W zespole tnącym nożycowo-palcowym roślina jest odcinana na zasadzie nożyc: krawędź nożyka przesuwa się względem elementu przeciwtnącego (przeciwostrza w palcu). Aby cięcie było czyste, elementy muszą pracować z odpowiednim dociskiem i możliwie małą, prawidłowo ustawioną szczeliną. Gdy szczelina między krawędzią nożyka a krawędzią przeciwtnącą jest zbyt duża, rośliny nie są ścinane, tylko są zgniatane, odginane lub szarpane. W efekcie część masy roślinnej zaczyna się kumulować na listwie tnącej, co sprzyja zapychania się zespołu.
Odpowiedź "zwiększeniem szczeliny między krawędzią nożyka a krawędzią przeciwtnącą palca" opisuje bezpośredni mechanizm utraty jakości cięcia: brak efektywnego "nożycowania" i narastanie oporów oraz gromadzenie materiału.
Pozostałe propozycje nie wskazują typowej, bezpośredniej przyczyny braku czystego cięcia. "Chwilowe zatrzymywanie się listwy nożowej w skrajnych położeniach" jest cechą pracy mechanizmu posuwisto-zwrotnego i samo w sobie nie musi powodować szarpania roślin, jeśli geometria i luz są prawidłowe. "Zbyt mała prędkość robocza kosiarki w stosunku do prędkości listwy z nożykami" może wpływać na wydajność zbioru, ale nie zastępuje podstawowego warunku poprawnego cięcia, czyli właściwej szczeliny i ostrości. "Zmiana prędkości listwy nożowej (przyśpieszaniem i zwalnianiem)" opisuje naturalną zmianę prędkości w ruchu posuwisto-zwrotnym; kluczową przyczyną zapychania przy braku czystego cięcia pozostaje zwykle niewłaściwa regulacja/zużycie w strefie nożyk–przeciwostrze.
W praktyce diagnostyka zaczyna się od oględzin elementów tnących (zużycie, wygięcia), sprawdzenia docisku i ustawienia szczeliny oraz usunięcia luzów montażowych. Dopiero później analizuje się parametry pracy, takie jak prędkość jazdy czy dobór warunków koszenia.
