KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 30.
Brakowanie nie dotyczy dokumentacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brakowanie dotyczy dokumentacji niearchiwalnej (kategorie B), którą po upływie okresu przechowywania można przeznaczyć do zniszczenia po wymaganych procedurach. Dokumentacja kategorii A ma wartość archiwalną i jest przechowywana trwale, więc nie podlega brakowaniu.

Pełne wyjaśnienie:

Brakowanie to procedura selekcji i wycofania z zasobu akt dokumentacji, która nie ma trwałej wartości archiwalnej. W praktyce oznacza przygotowanie dokumentacji niearchiwalnej do zniszczenia po spełnieniu warunków formalnych (np. upływ okresu przechowywania i właściwa akceptacja).

Dokumentacja kategorii A to materiały archiwalne, które mają wartość historyczną, dowodową lub informacyjną w długim horyzoncie. Z tego powodu są przeznaczone do trwałego przechowywania i nie kwalifikują się do brakowania. Właśnie dlatego poprawna jest odpowiedź: "kategorii A."

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do dokumentacji niearchiwalnej, która co do zasady może podlegać brakowaniu:

  • "kategorii Bc." – oznaczenie wskazuje na dokumentację o krótkotrwałym znaczeniu praktycznym; po wykorzystaniu i spełnieniu warunków może zostać wybrakowana.
  • "kategorii Bd." – to także kategoria niearchiwalna (B), która nie jest przeznaczona do trwałego przechowywania; po zakończeniu przydatności i procedurach może być brakowana.
  • "kategorii B50." – zapis z liczbą zwykle oznacza okres przechowywania (tu: 50 lat). Po upływie tego okresu i po dopełnieniu wymogów formalnych dokumentacja może zostać przeznaczona do brakowania.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się wybór między A a dowolną odmianą B, pamiętaj, że "A" oznacza trwałe przechowywanie, a "B" – dokumentację niearchiwalną z określonym czasem przechowywania (czasem zapisanym liczbą).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Brakowanie to procedura wycofania z zasobu akt dokumentacji niearchiwalnej i przeznaczenia jej do zniszczenia po spełnieniu warunków formalnych. Dotyczy akt kategorii B (w tym Bc, Bd i B z liczbą), a nie materiałów archiwalnych kategorii A.
Kategoria A oznacza materiały archiwalne o trwałej wartości. Takie akta powinny być przechowywane bezterminowo, a nie niszczone. Brakowanie dotyczy dokumentacji, której wartość jest czasowa i po upływie okresu przechowywania może zostać usunięta zgodnie z procedurą.
Oznaczenie B z liczbą wskazuje na dokumentację niearchiwalną, dla której ustalono okres przechowywania wyrażony w latach (np. 50). Po upływie tego czasu i po dopełnieniu formalności akta mogą być kwalifikowane do brakowania, o ile nie występują przesłanki do dalszego przechowywania.
Najczęściej brakowaniu podlegają kategorie niearchiwalne z grupy B, w tym oznaczenia typu Bc (krótkotrwała przydatność), Bd oraz B z liczbą (okres przechowywania w latach). W praktyce zawsze kluczowe jest, czy upłynął wymagany czas przechowywania i czy spełniono procedury.
Brakowanie można rozpocząć, gdy akta kategorii B zakończyły swoją przydatność i upłynął dla nich wymagany okres przechowywania. Dodatkowo trzeba stosować właściwą procedurę: przygotować wykazy/spisy, uzyskać wymagane zgody i dopiero potem przekazać dokumentację do zniszczenia.
Nie zawsze "automatycznie". Choć Bd to dokumentacja niearchiwalna, decyzja o brakowaniu wymaga spełnienia warunków: upływu okresu przechowywania, oceny czy akta nie są potrzebne np. dowodowo, oraz przejścia formalnej procedury. Same oznaczenie kategorii nie zastępuje czynności archiwalnych.
Częsty błąd to mylenie kategorii A i B albo kierowanie się literą "B" jak "brakowanie" bez rozumienia sensu kwalifikacji archiwalnej. Inny błąd to odczytywanie liczby w B50 jako "ważniejsze", zamiast jako okres przechowywania, po którym można rozważyć brakowanie.
Bc odnosi się do dokumentacji niearchiwalnej o krótkotrwałym znaczeniu praktycznym. W typowym ujęciu przechowuje się ją krótko (do czasu wykorzystania), a następnie może zostać przeznaczona do brakowania, oczywiście z zachowaniem właściwych zasad ewidencji i procedury niszczenia.
Kluczowe jest oznaczenie kategorii archiwalnej: materiały archiwalne mają kategorię A i wymagają trwałego przechowywania. Dokumentacja niearchiwalna ma kategorię B (czasem z dodatkami lub liczbą) i jest przechowywana czasowo. W praktyce pomagają też rzeczowe wykazy akt i jednolite zasady kwalifikacji.
Ucz się definicji: A = trwałe przechowywanie, B = przechowywanie czasowe i możliwość brakowania po spełnieniu warunków. Przećwicz rozpoznawanie wariantów B (Bc, Bd, B z liczbą) i łącz je z logiką: liczba to lata, a nie "ważność". Pomaga rozwiązywanie testów i praca na przykładach akt.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że brakowanie dotyczy dokumentacji niearchiwalnej (kategorie B), którą po upływie okresu przechowywania można przeznaczyć do zniszczenia po wymaganych procedurach.

Materiały:

  • Instrukcje kancelaryjne i instrukcje archiwalne stosowane w jednostce (wewnętrzne procedury kwalifikowania i brakowania)
  • Podręczniki z archiwistyki zakładowej (rozdziały: kwalifikacja archiwalna, kategorie A/B, brakowanie)
  • Materiały szkoleniowe NDAP/archiwów państwowych dotyczące archiwum zakładowego i dokumentacji niearchiwalnej (jeśli dostępne dla ucznia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego