KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 30.
Na podstawie wykresów odczytaj który zakład wprowadzał najwięcej zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego na terenie województwa dolnośląskiego.
Ilustracja przedstawia dwa wykresy kołowe, które pokazują procentowy udział różnych przedsiębiorstw wprowadzających
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "Elektrociepłownia Turów", ponieważ na dołączonych wykresach temu zakładowi przypisano najwyższą wielkość wprowadzanych zanieczyszczeń do powietrza w województwie dolnośląskim. Aby rozwiązać zadanie, należy odczytać wartości dla wszystkich zakładów, porównać je i wskazać maksimum (z uwzględnieniem skali osi i legendy).

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność analizy danych przedstawionych graficznie. Należy odczytać z wykresów wielkość zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza atmosferycznego przez wskazane zakłady na terenie województwa dolnośląskiego, a następnie wybrać zakład o wartości największej.

W praktyce warto działać według stałego schematu:

  • Najpierw ustalić, co pokazuje oś pionowa i w jakich jednostkach (np. masa emisji w danym okresie).
  • Sprawdzić legendę i upewnić się, że porównuje się te same kategorie (np. to samo zanieczyszczenie albo sumę).
  • Odczytać wartości dla każdego z podanych zakładów i porównać je, wybierając maksimum.

Odpowiedź "Elektrociepłownia Turów" jest poprawna, ponieważ na wykresach ma ona najwyższą wartość emisji/zanieczyszczeń spośród wymienionych podmiotów.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo na wykresach mają wartości mniejsze od maksimum:

  • "Huta Miedzi Głogów" może być dużym emitentem w skali kraju lub regionu, ale w tym zestawieniu nie osiąga najwyższej wartości.
  • "Elektrociepłownia Wrocław" jest mylącą opcją, bo skojarzeniowo dotyczy dużej aglomeracji; jednak z wykresów wynika niższy poziom emisji niż lider.
  • "Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Legnicy" to realistyczny dystraktor (źródło punktowe emisji), lecz w danych z wykresów nie ma najwyższego wyniku.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli wykresy są wielopanelowe lub mają różne zakresy osi, nie porównuj wyłącznie "na oko" wysokości słupków. Zawsze sprawdzaj skalę i odczytuj wartości liczbowe (lub przynajmniej ich rząd wielkości), bo to najczęstsze źródło błędów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprawdź legendę i jednostkę na osi, potem odczytaj wartości dla każdego zakładu i porównaj je, wybierając największą. Jeśli to wykres słupkowy, porównuj wysokości słupków przy tej samej skali; jeśli liniowy, porównuj wartości punktów w tym samym czasie.
Bo różne skale mogą wizualnie "powiększać" lub "zmniejszać" różnice. Ten sam przyrost może wyglądać inaczej na osi zaczynającej się od zera i na osi uciętej. Zawsze odczytuj liczby lub przynajmniej rząd wielkości zamiast oceniać "na oko".
To informacja o emisji zanieczyszczeń do powietrza z instalacji lub procesów technologicznych (źródła punktowe). W zadaniach najczęściej chodzi o porównanie wielkości emisji (np. masy w określonym czasie) między kilkoma zakładami na podstawie danych z wykresu.
Najczęstsze pomyłki to: nieczytanie legendy (mylenie serii danych), ignorowanie jednostek i okresu (rok/miesiąc), porównywanie elementów z różnych paneli o innych skalach oraz wybór odpowiedzi na podstawie skojarzeń (np. "duże miasto = największa emisja") zamiast danych.
Zależy od polecenia. Jeśli brzmi "na podstawie wykresów odczytaj, który zakład wprowadzał najwięcej", zwykle trzeba uwzględnić cały zestaw informacji pokazany na wykresach (np. sumę, główny wskaźnik lub wskazany typ zanieczyszczenia) i dopiero wtedy wybrać największą wartość.
Najpierw odszukaj legendę i dopasuj kolor/wzór do nazwy zakładu. Jeśli jest kilka serii, warto palcem lub linijką "śledzić" tylko jedną serię naraz. Gdy wykres jest nieczytelny, kluczowe jest porównanie podpisanych wartości lub odczyt z osi.
Takie porównania wykonuje się m.in. przy planowaniu działań ograniczających emisje, w analizach presji na środowisko, podczas przygotowania programów ochrony powietrza oraz przy priorytetyzacji kontroli. Technik ochrony środowiska może wspierać te analizy, pracując na danych liczbowych i wykresach.
Sprawdź, czy wykres podaje wartości liczbowe lub czy można je dokładniej odczytać z osi (np. siatka pomocnicza). Jeśli nadal jest remis, w poprawnie skonstruowanym zadaniu powinien istnieć jednoznaczny lider (np. inny wykres doprecyzowuje). Gdy nie ma rozstrzygnięcia, to sygnał możliwej wady materiału.
Ćwicz odczyt z wykresów słupkowych i liniowych: maksimum, minimum, trend oraz porównania między obiektami. Rób zadania z legendą i różnymi skalami. Utrwal też pojęcia: emisja, imisja, źródło punktowe i jednostki masy w czasie, bo to ułatwia interpretację danych.
Nie powinna. W takich zadaniach rozstrzygające są dane na wykresie, a nie intuicja. Nazwy zakładów są dystraktorami opartymi o realne obiekty, ale poprawny wybór wymaga odczytu i porównania wartości. Jeśli ktoś wybiera "na skojarzenie", ryzykuje błąd.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawna jest odpowiedź "Elektrociepłownia Turów", ponieważ na dołączonych wykresach temu zakładowi przypisano najwyższą wielkość wprowadzanych zanieczyszczeń do powietrza w województwie dolnośląskim.

Źródła:

  • Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) – Monitoring jakości powietrza (informacje ogólne): https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/home (dostęp: 2026-03-02)
  • KOBiZE – informacje o Krajowej bazie i sprawozdawczości emisji: https://www.kobize.pl/pl/krajowa-baza (dostęp: 2026-03-02)
  • GUS – Bank Danych Lokalnych (BDL), moduł prezentacji danych (źródło danych regionalnych, narzędzie): https://bdl.stat.gov.pl/bdl/start (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z analizy danych i statystyki opisowej (wykresy, tabele, skale)
  • Podstawy ochrony powietrza: rodzaje zanieczyszczeń i źródła emisji (podręcznik szkolny/branżowy)
  • Instrukcje i poradniki interpretacji danych środowiskowych publikowane przez instytucje monitoringu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego