Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - TEST WIEDZY NR 3



PYTANIE NR 24.
Zinterpretuj dane zawarte w poniższej tabeli dotyczącej poziomu zanieczyszczenia powietrza w różnych miejscach.
Miejsce PM2.5 (µg/m³) PM10 (µg/m³) SO2 (ppb)
Obszar przemysłowy 75 120 80
Park miejski 15 25 10
Centrum miasta 60 100 70
Które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe na podstawie powyższych danych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na podstawie tabeli wszystkie trzy wskaźniki (PM2.5, PM10 i SO2) są niższe w centrum miasta niż w obszarze przemysłowym (np. PM2.5: 60 vs 75; PM10: 100 vs 120; SO2: 70 vs 80). Dlatego prawdziwe jest stwierdzenie, że centrum miasta ma niższy poziom zanieczyszczenia niż obszar przemysłowy.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba zinterpretować dane z tabeli, czyli porównać wartości stężeń/poziomów zanieczyszczeń dla trzech miejsc. Kluczowe jest, aby porównywać te same wskaźniki (PM2.5 z PM2.5, PM10 z PM10, SO2 z SO2) między lokalizacjami.

Dlaczego zdanie o centrum miasta i obszarze przemysłowym jest prawdziwe?
Porównujemy centrum miasta z obszarem przemysłowym dla każdej kolumny:

  • PM2.5: centrum miasta 60, obszar przemysłowy 75 → centrum ma niżej.
  • PM10: centrum miasta 100, obszar przemysłowy 120 → centrum ma niżej.
  • SO2: centrum miasta 70, obszar przemysłowy 80 → centrum ma niżej.

Skoro dla wszystkich trzech zanieczyszczeń wartości w centrum miasta są mniejsze niż w obszarze przemysłowym, wniosek "centrum miasta ma niższy poziom zanieczyszczenia powietrza niż obszar przemysłowy" jest spójny z danymi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Powietrze w parku miejskim jest najbardziej zanieczyszczone." – w tabeli park ma najniższe wartości dla PM2.5 (15), PM10 (25) i SO2 (10), więc jest najmniej, a nie najbardziej zanieczyszczony.
  • "Obszar przemysłowy ma najniższy poziom zanieczyszczenia powietrza." – jest odwrotnie: obszar przemysłowy ma najwyższe wartości we wszystkich trzech kolumnach (75, 120, 80).
  • "Wszystkie miejsca mają podobny poziom zanieczyszczenia powietrza." – różnice są duże (np. PM10: 25 w parku vs 120 w obszarze przemysłowym), więc nie można uznać poziomów za podobne.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "prawdziwego stwierdzenia na podstawie tabeli", najpierw sprawdź, czy teza jest prawdziwa dla każdego parametru, a nie tylko dla jednego (to częsty błąd nieuwagi).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznaczają wskaźniki PM2.5 i PM10 w tabeli jakości powietrza?
PM2.5 i PM10 to frakcje pyłu zawieszonego o średnicy aerodynamicznej odpowiednio do 2,5 µm i do 10 µm. W tabelach monitoringu wyższa wartość PM zwykle oznacza większe zapylenie powietrza w danym miejscu (dla tej samej frakcji i jednostki).
Jak najprościej porównać zanieczyszczenie powietrza między dwoma miejscami z tabeli?
Porównuj kolumna po kolumnie: PM2.5 z PM2.5, PM10 z PM10, SO2 z SO2. Jeśli w jednym miejscu wartości są konsekwentnie wyższe w wielu kolumnach, to zwykle wskazuje na większe obciążenie zanieczyszczeniami w tej lokalizacji.
Dlaczego nie wolno porównywać PM i SO2 bezpośrednio jedną liczbą?
To różne zanieczyszczenia mierzone w różnych jednostkach i o innym znaczeniu zdrowotnym. Liczba "80" dla SO2 (ppb) nie jest wprost porównywalna z "80" dla PM (µg/m³). W zadaniach porównawczych zestawia się miejsca w obrębie tego samego parametru.
Czy park miejski zawsze ma najczystsze powietrze w porównaniu z centrum miasta?
Nie zawsze. Zależy od ruchu drogowego, sezonu grzewczego, wiatru i lokalnych źródeł emisji. W tym konkretnym zestawie danych park ma najniższe wartości PM2.5, PM10 i SO2, więc jest najmniej zanieczyszczony, ale nie jest to reguła uniwersalna.
Jakie błędy najczęściej robi się przy interpretacji takich tabel na egzaminie?
Najczęstsze błędy to: porównywanie tylko jednej kolumny i ignorowanie pozostałych, mylenie miejsc (np. "centrum" z "przemysłowym"), oraz automatyczne wnioskowanie na podstawie stereotypu bez sprawdzenia liczb. Pomaga zaznaczenie min/max w każdej kolumnie.
Co oznacza jednostka µg/m³ przy wynikach PM2.5 i PM10?
µg/m³ to mikrogramy na metr sześcienny, czyli masa pyłu zawieszonego w objętości powietrza. W praktyce monitoringowej jest to standardowy sposób podawania stężeń pyłu. Im większa wartość w tej jednostce, tym większe zapylenie powietrza.
Co oznacza jednostka ppb przy SO2 i jak ją rozumieć?
ppb (parts per billion) to jednostka opisująca udział objętościowy/molowy składnika w mieszaninie gazów na poziomie "części na miliard". W zadaniach tabelarycznych zwykle traktuje się ją jako wartość porównawczą: większe ppb SO2 oznacza więcej SO2 w powietrzu.
Jak ustalić, które miejsce jest najbardziej zanieczyszczone na podstawie kilku wskaźników?
Sprawdź, gdzie występują najwyższe wartości w większości kolumn. Jeżeli jedno miejsce ma najwyższe PM2.5, PM10 i SO2 jednocześnie, jest najsilniej obciążone w tym zestawie danych. Gdy wyniki są mieszane, potrzebna jest metoda agregacji lub priorytety.
Dlaczego obszary przemysłowe często mają wyższe wyniki PM i SO2?
W wielu przypadkach wiąże się to z emisjami z procesów spalania paliw, technologii przemysłowych i transportu ciężkiego. Dodatkowo lokalne warunki meteorologiczne mogą ograniczać rozpraszanie zanieczyszczeń. W zadaniach egzaminacyjnych jednak zawsze decydują dane liczbowe.
Jak szybko sprawdzić poprawność zdania typu "A ma mniej zanieczyszczeń niż B"?
Wystarczy porównać A i B w każdej kolumnie. Zdanie jest prawdziwe, jeśli dla wszystkich wskazanych wskaźników A ma mniejsze wartości niż B (albo jeśli w zadaniu wyraźnie wskazano, że chodzi tylko o jeden parametr). To ogranicza ryzyko błędu nieuwagi.
info

Około 72% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Na podstawie tabeli wszystkie trzy wskaźniki (PM2.5, PM10 i SO2) są niższe w centrum miasta niż w obszarze przemysłowym (np. PM2.5: 60 vs 75; PM10: 100 vs 120; SO2: 70 vs 80)."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), "WHO global air quality guidelines: particulate matter (PM2.5 and PM10), ozone, nitrogen dioxide, sulfur dioxide and carbon monoxide" (2021) - https://www.who.int/publications/i/item/9789240034228 (dostęp: 2026-02-26)
  • U.S. Environmental Protection Agency (EPA), "Particulate Matter (PM) Basics" - https://www.epa.gov/pm-pollution/particulate-matter-pm-basics (dostęp: 2026-02-26)
  • European Environment Agency (EEA), "Air pollution" (tematyka i definicje zanieczyszczeń) - https://www.eea.europa.eu/en/topics/in-depth/air-pollution (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o wskaźnikach PM2.5/PM10 i ich źródłach emisji
  • Wprowadzenie do interpretacji danych z monitoringu jakości powietrza (tabele, wykresy, porównania)
  • Podstawy metrologii środowiskowej: jednostki i typowe sposoby prezentacji wyników
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego