KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 9.
Bramka przedstawiona na rysunku realizuje funkcję logiczną
Ilustracja składa się z dwóch części.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Blok "≥1" realizuje sumę logiczną (OR): wyjście jest 1, gdy co najmniej jedno wejście jest 1.
Na wszystkich wejściach są kółka, więc sygnały są zanegowane. Wejście C jest zwarte do masy (0), po negacji daje 1. Skoro jedno wejście ma zawsze 1, to wyjście Y ma zawsze 1.

Pełne wyjaśnienie:

Symbol "≥1" oznacza funkcję: wyjście jest w stanie 1, gdy co najmniej jedno z wejść ma stan 1. Jest to więc logiczna suma (OR) w ujęciu "co najmniej jeden warunek spełniony".

Na schemacie przy każdym wejściu do bloku widać małe kółko. Taki zapis oznacza negację (odwrócenie stanu) danego sygnału przed jego użyciem w bloku. Zatem do bloku trafiają sygnały: NOT A, NOT B oraz NOT C.

Kluczowa jest dolna linia oznaczona "C", która jest połączona z symbolem masy (uziemienia). W typowej interpretacji schematów logicznych oznacza to wymuszenie stałego stanu logicznego 0 na wejściu C. Po przejściu przez negację otrzymujemy więc: NOT C = NOT 0 = 1.

Skoro jeden z argumentów funkcji "≥1" ma stale wartość 1, warunek "co najmniej jedno wejście równe 1" jest spełniony niezależnie od tego, jakie wartości przyjmą A i B. W konsekwencji wyjście Y jest zawsze równe 1, czyli poprawny opis to "Y = 1".

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo:

  • Wyrażenia z negacjami A i B (koniunkcja lub alternatywa) ignorują fakt, że wejście C po negacji daje stałą jedynkę, która dominuje wynik w funkcji "≥1".
  • "Y = 0" nie może być prawdą, bo już samo wejście NOT C jest równe 1, więc warunek bloku jest zawsze spełniony.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w logice pojawia się wejście zwarte do masy lub do stałej "1", zawsze sprawdź, czy po ewentualnej negacji nie wymusza ono wyniku niezależnie od reszty sygnałów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza warunek "co najmniej jeden" – wyjście przyjmuje 1, gdy przynajmniej jedno z wejść jest w stanie 1. W praktyce jest to odpowiednik funkcji OR ujętej jako test liczby spełnionych warunków.
Małe kółko (tzw. bąbelek) oznacza negację sygnału. Jeśli na wejściu jest A, to do funkcji wewnątrz bloku trafia NOT A. To częsty punkt pomyłek, bo łatwo przeoczyć kółko na rysunku.
W schematach logiki cyfrowej i automatyki masa zwykle reprezentuje potencjał odniesienia, który traktuje się jako 0 logiczne. Taki zapis oznacza wymuszenie stałego stanu na wejściu (bez względu na inne sygnały).
Tak, jeśli wejście ma stałe 0 (masa), a przed blokiem jest negacja, to otrzymujesz NOT 0 = 1. W zadaniach egzaminacyjnych taka para (masa + negacja) często powoduje, że całe wyjście staje się stałe.
Najpierw sprawdź, czy któreś wejście po przekształceniach (negacje, stałe 0/1) nie jest wymuszone na 1 lub 0. Dla funkcji "≥1" wystarczy stałe 1 na dowolnym wejściu, aby wyjście było zawsze 1.
Najczęstsze błędy to: pomijanie negacji (przeoczenie kółka), mylenie "≥1" z AND, oraz nieuwzględnianie stałych stanów (masa, stała jedynka). Pomaga rozpisanie po kolei: co trafia na wejścia bloku po negacjach.
To informacja, że wyjście Y jest zawsze w stanie wysokim (logiczna jedynka), niezależnie od stanów wejść. Zwykle wynika to z wymuszeń stałych lub z własności funkcji logicznej, która zawsze jest spełniona.
Tak. Może to wynikać z błędnego okablowania, złej logiki programu PLC lub zwarcia do stałej. Skutkiem jest ciągłe załączenie wyjścia, np. przekaźnika lub zaworu, co może powodować awarie lub zagrożenie bezpieczeństwa.
Sprawdza umiejętność czytania dokumentacji technicznej i rozumienia zależności wejście–wyjście w układach sterowania. To kompetencja potrzebna przy uruchamianiu i serwisie urządzeń mechatronicznych, zwłaszcza z elementami automatyki.
Ćwicz rozpoznawanie symboli (OR/AND/negacja, progi "≥n"), rozpisuj funkcje na zdania logiczne i testuj skrajne przypadki (stałe 0/1). Dobre są krótkie serie zadań, gdzie w każdym kroku upraszczasz układ do prostego wniosku o Y.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Blok "≥1" realizuje sumę logiczną (OR): wyjście jest 1, gdy co najmniej jedno wejście jest 1.Na wszystkich wejściach są kółka, więc sygnały są zanegowane."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw algebry Boole’a i bramek logicznych
  • Dokumentacja/poradniki do schematów FBD (Function Block Diagram) w sterownikach PLC
  • Zadania treningowe z interpretacji schematów logicznych (negacje, stałe 0/1)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego