KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 41.
Aby ugasić palący się tłuszcz na patelni, kucharz powinien
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W przypadku palącego się tłuszczu na patelni należy przerwać dopływ tlenu, np. zakrywając naczynie pokrywką, oraz ograniczyć źródło ciepła. Wody nie wolno wlewać do rozgrzanego tłuszczu, bo może dojść do gwałtownego rozprysku i "wyrzutu" płomienia, co grozi poparzeniem i rozprzestrzenieniem pożaru.

Pełne wyjaśnienie:

Przy pożarze tłuszczu na patelni kluczowe jest odcięcie dopływu tlenu. Zakrycie patelni pokrywką działa jak "duszenie" ognia: bez tlenu spalanie szybko wygasa. Jednocześnie praktycznie zawsze należy wyłączyć źródło ciepła, aby nie podtrzymywać temperatury zapłonu.

Odpowiedź "odciąć dopływ tlenu zakrywając patelnię pokrywką" jest poprawna, bo wykorzystuje podstawową zasadę gaszenia: eliminację jednego z elementów procesu spalania (tlenu). To metoda prosta i możliwa do wykonania w kuchni, o ile da się bezpiecznie nałożyć pokrywkę bez ryzyka poparzenia.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "zmniejszyć płomień palnika i polać patelnię zimną wodą" – dolanie wody do gorącego tłuszczu jest szczególnie niebezpieczne. Woda gwałtownie odparowuje, powoduje rozprysk palącego się tłuszczu i może doprowadzić do nagłego wzrostu płomienia oraz poparzeń.
  • "zwiększyć płomień palnika i polać patelnię gorącą wodą" – zwiększanie grzania podtrzymuje spalanie, a woda (niezależnie od temperatury) w kontakcie z tłuszczem może wywołać rozprysk i eskalację pożaru.
  • "zwiększyć dopływ tlenu ustawiając patelnię w pobliżu nawiewu" – dostarczenie tlenu intensyfikuje spalanie i sprzyja rozprzestrzenieniu ognia.

W praktyce gastronomicznej warto zapamiętać regułę: tłuszcz dusimy, nie lejemy wodą. Do wyposażenia ułatwiającego bezpieczne działanie należą m.in. pokrywki dopasowane do patelni oraz koc gaśniczy, a personel powinien znać procedury zakładowe i drogi ewakuacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najbezpieczniej jest odciąć dopływ tlenu, czyli przykryć patelnię pokrywką (lub innym niepalnym przykryciem) i wyłączyć źródło ciepła. Nie przenoś patelni przez kuchnię, jeśli grozi to rozlaniem tłuszczu. Wody nie stosuje się do płonącego oleju.
Woda gwałtownie odparowuje na rozgrzanym tłuszczu, powodując rozprysk palącego się oleju. To może wywołać nagłe zwiększenie płomienia i przeniesienie ognia na ubranie, ręce lub elementy wyposażenia. Skutek to szybka eskalacja pożaru i wysokie ryzyko poparzeń.
To działania, które ograniczają dostęp powietrza do płomieni. W praktyce kuchennej oznacza to np. zakrycie patelni pokrywką lub użycie koca gaśniczego. Bez tlenu reakcja spalania nie może się utrzymać i ogień gaśnie.
Dopiero gdy masz pewność, że ogień wygasł i patelnia zaczęła się wychładzać. Zbyt szybkie podniesienie pokrywki dopuszcza tlen i może spowodować ponowne zapalenie oparów tłuszczu. Najlepiej pozostawić przykrycie chwilę dłużej i kontrolować sytuację z bezpiecznej pozycji.
Pomocne są: pokrywki dopasowane do patelni, koc gaśniczy oraz odpowiednio dobrany podręczny sprzęt gaśniczy do kuchni. Ważne jest też, aby personel znał lokalizację sprzętu i miał przećwiczoną procedurę reakcji, zamiast improwizować.
Zwykle nie. Przenoszenie płonącej patelni zwiększa ryzyko rozlania tłuszczu i rozsiania ognia na podłogę lub ubranie. Dodatkowo zlew "kusi", by użyć wody, co jest błędem przy tłuszczu. Bezpieczniej jest odciąć tlen na miejscu i wyłączyć źródło ciepła.
Najczęstsze to: lanie wody, dmuchanie w płomień (dostarcza tlenu), podnoszenie patelni i bieganie z nią, a także zbyt szybkie odkrywanie naczynia po przyduszeniu ognia. Błędem jest też ignorowanie przyczyny, np. pozostawienie włączonego palnika.
Nawiew dostarcza więcej tlenu, a tlen jest jednym z warunków spalania. Większy dopływ powietrza może zintensyfikować płomienie i ułatwić rozprzestrzenienie ognia na sąsiednie elementy. Przy pożarze na patelni dąży się do ograniczenia tlenu, a nie jego zwiększenia.
Wyłącz źródło ciepła, pozostaw naczynie przykryte do wychłodzenia i nie dolewaj żadnych płynów. Zadbaj o przewietrzenie (jeśli jest bezpiecznie), usuń z okolicy materiały palne i poinformuj przełożonego. Jeśli sytuacja była poważna, należy zastosować procedury zakładowe i wezwać pomoc.
Ucz się procedur na typowych zdarzeniach: oparzenia, skaleczenia, pożar tłuszczu, porażenie prądem. Zapisz krótkie reguły (np. "tłuszcz dusimy"), przećwicz rozpoznawanie błędnych reakcji w testach i powiąż je z mechanizmem zagrożenia. To pomaga odpowiadać pewnie, bez zgadywania.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "W przypadku palącego się tłuszczu na patelni należy przerwać dopływ tlenu, np. zakrywając naczynie pokrywką, oraz ograniczyć źródło ciepła."

Materiały:

  • Instrukcje BHP i ppoż. obowiązujące w zakładzie gastronomicznym (procedury wewnętrzne)
  • Materiały szkoleniowe z podstaw ochrony przeciwpożarowej dla gastronomii
  • Podręczniki do kwalifikacji kucharskich obejmujące BHP w kuchni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego