W oznaczaniu jonów ołowiu(II) Pb²⁺ kluczowe jest to, że jest to jon metalu ciężkiego, który może uczestniczyć w reakcjach utleniania i redukcji na elektrodzie. Dlatego właściwą grupą technik są metody elektroanalityczne, w których sygnałem analitycznym jest zależność prądu od potencjału elektrody.
Polarografia (klasycznie z elektrodą rtęciową, np. kroplową) umożliwia bezpośredni pomiar jonów metali, ponieważ Pb²⁺ może ulegać redukcji na powierzchni elektrody, tworząc amalgamat. W praktyce otrzymuje się charakterystyczny sygnał (fala/pik), a jego wysokość jest proporcjonalna do stężenia analitu w próbce. Z tego powodu polarografia oraz jej nowocześniejsze odmiany woltamperometryczne (np. techniki pulsowe czy stripingowe) są szczególnie przydatne w analizie śladowej metali w złożonych matrycach, takich jak ekstrakty roślinne.
Dlaczego pozostałe metody nie pasują?
- Polarymetria jest metodą optyczną: mierzy skręcalność płaszczyzny światła spolaryzowanego przez związki optycznie czynne (np. cukry). Jony Pb²⁺ nie są typowym analitem dla tej techniki.
- Alkalimetria to miareczkowanie kwasowo-zasadowe. Służy do wyznaczania kwasowości/zasadowości, a nie do selektywnego oznaczania jonów metali ciężkich w ekstrakcie.
- Argentometria to miareczkowanie z użyciem jonów srebra, stosowane głównie do oznaczania halogenków (np. Cl⁻, Br⁻, I⁻) lub niektórych anionów reagujących z Ag⁺. Nie jest to metoda przeznaczona do oznaczania Pb²⁺ jako kationu metalu ciężkiego.
W laboratoriach rutynowych ołów oznacza się też metodami spektrometrii atomowej (np. AAS) lub technikami plazmowymi (np. ICP), ale to nie zmienia faktu, że przy wyborze spośród podanych odpowiedzi właściwą metodą bezpośredniego oznaczania Pb²⁺ w roztworze pozostaje polarografia.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli analitem jest jon metalu (Pb²⁺), a w odpowiedziach pojawia się metoda elektrochemiczna, to zwykle ona będzie trafna. Uważaj na pułapkę podobnych nazw: polarografia (elektrochemia) vs polarymetria (optyka).
