KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 40.
Jaką wartość należy ustawić na wejściu PT timera, aby po 5 sekundach od podania logicznej 1 na wejście I0.0 nawyjściu Q0.0 również pojawiła się logiczna 1?
Ilustracja przedstawia schemat blokowy używany w kontekście programowania sterowników PLC, co jest istotne w kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Parametr PT jest czasem nastawczym timera. Aby po 5 s od pojawienia się "1" na wejściu uzyskać "1" na wyjściu, PT musi odpowiadać 5 sekundom w jednostkach użytych w zadaniu. Jeśli PT jest podawane w krokach 0,1 s, to 5 s = 50 kroków, stąd wartość +50.

Pełne wyjaśnienie:

W timerach PLC parametr PT oznacza czas nastawczy (preset time), czyli wartość, do której liczony jest czas wewnętrzny timera. W treści zadania opisano zachowanie: po podaniu logicznej "1" na wejście, dopiero po upływie 5 sekund na wyjściu ma pojawić się logiczna "1". To jest typowa funkcja opóźnienia załączenia (czas między aktywacją wejścia a uaktywnieniem wyjścia).

Kluczowe jest, w jakich jednostkach podaje się PT. W wielu zadaniach egzaminacyjnych spotyka się uproszczony zapis, w którym PT jest liczbą całkowitą wyrażoną w dziesiątych częściach sekundy (0,1 s). Wtedy przeliczenie wygląda tak:

  • 1 jednostka PT = 0,1 s
  • 5 s / 0,1 s = 50

Dlatego poprawna jest wartość "+50", bo odpowiada 5 sekundom w tej bazie czasu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "+5" to typowy błąd zakotwiczenia: przepisanie liczby 5 bez uwzględnienia, że PT nie jest w sekundach, tylko w mniejszych krokach (np. 0,1 s). W takiej interpretacji dałoby to 0,5 s.
  • "+10" odpowiadałoby 1 sekundzie przy bazie 0,1 s (10×0,1 s), więc opóźnienie byłoby za krótkie.
  • "+100" odpowiadałoby 10 sekundom przy bazie 0,1 s, więc opóźnienie byłoby zbyt długie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w zadaniu PT jest podawane jako czas w formacie (np. zapis typu T#5s), czy jako liczba zależna od bazy czasu. Brak doprecyzowania formatu jest częstym źródłem pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PT to czas nastawczy (preset time) timera, czyli wartość czasu, po której timer zmienia stan wyjścia lub kończy odmierzanie. Jednostka PT zależy od konkretnego środowiska/implementacji: może to być format czasu (np. sekundy) albo liczba w określonej bazie (np. 0,1 s).
W TON wyjście Q przechodzi na "1" dopiero po tym, jak wejście IN pozostaje w stanie "1" przez cały czas PT. Gdy IN wróci do "0", Q zwykle natychmiast wraca do "0", a odmierzony czas jest kasowany lub zatrzymywany (zależnie od typu timera).
Bo PT może być liczbą w bazie czasu, np. 0,1 s na jednostkę. Wtedy 5 s to 5 / 0,1 = 50 jednostek. To częsty schemat w prostych zadaniach, gdzie zamiast zapisu czasu używa się wartości całkowitych w krokach.
Dzielisz wymagany czas przez krok bazy: 5 s / 0,1 s = 50. Następnie wpisujesz tę wartość do PT (w zadaniu: "+50"). Najczęstsza pomyłka to wpisanie "5", jakby PT było w sekundach.
Nie zawsze. "+50" oznacza 5 sekund tylko wtedy, gdy 1 jednostka PT odpowiada 0,1 s. W innych sterownikach PT może być podawane w milisekundach albo jako pełny typ czasu. Na egzaminie trzeba kierować się konwencją przyjętą w zadaniu.
Najczęściej spotkasz: TON (opóźnienie załączenia), TOF (opóźnienie wyłączenia) i TP (impuls o długości PT). Różnią się tym, czy opóźniają zmianę stanu, czy generują impuls o zadanym czasie.
To adresy sygnałów binarnych sterownika: I zwykle oznacza wejście (np. czujnik, przycisk), a Q wyjście (np. przekaźnik, cewka zaworu). Zadanie opisuje zależność czasową: kiedy wejście przechodzi na "1", po czasie PT wyjście ma przejść na "1".
Najczęstsze są: wpisanie czasu w złej jednostce (sekundy zamiast 0,1 s), pomylenie rodzaju timera (TON vs TP), nieuwzględnienie, że wejście musi być stale "1" przez cały PT, oraz skupienie się na adresach I/Q zamiast na przeliczeniu czasu.
Timer zwykle zaczyna odliczać, ale jeśli wejście wróci do "0" przed upływem PT, to w timerze opóźnienia załączenia wyjście Q nie zdąży przejść na "1". To ważne w praktyce: krótkie impulsy mogą nie uruchomić sekwencji, jeśli PT jest zbyt duże.
Ćwicz przeliczanie czasu na PT w różnych bazach (0,1 s, ms), rozpoznawanie typów timerów po opisie działania oraz analizę przebiegów IN/Q w czasie. Dobrą metodą jest uruchamianie krótkich programów i obserwacja zmiennej czasu upływu (ET) w podglądzie online.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że parametr PT jest czasem nastawczym timera.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw programowania PLC (timery TON/TOF/TP, parametry IN/PT/Q/ET)
  • Dokumentacja środowiska używanego na zajęciach/egzaminie (opis formatu czasu timera i jednostek PT)
  • Ćwiczenia laboratoryjne: programy z timerami i obserwacja ET/Q w monitoringu online

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego