KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2009 (test 2)

PYTANIE NR 26.
Ciasto kruche sporządza się z 3 części wagowych mąki, 2 części wagowych tłuszczu i 1 części wagowej cukru. Ile tłuszczu oraz cukru należy odważyć, jeżeli przygotowano 18 kg mąki?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Proporcja ciasta kruchego to 3:2:1 (mąka:tłuszcz:cukier).
Mąka (3 części) waży 18 kg, więc 1 część to 18/3 = 6 kg. Tłuszcz to 2 części: 2×6 = 12 kg, a cukier to 1 część: 1×6 = 6 kg. Dlatego poprawne jest "12 kg tłuszczu oraz 6 kg cukru".

Pełne wyjaśnienie:

W recepturach zapisanych w częściach wagowych kluczowe jest to, że liczby 3, 2 i 1 oznaczają stosunek mas składników, a nie kilogramy. W zadaniu podano proporcję: 3 części mąki, 2 części tłuszczu i 1 część cukru, czyli układ 3:2:1.

Skoro przygotowano 18 kg mąki, to te 18 kg odpowiada 3 częściom. Najpierw wyznaczamy masę jednej części:

1 część = 18 kg / 3 = 6 kg

Następnie przeliczamy pozostałe składniki:

  • tłuszcz to 2 części, więc: 2 × 6 kg = 12 kg
  • cukier to 1 część, więc: 1 × 6 kg = 6 kg

Odpowiedź "12 kg tłuszczu oraz 6 kg cukru" zachowuje dokładnie proporcję 3:2:1: mąka 18 kg, tłuszcz 12 kg, cukier 6 kg.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "9 kg tłuszczu oraz 2 kg cukru" nie spełnia proporcji 2:1 między tłuszczem i cukrem (9:2 ≠ 2:1) i nie pasuje do skali wynikającej z 18 kg mąki.
  • "6 kg tłuszczu oraz 3 kg cukru" zachowuje wprawdzie 2:1 między tłuszczem i cukrem, ale jest to zła skala względem mąki: przy 18 kg mąki tłuszczu powinno być więcej niż 6 kg.
  • "15 kg tłuszczu oraz 7,5 kg cukru" również zachowuje 2:1 między tłuszczem i cukrem, ale nadal nie jest zgodne z proporcją względem mąki: dla mąki 18 kg tłuszcz powinien wynosić 12 kg, a cukier 6 kg.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu podana jest masa tylko jednego składnika, zawsze przypisz ją do jego liczby "części", oblicz masę jednej części i dopiero potem przelicz resztę. To eliminuje typowy błąd dzielenia przez sumę części (3+2+1), które działa tylko wtedy, gdy znasz masę całej mieszaniny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Części wagowe to zapis proporcji mas składników, np. 3:2:1. Oznacza to, że na każdą "część" przypada ta sama masa, a składniki różnią się liczbą części. Aby przeliczyć na kilogramy, wyznaczasz masę 1 części z podanej masy jednego składnika.
Jeśli mąka to 3 części i waży 18 kg, to 1 część to 18/3 = 6 kg. Zawsze dzielisz masę znanego składnika przez liczbę części przypisaną temu składnikowi, a dopiero potem mnożysz przez części pozostałych składników.
Dzielenie przez 3+2+1 ma sens tylko wtedy, gdy znasz łączną masę ciasta. Tutaj znasz wyłącznie masę mąki, więc 18 kg odpowiada 3 częściom, a nie całym 6 częściom. Stąd poprawna metoda to 18/3, a nie 18/6.
Najczęściej myli się masę jednego składnika z masą całej mieszaniny, albo przelicza tylko jeden składnik bez zachowania proporcji. Częsty jest też błąd "na skróty": wybór liczb wyglądających "ładnie" bez sprawdzenia stosunku 3:2:1.
Najprościej porównać wszystko do 1 części. Dzielisz masy przez odpowiednią liczbę części: 18/3 = 6, 12/2 = 6, 6/1 = 6. Jeśli w każdym przypadku wychodzi ta sama wartość, proporcja jest zachowana.
Gdy trzeba przygotować większą partię produkcyjną (np. bankiet, sprzedaż w cukierni, żywienie zbiorowe). Przeliczanie proporcji pozwala utrzymać stałą jakość: smak, kruchość i słodycz, niezależnie od wielkości porcji.
Oznacza, że na 3 części mąki przypadają 2 części tłuszczu i 1 część cukru. To upraszcza planowanie surowców: gdy zwiększasz mąkę, pozostałe składniki rosną proporcjonalnie. Dzięki temu receptura pozostaje technologicznie spójna.
Postępujesz identycznie: masa 1 części = (masa mąki) / 3. Następnie tłuszcz = 2 × masa 1 części, a cukier = 1 × masa 1 części. Ta metoda działa dla każdej ilości mąki, bo opiera się na stałym stosunku części.
W tym konkretnym zadaniu tak, bo z proporcji 3:2:1 wynika, że tłuszcz = (2/3) masy mąki, a cukier = (1/3) masy mąki. W praktyce receptury mogą się różnić, ale na egzaminie obowiązuje proporcja podana w treści.
Możesz użyć skrótów wynikających z proporcji: skoro mąka to 3 części, to 1 część to mąka/3. Wtedy tłuszcz = 2×(mąka/3), a cukier = 1×(mąka/3). Dla 18 kg: 18/3=6, więc 12 i 6.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały szkolne z działu: receptury i przeliczanie na części wagowe
  • Zadania rachunkowe z gastronomii: przeliczanie receptur
  • Powtórzenie matematyki praktycznej: proporcje i skala

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego