Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM6 - TEST WIEDZY NR 2



PYTANIE NR 16.
Analizujesz program napisany w języku Ladder Diagram. Oto fragment kodu: 
|--[ ]--( )--|
|  A     Y   |
|--[/]--( )--|
|  B     X   |
Zinterpretuj działanie tego fragmentu kodu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W pierwszym szczeblu zastosowano styk NO [ ] dla A, więc cewka Y załącza się, gdy A ma stan 1 (prawda). W drugim szczeblu jest styk NC [/ ] dla B, czyli warunek spełniony jest przy B=0 (fałsz), wtedy załącza się cewka X. To odpowiada opisowi: A→Y oraz ¬B→X.

Pełne wyjaśnienie:

Fragment programu w języku Ladder Diagram (LD/LAD) składa się z dwóch niezależnych szczebli (rungów). Każdy szczebel realizuje prostą zależność logiczną: jeśli warunek po lewej stronie jest spełniony, to uaktywnia się cewka ( ) po prawej stronie.

  • Szczebel 1: symbol [ ] oznacza styk normalnie otwarty (NO), czyli warunek jest prawdziwy wtedy, gdy zmienna/bit A ma stan 1. Jeżeli A=1, "przepływ" logiki jest spełniony i cewka Y jest ustawiana na 1. W zapisie logicznym: Y = A.
  • Szczebel 2: symbol [/ ] oznacza styk normalnie zamknięty (NC), czyli warunek jest prawdziwy wtedy, gdy zmienna/bit B ma stan 0 (jest fałszem). Gdy B=0, szczebel jest spełniony i cewka X jest ustawiana na 1. W zapisie logicznym: X = NOT B.

Dlatego poprawna interpretacja brzmi: "Jeżeli A jest prawdą, to Y jest prawdą. Jeżeli B jest fałszem, to X jest prawdą."

Pozostałe interpretacje są błędne z typowych powodów:

  • Stwierdzenie, że "Jeżeli B jest prawdą, to X jest prawdą" ignoruje fakt, że styk NC realizuje negację sygnału B, więc X nie powinno się załączać przy B=1.
  • Stwierdzenie, że "Jeżeli A jest fałszem, to Y jest prawdą" odwraca znaczenie styku NO; przy A=0 szczebel z NO nie jest spełniony, więc Y nie jest załączane.
  • Opis mówiący o zanegowaniu wyjść (np. że Y jest fałszem przy A prawda) nie wynika z przedstawionych symboli; w kodzie zanegowany jest jedynie warunek wejściowy B, a nie cewka.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw rozpoznaj typ styku (NO/NC), a dopiero potem buduj zdanie "jeżeli… to…". Dla NO: wyjście aktywne przy 1; dla NC: wyjście aktywne przy 0.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza symbol [ ] w Ladder Diagram (LD/LAD)?
Symbol [ ] oznacza styk normalnie otwarty (NO). Warunek jest spełniony, gdy przypisana zmienna (np. A) ma stan 1. Wtedy "przepływ" w szczeblu jest prawdziwy i może załączyć cewkę po prawej stronie.
Co oznacza symbol [/ ] w Ladder Diagram (LD/LAD)?
Symbol [/ ] oznacza styk normalnie zamknięty (NC), czyli negację sygnału. Warunek jest spełniony, gdy zmienna ma stan 0 (fałsz). W praktyce używa się go np. do warunków "gdy czujnik nie działa" lub "gdy przycisk nie jest wciśnięty".
Co oznacza symbol ( ) w języku drabinkowym PLC?
Symbol ( ) to cewka (coil), czyli zapis sterowania wyjściem lub bitem (np. Y albo X). Gdy warunki w szczeblu są spełnione, cewka jest ustawiana na 1; gdy nie są spełnione, typowa cewka jest zerowana.
Jak zapisać szczebel z [ ] i ( ) jako równanie logiczne?
Dla pojedynczego kontaktu NO i cewki, zależność jest prosta: Y = A. Oznacza to, że stan wyjścia Y kopiuje stan wejścia/zmiennej A. Przy bardziej złożonych szczeblach stosuje się AND/OR wynikające z połączeń szeregowych i równoległych.
Jak zapisać szczebel z [/ ] i ( ) jako równanie logiczne?
Dla kontaktu NC i cewki otrzymujesz negację: X = NOT B. Czyli X będzie równe 1 wtedy, gdy B jest równe 0. To częsty wzorzec w blokadach, np. "włącz, gdy sygnał B nie jest aktywny".
Dlaczego kontakt NC w PLC nie oznacza "uszkodzenia" obwodu?
W PLC kontakt NC jest przede wszystkim operacją logiczną (negacją bitu), a nie fizycznym stykiem w obwodzie mocy. Może reprezentować dowolną zmienną w programie. "NC" w drabince mówi, kiedy warunek jest prawdziwy, a nie czy element jest popsuty.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy interpretacji LD/LAD?
Najczęściej myli się NO z NC, pomija znak negacji w [/ ] albo zakłada, że oba szczeble działają identycznie. Błąd wynika też z czytania tylko tekstu odpowiedzi bez analizy symboli. Pomaga nawyk: NO = 1, NC = 0.
Czy dwa szczeble w LD działają niezależnie od siebie?
W typowym programie PLC każdy szczebel jest wykonywany w cyklu skanowania, zwykle od góry do dołu. Dwa pokazane szczeble są niezależne, jeśli nie współdzielą tych samych cewek/bitów. Tutaj każdy szczebel steruje innym wyjściem (Y i X), więc nie nadpisują się.
Kiedy stosuje się negację sygnału (kontakt NC) w automatyce?
Negację stosuje się, gdy warunek ma być spełniony przy braku sygnału: np. "startuj, gdy nie ma alarmu", "zezwól na ruch, gdy krańcówka nie jest wciśnięta", "włącz wentylator, gdy termostat nie zgłasza przegrzania". To logiczne "NIE".
Jak szybko sprawdzić poprawność interpretacji szczebla na egzaminie?
Weź dwie sytuacje testowe: ustaw wejście na 1 i na 0. Dla NO sprawdź, czy wtedy cewka powinna się załączyć przy 1. Dla NC sprawdź odwrotnie: cewka ma być 1 przy 0. Ta metoda minimalizuje pomyłki znaków.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w pierwszym szczeblu zastosowano styk NO [ ] dla A, więc cewka Y załącza się, gdy A ma stan 1 (prawda).

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers – Part 3: Programming languages (opis języka LD/Ladder Diagram i elementów typu kontakt/cewka)
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Ladder_logic - accessed 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Drabinka_stykowa - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o IEC 61131-3 (rozdziały o LD/LAD)
  • Dokumentacja środowiska PLC używanego w pracowni (sekcja o stykach i cewkach w LAD/LD)
  • Ćwiczenia: ręczna analiza kilku szczebli LAD z NO/NC i przewidywanie stanów wyjść
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego