KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2015

Pytanie sprawdza umiejętność wskazania przedmiotu badań w eksperymencie środowiskowym: który gaz był czynnikiem oddziałującym na roślinność. Poprawna odpowiedź to "Wpływ SO₂ na roślinność", ponieważ dwutlenek siarki jest klasycznym zanieczyszczeniem powietrza, które może powodować uszkodzenia roślin (m.in. poprzez podrażnienie tkanek, zaburzenia procesu fotosyntezy oraz nasilenie stresu oksydacyjnego). W praktyce ochrony środowiska SO₂ jest też istotny ze względu na jego udział w procesach prowadzących do zakwaszania środowiska.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

• "Wpływ CO₂ na roślinność" – dwutlenek węgla jest składnikiem powietrza i substratem fotosyntezy; w typowych zadaniach o zanieczyszczeniach powietrza nie jest wskazywany jako główny "toksyczny" gaz odpowiedzialny za szkody podobne do SO₂. Wybór tej opcji często wynika z mylenia zapisu CO₂ z SO₂.
• "Wpływ CO na roślinność" – tlenek węgla jest ważnym zanieczyszczeniem, ale kojarzy się przede wszystkim z toksycznością dla ludzi i zwierząt (oddziaływanie na transport tlenu w organizmach). Nie jest typowym gazem wybieranym jako główny czynnik uszkodzeń roślin w prostych doświadczeniach porównawczych.
• "Wpływ NO_X na roślinność" – tlenki azotu również są istotnymi zanieczyszczeniami i mogą oddziaływać na rośliny, jednak w tym pytaniu badanym czynnikiem jest wskazany SO₂. Częstą pułapką jest kojarzenie NO_X ze smogiem i automatyczne przenoszenie tego skojarzenia na każde pytanie o roślinność.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na dokładny zapis chemiczny (litera pierwiastka i indeks dolny). W tym typie zadań najczęstszy błąd to zamiana "S" na "C" i wybór CO₂ zamiast SO₂.