KWALIFIKACJA ROL5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 34.
Ile wynosi dochód gospodarstwa rolniczego, jeżeli
- wartość produkcji - 100 000 zł,
- koszty bezpośrednie - 50 000 zł,
- koszty pośrednie stanowią 20% kosztów bezpośrednich?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszty pośrednie to 20% kosztów bezpośrednich, czyli 0,2 × 50 000 zł = 10 000 zł. Łączne koszty wynoszą 50 000 zł + 10 000 zł = 60 000 zł. Dochód gospodarstwa to wartość produkcji minus łączne koszty: 100 000 zł − 60 000 zł = 40 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba policzyć dochód jako różnicę między wartością produkcji a kosztami poniesionymi na jej uzyskanie. Podane są koszty bezpośrednie oraz informacja, że koszty pośrednie stanowią określony procent kosztów bezpośrednich.

Krok 1: obliczenie kosztów pośrednich.
Skoro koszty pośrednie stanowią 20% kosztów bezpośrednich, to podstawą jest 50 000 zł. Liczymy:
20% × 50 000 zł = 0,20 × 50 000 zł = 10 000 zł.

Krok 2: suma kosztów.
Łączne koszty to suma kosztów bezpośrednich i pośrednich:
50 000 zł + 10 000 zł = 60 000 zł.

Krok 3: dochód.
Dochód obliczamy jako wartość produkcji pomniejszoną o łączne koszty:
100 000 zł − 60 000 zł = 40 000 zł.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "40 000 zł". Odpowiedź "50 000 zł" wynika zwykle z odjęcia tylko kosztów bezpośrednich (pominięcie pośrednich). Odpowiedź "30 000 zł" może być efektem błędnego policzenia 20% jako 20 000 zł lub odjęcia procentu od niewłaściwej podstawy. Odpowiedź "20 000 zł" często pojawia się po podwójnym odjęciu części kosztów albo po pomyleniu działań (np. przyjęciu zbyt wysokich kosztów pośrednich). Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, od jakiej wielkości liczony jest procent i dopiero potem sumuj koszty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal podstawę procentu (tu: koszty bezpośrednie). Potem przelicz procent na ułamek dziesiętny i pomnóż: 20% = 0,20, więc koszty pośrednie = 0,20 × koszty bezpośrednie. Dopiero tę wartość dodajesz do pozostałych kosztów.
Koszty bezpośrednie to wydatki, które można przypisać wprost do danej produkcji lub działalności (np. materiał siewny, pasza, nawozy w danej uprawie). W zadaniach egzaminacyjnych zwykle są one traktowane jako główna część kosztów produkcji.
Koszty pośrednie to koszty wspólne, które trudno przypisać do jednej konkretnej produkcji, bo dotyczą całego gospodarstwa (np. utrzymanie budynków, administracja, część energii). W testach często podaje się je jako procent kosztów bezpośrednich, by uprościć rachunek.
Dochód jest liczony jako wartość produkcji pomniejszona o wszystkie koszty. Skoro koszty pośrednie są dodatkową kategorią kosztów (obok bezpośrednich), to najpierw wyliczasz ich wartość, a potem sumujesz koszty bezpośrednie i pośrednie, by odjąć je od wartości produkcji.
Najczęściej: (1) liczenie 20% od wartości produkcji zamiast od kosztów bezpośrednich, (2) pominięcie kosztów pośrednich i odjęcie tylko kosztów bezpośrednich, (3) błąd w procentach (20% zapisane jako 0,2 lub 20), (4) pomylenie dodawania i odejmowania.
Nie. Procent zawsze liczysz od wskazanej podstawy. Jeśli jest napisane, że koszty pośrednie to 20% kosztów bezpośrednich, to podstawą są koszty bezpośrednie (np. 50 000 zł), a nie wartość produkcji (100 000 zł). Dlatego wynik to 10 000 zł, nie 20 000 zł.
Zrób kontrolę: koszty pośrednie przy 20% nie mogą być większe niż koszty bezpośrednie. Potem sprawdź, czy dochód = produkcja − koszty jest dodatni i mniejszy niż produkcja. Tu koszty łączne 60 000 zł dają dochód 40 000 zł, co jest logiczne.
Warto zapisywać pełne równanie: Kp = 20% × Kb. Następnie podstawiasz liczby: Kp = 0,20 × 50 000. Taki zapis zmniejsza ryzyko, że omyłkowo użyjesz 100 000 jako podstawy albo wpiszesz 20 zamiast 0,20.
Najczęściej: opłacalność, koszty produkcji, rentowność, kalkulacja rolnicza, plan finansowy i budżet gospodarstwa. Na egzaminie warto umieć odróżnić kategorie kosztów oraz wykonać proste przeliczenia procentowe i sumowanie kosztów.
Przy szybkim porównaniu wariantów produkcji (np. inna technologia uprawy), wstępnym planowaniu sezonu, ocenie skutków wzrostu kosztów (paliwo, energia) lub przygotowaniu prostych zestawień do decyzji zakupowych. To nie pełna rachunkowość, ale użyteczna kalkulacja.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rachunkowości/ekonomiki rolnictwa dla technika agrobiznesu (działy: koszty, wynik/dochód, kalkulacje)
  • Zadania rachunkowe z procentów i kalkulacji kosztów (ćwiczenia maturalne/kwalifikacyjne)
  • Materiały OKE/CKE: przykładowe arkusze i zbiory zadań z ekonomiki i rachunkowości w agrobiznesie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego