KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 20.
Albumy z obrazkami i słowa, na które wskazując palcem łatwiej jest coś wyjaśnić i przekazać co ma się do powiedzenia, należy zastosować u chorych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Albumy z obrazkami i wskazywanie palcem to typowe narzędzia komunikacji wspomagającej (AAC), używane, gdy pacjent ma trudność w mówieniu lub rozumieniu i potrzebuje przekazywać treści w sposób niewerbalny.
Takie wsparcie najczęściej stosuje się przy afazji, a nie przy samej niepełnosprawności ruchowej czy sensorycznej.

Pełne wyjaśnienie:

Albumy z obrazkami, piktogramy oraz możliwość wskazywania palcem należą do narzędzi komunikacji wspomagającej i alternatywnej (AAC). Ich celem jest umożliwienie pacjentowi przekazania potrzeb, wyborów i informacji wtedy, gdy mowa lub język są zaburzone. W praktyce klinicznej szczególnie często korzystają z nich osoby z afazją (np. po udarze mózgu), ponieważ afazja może utrudniać formułowanie wypowiedzi, nazywanie, rozumienie poleceń lub budowanie zdań. Wskazywanie obrazków pozwala "obejść" ograniczenia językowe i zwiększa samodzielność w codziennym funkcjonowaniu.

Odpowiedź "z chorobą Parkinsona" jest nieadekwatna jako główne wskazanie w tym ujęciu: w Parkinsonie dominują trudności ruchowe, a w mowie częściej spotyka się zaburzenia artykulacji i płynności wynikające z dysartrii/hipofonii, co może wymagać innych strategii (np. treningu głosu, tempa mowy, czasem urządzeń wzmacniających), a niekoniecznie podstawowego albumu obrazkowego jako rozwiązania pierwszego wyboru.

Odpowiedź "z niepełnosprawnością ruchową" także nie trafia w sedno pytania. Ograniczenia ruchowe mogą utrudniać gestykulację lub wskazywanie, ale same w sobie nie oznaczają zaburzeń języka. Osoba z niepełnosprawnością ruchową może komunikować się prawidłowo werbalnie; wsparcie dobiera się do barier, a nie do samej etykiety niepełnosprawności.

Odpowiedź "z niepełnosprawnością sensoryczną" jest zbyt ogólna. Ubytki wzroku czy słuchu wymagają zwykle dostosowań percepcyjnych (np. większy kontrast, pismo powiększone, komunikacja dotykowa, aparaty słuchowe), natomiast albumy obrazkowe są narzędziem celowanym przede wszystkim w problem językowy/ekspresyjny. W terapii zajęciowej kluczowe jest więc dopasowanie pomocy do rodzaju deficytu i realnych potrzeb komunikacyjnych pacjenta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Afazja to zaburzenie funkcji językowych spowodowane uszkodzeniem mózgu (często po udarze). Może obejmować trudność w mówieniu, nazywaniu, rozumieniu, czytaniu lub pisaniu. Dlatego pacjent może lepiej przekazywać potrzeby przez wskazywanie obrazków niż przez wypowiedzi słowne.
Album komunikacyjny zawiera obrazki/symbole (np. jedzenie, ból, potrzeby, czynności). Pacjent wskazuje wybrany symbol, aby przekazać informację. Terapeuta uczy, jak korzystać z albumu w sytuacjach dnia codziennego, aby zwiększyć samodzielność i zmniejszyć frustrację wynikającą z trudności mowy.
Piktogramy zmniejszają zależność od mowy i ułatwiają wybór odpowiedzi, gdy pacjent ma trudność z nazywaniem lub budowaniem zdań. Dają też "podpowiedź" znaczeniową i umożliwiają komunikację funkcjonalną: wskazanie potrzeb, decyzji i emocji bez konieczności wypowiadania słów.
Nie. Afazja dotyczy języka (rozumienia i tworzenia wypowiedzi), a choroba Parkinsona to głównie zaburzenie ruchowe. W Parkinsonie mogą wystąpić problemy z głośnością i artykulacją (np. cichsza mowa), ale mechanizm i cele terapii komunikacji są inne niż w typowej afazji.
AAC obejmuje m.in. tablice literowe, książki komunikacyjne, karty wyboru, gesty i znaki, komunikatory elektroniczne oraz aplikacje na tablet/telefon. Dobór narzędzia zależy od możliwości pacjenta (wzrok, ruch, uwaga) i od sytuacji, w których ma się komunikować.
Gdy trudności w porozumiewaniu się ograniczają udział pacjenta w czynnościach dnia codziennego (np. nie umie zgłosić bólu, potrzeby toalety, wyboru posiłku). Wsparcie włącza się jak najwcześniej, równolegle do usprawniania innych funkcji, aby pacjent mógł współdecydować i ćwiczyć samodzielność.
Częsty błąd to dobór zbyt wielu symboli naraz (przeciążenie), zbyt małych obrazków (problem wzrokowy) albo treści nieadekwatnych do potrzeb pacjenta. Innym błędem jest brak treningu użycia w realnych sytuacjach oraz pomijanie opinii pacjenta i opiekunów przy ustalaniu słownika obrazków.
W problemie językowym pacjent może nie rozumieć poleceń, mieć trudność w nazywaniu lub budowaniu wypowiedzi mimo sprawnego aparatu mowy. W problemie ruchowym pacjent wie, co chce powiedzieć, ale ma trudność z artykulacją, oddechem lub kontrolą mięśni. To rozróżnienie pomaga dobrać właściwe wsparcie.
Niekoniecznie. Przy ubytku słuchu kluczowe mogą być: czytelne warunki rozmowy, wsparcie wizualne, pismo lub język migowy. Przy ubytku wzroku ważne są metody dotykowe i dźwiękowe. Album obrazkowy jest najbardziej typowy wtedy, gdy barierą jest język/mowa, a nie sama percepcja bodźców.
Ucz się przez skojarzenie: afazja = problem językowy, więc często potrzebuje AAC (obrazki, wskazywanie, komunikatory). Ćwicz różnicowanie z Parkinsonem i niepełnosprawnościami: one mogą wpływać na mowę lub dostęp do narzędzia, ale nie są równoznaczne z afazją. Rozwiązuj testy na przykładach klinicznych.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • American Speech-Language-Hearing Association (ASHA), Practice Portal: Aphasia, https://www.asha.org/practice-portal/clinical-topics/aphasia/ (dostęp: 2026-03-01)
  • American Speech-Language-Hearing Association (ASHA), Practice Portal: Augmentative and Alternative Communication (AAC), https://www.asha.org/practice-portal/professional-issues/augmentative-and-alternative-communication/ (dostęp: 2026-03-01)
  • National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD), Aphasia, https://www.nidcd.nih.gov/health/aphasia (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe AAC (albumy komunikacyjne, tablice z piktogramami)
  • Podręczniki/kompendia z neuropsychologii i zaburzeń mowy (afazja)
  • Wytyczne i materiały edukacyjne organizacji zajmujących się afazją i AAC

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego