KWALIFIKACJA SPC1 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 17.
Cukiernik przyjął zamówienie na sporządzenie 5 kg blatów biszkoptowych zgodnie z podaną recepturą. Ile jaj musi pobrać z magazynu, jeżeli jedno jajo waży 50 g?
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego kwalifikacji zawodowych w zawodzie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby ustalić liczbę jaj, trzeba najpierw przeliczyć recepturę na 5 kg blatów i otrzymać łączną masę jaj potrzebną do tej partii.
Następnie dzieli się tę masę przez 50 g (masa jednego jaja). Wynik dzielenia daje liczbę sztuk, czyli 80 jaj.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowe są dwa kroki: skalowanie receptury oraz zamiana masy na liczbę sztuk.

  • Krok 1: Skalowanie receptury – z podanej receptury (dla partii bazowej) należy wyliczyć, jaka łączna masa jaj przypada na zamówioną ilość, czyli na 5 kg blatów biszkoptowych. W praktyce polega to na zastosowaniu proporcji: jeśli receptura jest na mniejszą (lub większą) partię, mnożysz (albo dzielisz) wszystkie surowce tym samym współczynnikiem.
  • Krok 2: Przeliczenie masy na sztuki – gdy znasz już masę jaj potrzebną do 5 kg, dzielisz ją przez masę jednego jaja: 50 g. Otrzymany iloraz to liczba jaj, które trzeba pobrać z magazynu.

Odpowiedź "80 sztuk." jest poprawna, bo odpowiada sytuacji, w której po przeliczeniu receptury na 5 kg wychodzi zapotrzebowanie na 4000 g jaj, a następnie 4000 g / 50 g = 80.

Pozostałe propozycje są typowymi wynikami błędów rachunkowych:

  • "60 sztuk." – często wynika z błędnego współczynnika skalowania receptury lub pomylenia mas surowców.
  • "40 sztuk." – bywa skutkiem przeliczenia tylko części wymaganej partii (np. 2,5 kg zamiast 5 kg) albo podzielenia przez złą masę jednostkową.
  • "20 sztuk." – może wynikać z pomylenia kilogramów z gramami lub z pominięcia etapu skalowania receptury.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym działaniu (kg, g, szt.), bo to najprostszy sposób kontroli, czy wynik ma sens i czy kończysz w "sztukach".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuj proporcję: najpierw wyznacz współczynnik zmiany partii (np. 5 kg podzielone przez masę partii bazowej z receptury), a potem pomnóż przez niego wszystkie surowce. Dzięki temu zachowasz te same proporcje składników i właściwą jakość biszkoptu.
Bo masa jednego jaja jest podana w gramach (50 g). Żeby poprawnie dzielić i otrzymać liczbę sztuk, obie wartości muszą być w tych samych jednostkach. Najczęściej przelicza się całość na gramy, bo wtedy łatwo obliczyć liczbę jaj.
To masa jednostkowa, która pozwala zamienić zapotrzebowanie na jaja wyrażone w gramach na liczbę sztuk. Gdy znasz łączną masę jaj potrzebną do partii, dzielisz ją przez 50 g i otrzymujesz wynik w sztukach.
Najpierw przelicz recepturę na wielkość zamówienia, aby uzyskać łączną masę jaj dla tej partii. Potem zamień kg na g (jeśli trzeba) i podziel uzyskaną masę jaj przez 50 g. Wynik to liczba jaj do pobrania z magazynu.
W praktyce magazynowej pobierasz jaja w sztukach, więc zwykle końcowy wynik zaokrągla się do całej sztuki. Na egzaminie zadania są zazwyczaj tak ułożone, aby wyszła liczba całkowita. Jeśli nie wychodzi, sprawdź jednostki i proporcje.
W produkcji i magazynie wiele surowców jest wydawanych w jednostkach naturalnych, np. jaja w sztukach. Przeliczenie z masy na sztuki pomaga zaplanować pobranie surowców, ograniczyć pomyłki i ułatwia ewidencję rozchodu materiałów.
Najczęstsze to: pominięcie przeliczenia kg na g, użycie złego współczynnika skalowania receptury oraz dzielenie przez niewłaściwą masę jednostkową. Pomaga zapis działań z jednostkami oraz krótka kontrola, czy wynik jest realistyczny dla danej partii.
Skalowanie stosuje się zawsze, gdy robisz inną wielkość partii niż w recepturze bazowej: większą (np. zamówienie na bankiet) albo mniejszą (próba technologiczna). Zachowanie proporcji składników jest kluczowe dla struktury i powtarzalności wyrobu.
Wykonaj prostą kontrolę: pomnóż liczbę jaj przez 50 g i zobacz, czy otrzymujesz masę jaj zgodną z zapotrzebowaniem po przeliczeniu receptury. Dodatkowo porównaj wynik z typową ilością jaj dla podobnej wielkości partii biszkoptu.
W praktyce masa jaj może się różnić, ale w zadaniach egzaminacyjnych obowiązuje wartość podana w treści. Traktuj ją jako dane zadania, bez dopisywania własnych założeń. Dzięki temu obliczenia są jednoznaczne i porównywalne między zdającymi.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby ustalić liczbę jaj, trzeba najpierw przeliczyć recepturę na 5 kg blatów i otrzymać łączną masę jaj potrzebną do tej partii.Następnie dzieli się tę masę przez 50 g (masa jednego jaja)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii cukierniczej: skalowanie receptur i wydajność
  • Zadania ćwiczeniowe z proporcji i przeliczania jednostek (kg–g)
  • Instrukcje wewnętrzne zakładu: zasady pobierania i ewidencji surowców z magazynu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego