KWALIFIKACJA ROL5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 36.
Chleb żytni o wadze 1,0 kg składa się w 50% z mąki. Cena mąki wynosi 1 500 zł/t, a pozostałe koszty wyprodukowania chleba 1,75 zł. Ile kosztuje produkcja bochenka chleba?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
50% z 1 kg to 0,5 kg mąki. Cena 1 500 zł/t oznacza 1 500 zł za 1 000 kg, czyli 1,50 zł/kg. Koszt mąki w bochenku: 0,5 kg × 1,50 zł/kg = 0,75 zł. Po dodaniu pozostałych kosztów 1,75 zł otrzymujemy 0,75 + 1,75 = 2,50 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu obliczasz koszt wytworzenia jednego bochenka jako sumę kosztu surowca (mąki) i pozostałych kosztów.

Krok 1: masa mąki w bochenku
Bochenek waży 1,0 kg i w 50% składa się z mąki, więc masa mąki to: 1,0 kg × 50% = 1,0 kg × 0,5 = 0,5 kg.

Krok 2: przeliczenie ceny mąki na zł/kg
Cena wynosi 1 500 zł/t. Ponieważ 1 tona to 1 000 kg, cena za 1 kg to: 1 500 zł / 1 000 kg = 1,50 zł/kg.

Krok 3: koszt mąki w jednym bochenku
Koszt mąki = 0,5 kg × 1,50 zł/kg = 0,75 zł.

Krok 4: dodanie pozostałych kosztów
Pozostałe koszty wyprodukowania chleba wynoszą 1,75 zł. Całkowity koszt produkcji bochenka to: 0,75 zł + 1,75 zł = 2,50 zł.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 2,00 zł zwykle wynika z pominięcia części kosztów albo błędnego zaokrąglenia; po prawidłowym doliczeniu 0,75 zł za mąkę nie da się uzyskać 2,00 zł.
  • 2,25 zł to typowy skutek błędu w koszcie mąki (np. przyjęcie 0,5 zł zamiast 0,75 zł), często spowodowany pomyłką w przeliczeniu 1 500 zł/t na zł/kg.
  • 1,75 zł oznacza policzenie wyłącznie "pozostałych kosztów" i całkowite pominięcie surowca, co jest częstą pułapką w zadaniach kosztowych.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z ceną w zł/t zawsze najpierw sprowadź ją do zł/kg, a dopiero potem licz koszt zużytej ilości surowca. To minimalizuje ryzyko błędu jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trzeba pamiętać, że 1 tona to 1000 kg. Dzielisz więc 1500 zł przez 1000 kg, aby dostać cenę za 1 kg: 1,50 zł/kg. Dopiero tę wartość mnożysz przez liczbę kilogramów zużytej mąki w bochenku.
To informacja o udziale masowym składnika. 50% z 1 kg to 0,5 kg mąki. W zadaniach kosztowych ten procent pozwala ustalić ilość surowca, którą trzeba wycenić według ceny zakupu.
Mnożysz masę mąki w bochenku przez cenę 1 kg. Skoro w bochenku jest 0,5 kg mąki, to koszt mąki wynosi: 0,5 × 1,50 = 0,75 zł. To tylko część całego kosztu produkcji.
Bo koszt produkcji to nie tylko surowiec. "Pozostałe koszty" mogą obejmować energię, pracę, amortyzację czy opakowanie. W zadaniu są podane jako kwota na 1 bochenek, więc dodajesz je bez przeliczeń do kosztu mąki.
Nie. Pytanie dotyczy kosztu produkcji, czyli kosztu wytworzenia bochenka, a nie ceny sprzedaży. Marża/narzut pojawiłyby się dopiero wtedy, gdyby pytano o minimalną cenę sprzedaży lub zysk.
Najczęściej myli się jednostki: pomija się fakt, że tona to 1000 kg, albo błędnie przyjmuje inną wartość. Drugi typ błędu to policzenie samej kwoty "pozostałych kosztów" i zapomnienie o koszcie surowca.
Warto oszacować rząd wielkości: jeśli 1 kg mąki kosztuje ok. 1,50 zł, a w bochenku jest 0,5 kg, to surowiec powinien kosztować ok. 0,75 zł. Po doliczeniu 1,75 zł całość powinna wyjść ok. 2,50 zł, nie np. 15 zł.
Tak, to ta sama wartość masy. Zapis 1,0 kg tylko podkreśla dokładność. W obliczeniach możesz użyć 1 kg, byle konsekwentnie stosować te same jednostki w całym zadaniu (kg oraz zł/kg).
Najpierw liczysz masę mąki: 60% z 1 kg to 0,6 kg. Koszt mąki: 0,6 × 1,50 = 0,90 zł. Następnie dodajesz pozostałe koszty 1,75 zł, więc koszt bochenka wyniósłby 2,65 zł.
To podstawa kalkulacji kosztów jednostkowych produktów (np. pieczywa, pasz, przetworów). Umożliwia planowanie cen, porównywanie dostawców surowców i ocenę opłacalności produkcji. W praktyce podobnie wycenia się też partie produkcyjne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że cena 1 500 zł/t oznacza 1 500 zł za 1 000 kg, czyli 1,50 zł/kg. Koszt mąki w bochenku: 0,5 kg × 1,50 zł/kg = 0,75 zł. Po dodaniu pozostałych kosztów 1,75 zł otrzymujemy 0,75 + 1,75 = 2,50 zł.

Źródła:

  • BIPM (Bureau International des Poids et Mesures), "The International System of Units (SI) – SI Brochure" (informacje o jednostkach masy), https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Tona" (przeliczenie 1 t = 1000 kg), https://pl.wikipedia.org/wiki/Tona (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały do rachunkowości zarządczej/kalkulacji kosztów w agrobiznesie (dział: koszt jednostkowy)
  • Zadania rachunkowe z przeliczania jednostek i cen jednostkowych (t↔kg, zł/t↔zł/kg)
  • Notatki z matematyki: procenty i proporcje w zadaniach tekstowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego