KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 6.
Jaką minimalną ilość papieru formatu SRA3 (320 x 450 mm) należy przygotować do wydrukowania biletów wstępu o wymiarach netto 146 x 56 mm w nakładzie 800 sztuk?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby policzyć minimalną liczbę arkuszy, wyznacza się liczbę biletów mieszczących się na SRA3 w obu orientacjach.
Najlepszy układ daje 2 bilety w poprzek (320/146) i 8 wzdłuż (450/56), czyli 16 szt./arkusz.
800/16 = 50 arkuszy.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach chodzi o czyste obliczenie rozmieszczenia (layoutu) na arkuszu, przyjmując podane wymiary netto użytku. Liczbę użytków na arkuszu liczymy przez podzielenie wymiarów arkusza przez wymiary biletu i wzięcie tylko części całkowitej (nie da się wydrukować "ułamka" biletu).

Krok 1: sprawdź dwa możliwe ustawienia biletu (normalnie i po obrocie o 90°), bo często daje to inną wydajność.

  • Ustawienie 146 × 56 mm na arkuszu 320 × 450 mm: 320/146 = 2 (mieszczą się 2 sztuki), oraz 450/56 = 8 (mieszczą się 8 sztuk). Razem 2 × 8 = 16 biletów na arkusz.
  • Ustawienie po obrocie 56 × 146 mm: 320/56 = 5, oraz 450/146 = 3. Razem 5 × 3 = 15 biletów na arkusz.

Krok 2: wybierz lepszy wariant – większa liczba użytków na arkuszu oznacza mniejsze zużycie papieru. Lepszy jest więc układ dający 16 szt./arkusz.

Krok 3: policz minimalną liczbę arkuszy dla nakładu:
800 biletów ÷ 16 biletów/arkusz = 50 arkuszy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości typu 30 lub 20 oznaczałyby, że na arkuszu mieści się odpowiednio ponad 26 lub 40 biletów, co jest niemożliwe przy tych wymiarach. Z kolei 80 wynika zwykle z pomylenia liczby użytków na arkuszu (np. przyjęcia 10 szt./arkusz) albo z pominięcia lepszego ustawienia i błędnych zaokrągleń. W zadaniu "minimalna ilość" oznacza wynik bez dodatkowego zapasu technologicznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dzielisz wymiary arkusza przez wymiary biletu w danej orientacji i bierzesz tylko część całkowitą wyników. Potem mnożysz: (ile w poprzek) × (ile wzdłuż). Na końcu porównujesz oba ustawienia (także po obrocie biletu o 90°) i wybierasz większą liczbę.
Bo obrót użytku o 90° często zmienia to, ile sztuk mieści się w poprzek i wzdłuż arkusza. Różnica może być niewielka (np. 15 vs 16), ale w nakładzie daje realną oszczędność papieru i niższy koszt. Na egzaminie to częsty "haczyk" na pominięcie wariantu.
Pożytek to liczba użytków (np. biletów, ulotek) ułożonych na jednym arkuszu do druku. Im większy pożytek, tym mniej arkuszy trzeba zużyć na dany nakład. Pożytek wynika z geometrii arkusza i wymiarów użytku oraz z przyjętej orientacji.
Liczbę arkuszy zawsze zaokrąglasz w górę do pełnej sztuki, jeśli wynik dzielenia nie jest całkowity (np. 50,2 arkusza oznacza 51). Nie można przygotować "części arkusza". W tym zadaniu wynik jest całkowity, więc nie ma potrzeby dodawania kolejnego arkusza.
To zależy od treści zadania. Jeśli podano wymiary netto i nic nie wspomniano o spadach/marginesach, to w zadaniu szkolnym zwykle liczy się czyste upakowanie geometryczne. Spady i marginesy są ważne w realnej produkcji, ale muszą być podane jako założenie, żeby je doliczać.
W najlepszym układzie na jednym arkuszu mieści się 16 biletów. Skoro 800 ÷ 16 = 50, to dokładnie 50 arkuszy pokrywa cały nakład bez reszty. Mniejsza liczba arkuszy dałaby mniej niż 800 użytków, czyli nie pozwoliłaby wydrukować całego nakładu.
Najczęstsze pomyłki to: sprawdzanie tylko jednej orientacji, błędne odczytanie wymiarów (zamiana stron), nieodrzucenie części ułamkowej (traktowanie 2,19 jako 3), oraz mylenie pożytku z liczbą arkuszy. Częsty jest też nawyk doliczania zapasu mimo braku takiego polecenia.
Możesz oszacować pola: arkusz ma 320×450 = 144000 mm², a bilet 146×56 = 8176 mm². Teoretyczny limit (bez strat) to ok. 17,6 biletu, więc realnie 15–16 jest wiarygodne. Jeśli ktoś twierdzi, że wchodzi 25–40 sztuk, to wynik jest podejrzany.
W produkcji dodaje się zapas m.in. na rozruch, kontrolę jakości, ewentualne błędy wydruku i docinanie. W druku cyfrowym zapas bywa mniejszy niż w offsetowym, ale nadal może być potrzebny. Na egzaminie zapas uwzględnia się tylko wtedy, gdy jest wyraźnie podany w zadaniu.
Znając pożytek, liczysz liczbę arkuszy, a to bezpośrednio wpływa na koszt papieru i czas produkcji. Lepsze rozmieszczenie (więcej użytków na arkuszu) zmniejsza zużycie materiału i liczbę przebiegów. To podstawa kalkulacji w ofertowaniu, planowaniu i optymalizacji zleceń.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • PaperSizes.org: "SRA3 Paper Size" (wymiary 320 × 450 mm), https://www.papersizes.org/sra3-paper-size.htm - accessed 2026-02-27
  • PaperSizes.org: "SRA Paper Sizes" (seria SRA jako formaty surowe dla druku), https://www.papersizes.org/sra-paper-sizes.htm - accessed 2026-02-27
  • Wikipedia: "Paper size" (sekcja dot. formatów RA/SRA i zastosowań w druku), https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_size - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw impozycji i obliczania pożytków w poligrafii
  • Ćwiczenia z geometrii/arytmetyki: dzielenie i część całkowita w zadaniach praktycznych
  • Instrukcje lub poradniki drukarni dotyczące formatów surowych (SRA) i planowania użytków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego