KWALIFIKACJA HAN1 + HAN2 - CZERWIEC 2009

To transakcje kupna i sprzedaży papierów wartościowych (np. obligacji) między bankiem centralnym a rynkiem.

Służą do sterowania płynnością sektora bankowego i krótkoterminowymi stopami procentowymi, a pośrednio wpływają na kredyt i podaż pieniądza.

Bo kupujący płacą za obligacje środkami pieniężnymi, które trafiają do banku centralnego.

W bankach komercyjnych ubywa płynności i rezerw, więc trudniej finansować kredyty. Mniejsza akcja kredytowa ogranicza kreację pieniądza w gospodarce.

Skup obligacji zwykle zwiększa płynność w sektorze bankowym: bank centralny płaci za papiery i przekazuje środki na rynek.

To ułatwia udzielanie kredytów i może działać w kierunku wzrostu podaży pieniądza, czyli jest przeciwieństwem zacieśniania.

Najprościej skojarzyć kierunek przepływu pieniądza:

• sprzedaż obligacji przez bank centralny = pieniądz "wraca" do banku centralnego (mniej płynności),
• skup obligacji = bank centralny "wypłaca" pieniądz na rynek (więcej płynności).

Zwykle nie. Obniżanie stóp ma na celu pobudzenie aktywności gospodarczej: kredyt jest tańszy, więc rośnie skłonność do zaciągania zobowiązań.

To częściej sprzyja wzrostowi akcji kredytowej i podaży pieniądza niż jej spadkowi.

To część środków, którą banki muszą utrzymywać jako rezerwę, zamiast przeznaczać na kredyty.

Wyższa rezerwa zwykle ogranicza możliwości kredytowania, a niższa rezerwa je zwiększa. Dlatego obniżanie rezerwy działa raczej w kierunku wzrostu podaży pieniądza.

Najczęściej stosuje się zacieśnianie polityki pieniężnej, np. podwyższanie stóp procentowych oraz działania zmniejszające płynność, takie jak sprzedaż papierów wartościowych w operacjach otwartego rynku.

Celem jest osłabienie kredytu i popytu, co ogranicza presję cenową.

Zmiany podaży pieniądza i polityki pieniężnej wpływają na koszty kredytu oraz skłonność klientów do zakupów.

Przy zacieśnianiu polityki pieniężnej klienci częściej ograniczają wydatki, a rośnie znaczenie sprzedaży racjonalnej, promocji i argumentacji wartości produktu.

Najczęstszy błąd to odwrócenie pojęć: uznanie, że "skup" zmniejsza pieniądz, a "sprzedaż" zwiększa.

Pomaga reguła: skup = dopływ pieniądza na rynek, sprzedaż = odpływ pieniądza z rynku. Warto też nie mylić tego z wpływem stóp procentowych.

Zwykle wtedy, gdy chce schłodzić gospodarkę i ograniczyć presję inflacyjną.

Zmniejszanie płynności w systemie bankowym może ograniczać kredyt i popyt. W praktyce decyzje zależą od sytuacji makroekonomicznej, inflacji i stabilności sektora finansowego.