KWALIFIKACJA PGF8 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 38.
Ankieterzy badania opinii publicznej po przeprowadzonej kampanii społecznej zastosowali w kwestionariuszach ankietowych i wywiadach kwestionariuszowych pytania, które polegały na udzieleniu jednej z pięciu odpowiedzi ułożonych w porządku od stopnia całkowitej akceptacji do stopnia całkowitego odrzucenia. Pytania te noszą nazwę skali
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis dotyczy pięciostopniowych, uporządkowanych odpowiedzi od pełnej akceptacji do pełnego odrzucenia.
Taki układ kategorii służy do pomiaru postaw i natężenia opinii, a klasyczna nazwa tej skali to skala Likerta. Pozostałe propozycje nie odpowiadają typowej, stopniowanej skali zgody/niezgody.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu opisano sytuację, w której ankietowani mają wybrać jedną z pięciu odpowiedzi ułożonych w porządku od całkowitej akceptacji do całkowitego odrzucenia. Taki format jest klasycznym przykładem skali Likerta, wykorzystywanej do pomiaru postaw (np. zgody z twierdzeniem, oceny działań, akceptacji idei kampanii).

Dlaczego "Likerta" pasuje? Skala Likerta opiera się na uporządkowanych kategoriach odpowiedzi (najczęściej 5 lub 7), które odzwierciedlają stopień zgody/akceptacji. W praktyce badań kampanii społecznych pozwala to szybko zebrać dane o sile postawy, a następnie porównać rozkłady odpowiedzi między grupami lub pomiarami (np. przed i po kampanii).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepasujące:

  • "Thuerstona" – skale Thurstone’a mają inną logikę konstrukcji (zwykle wymagają wcześniejszego skalowania stwierdzeń przez sędziów i doboru pozycji o znanych "wartościach" skali). Sama informacja o pięciu stopniach akceptacji/odrzucenia typowo wskazuje na Likerta.
  • "interwałowej" – to określenie poziomu pomiaru, a nie nazwy konkretnej skali odpowiedzi. Skala Likerta w ujęciu metodologicznym najczęściej jest traktowana jako porządkowa (choć bywa przybliżana do interwałowej przy sumowaniu wielu pozycji), ale w pytaniu chodzi o nazwę skali odpowiedzi.
  • "alternatywnej" – skala alternatywna to zwykle wybór binarny (np. tak/nie), a nie pięciostopniowe stopniowanie akceptacji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści widzisz "stopień zgody/akceptacji" i kilka (najczęściej 5) uporządkowanych odpowiedzi od "zdecydowanie tak" do "zdecydowanie nie", najczęściej chodzi o Likerta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala Likerta to sposób odpowiedzi, w którym badany wybiera jedną z uporządkowanych kategorii (np. 1–5) pokazujących natężenie postawy: od pełnej akceptacji/zgody do pełnego odrzucenia/niezgody. Ułatwia pomiar opinii i porównywanie wyników między grupami lub w czasie.
Szukaj opisu kilku stopni odpowiedzi ułożonych od "zdecydowanie tak" do "zdecydowanie nie" (często 5 opcji). Kluczowe są: porządek kategorii oraz pomiar siły postawy, a nie tylko wybór "tak/nie". To typowy wzorzec skali Likerta.
Ponieważ pozwala szybko zmierzyć, jak silnie odbiorcy akceptują przekaz kampanii (np. ideę, zachowanie, ocenę działań). Dane z 5–7 stopni są łatwe do raportowania (rozkłady, średnie z wielu pozycji) i porównań przed/po kampanii.
Najczęściej są to stopnie zgody lub akceptacji, np.: "zdecydowanie się zgadzam", "raczej się zgadzam", "ani się zgadzam, ani nie", "raczej się nie zgadzam", "zdecydowanie się nie zgadzam". Ważne, by kategorie były symetryczne i uporządkowane.
Pojedyncze pytanie Likertowskie najczęściej traktuje się jako skalę porządkową, bo znamy kolejność, ale nie mamy pewności co do równych odległości między kategoriami. W praktyce, gdy sumuje się wiele pozycji, wyniki bywają analizowane jak przybliżenie interwału.
Pytanie alternatywne zwykle daje wybór binarny (np. "tak/nie", "wybieram A/B"), więc nie pokazuje natężenia opinii. Skala Likerta ma kilka uporządkowanych stopni, dzięki czemu mierzy siłę akceptacji lub odrzucenia i daje bardziej szczegółową informację.
"Interwałowa" opisuje poziom pomiaru danych (własność skali liczbowej), a nie konkretny typ pytania w kwestionariuszu. W zadaniu pytają o nazwę formatu odpowiedzi (5 stopni od akceptacji do odrzucenia), czyli o skalę Likerta.
5 punktów wybiera się, gdy zależy na prostocie i szybkości odpowiedzi (np. badania masowe, ankiety po kampanii). 7 punktów daje większą czułość pomiaru, ale bywa trudniejsze dla części respondentów. Ważne, by zachować symetrię i czytelne opisy.
Częste błędy to: niesymetryczne kategorie (więcej "za" niż "przeciw"), niejednoznaczne opisy stopni, brak opcji neutralnej (gdy jest potrzebna) lub mieszanie dwóch kryteriów w jednym stopniu. Skutkuje to zniekształceniem wyników i gorszą porównywalnością.
Najpierw pokazuje się rozkład odpowiedzi (ile osób wybrało każdy stopień). Często liczy się też wskaźniki zbiorcze: średnią/medianę (ostrożnie interpretując) albo sumę punktów z kilku podobnych pytań. Kluczowe jest porównanie grup i zmian w czasie.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Pozostałe propozycje nie odpowiadają typowej, stopniowanej skali zgody/niezgody."

Źródła:

  • Likert, R. (1932). "A Technique for the Measurement of Attitudes". Archives of Psychology, No. 140.
  • Wikipedia (hasło): "Skala Likerta" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_Likerta (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki z badań marketingowych i metodologii badań społecznych (rozdziały o skalach pomiarowych)
  • Przykładowe kwestionariusze badań postaw (analiza konstrukcji pytań Likertowskich)
  • Ćwiczenia: rozpoznawanie skali na podstawie opisu i przykładów odpowiedzi

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego