KWALIFIKACJA SPC1 - PRÓBNY

PYTANIE NR 19.
W zakładzie produkcji cukierniczej przyjęto zamówienie na 40 kg ciastek kruchych krakowskich, sporządzonych wg receptury na 1 kg, zamieszczonej w tabeli poniżej. W magazynie znajduje się 1,80 kg jaj. Do realizacji zamówienia
Ilustracja przedstawia tabelę z recepturą na ciastka kruche krakowskie, co jest związane z egzaminem zawodowym dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby ustalić brak jaj, trzeba przeliczyć ilość jaj z receptury na 1 kg na produkcję 40 kg (mnożenie przez 40). Otrzymane zapotrzebowanie porównuje się ze stanem magazynowym 1,80 kg. Różnica (zapotrzebowanie minus zapas) daje niedobór, czyli 0,60 kg jaj.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowa jest praca na recepturze bazowej. Receptura w tabeli podaje ilość składników na 1 kg ciastek, a zakład ma wykonać 40 kg. Oznacza to, że każdy składnik z tabeli należy przeliczyć proporcjonalnie.

Krok 1: odczyt z tabeli.
Należy odczytać, ile wynosi masa jaj przypadająca na 1 kg produktu (wartość z receptury).

Krok 2: przeliczenie na zamówienie.
Zapotrzebowanie na jaja dla 40 kg oblicza się jako:
(ilość jaj na 1 kg) × 40.
Po wykonaniu tego przeliczenia (wg danych z tabeli) otrzymuje się łączne zapotrzebowanie 2,40 kg jaj.

Krok 3: bilans z magazynem.
W magazynie jest 1,80 kg jaj. Sprawdzamy różnicę:
2,40 kg − 1,80 kg = 0,60 kg.
To oznacza, że brakuje 0,60 kg jaj, aby zrealizować całe zamówienie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "wystarczy 1,20 kg jaj." – ta odpowiedź sugeruje, że zapas jest większy niż potrzeba, ale z przeliczenia wynika zapotrzebowanie wyższe niż 1,80 kg, więc 1,20 kg nie może "wystarczyć" do partii 40 kg.
  • "brakuje 1,20 kg jaj." – to typowy skutek pomylenia obliczeń lub błędnego odczytu z tabeli; taki niedobór oznaczałby znacznie większe zapotrzebowanie (3,00 kg), co nie wynika z receptury.
  • "wystarczy 1,80 kg jaj." – to błąd polegający na przyjęciu, że stan magazynu jest równy zapotrzebowaniu, bez wykonania przeliczenia receptury na 40 kg.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj trzy liczby: "na 1 kg", "ile kg zamówienia", "ile mam w magazynie", a potem wykonaj dwa działania: mnożenie (skala) i odejmowanie (bilans).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się proste skalowanie: każdy składnik z receptury na 1 kg mnożysz przez 40. Jeśli w tabeli jest np. masa jaj na 1 kg, to dla 40 kg zapotrzebowanie wynosi (masa jaj na 1 kg) × 40. Potem porównujesz wynik ze stanem magazynu.
To informacja o niedoborze surowca. Oznacza, że po przeliczeniu receptury na całą partię (40 kg) zapotrzebowanie na jaja jest większe niż zapas 1,80 kg. Różnica między zapotrzebowaniem a zapasem wynosi 0,60 kg i tyle trzeba dobrać.
Najpierw trzeba ustalić zapotrzebowanie na całą partię, więc skaluje się recepturę (mnożenie przez 40). Dopiero gdy znasz zapotrzebowanie, wykonujesz bilans magazynowy: zapotrzebowanie minus to, co masz. Odwrotna kolejność miesza jednostki i prowadzi do błędów.
Kluczowa jest masa jaj przypadająca na 1 kg ciastek (lub inna jednoznaczna miara w tabeli). Nie wystarczy wiedzieć, że używa się jaj – potrzebna jest konkretna wartość liczbowa. Z tej wartości robisz skalowanie na 40 kg i porównujesz z 1,80 kg w magazynie.
Może, ale tylko wtedy, gdy po przeliczeniu receptury zapotrzebowanie na jaja byłoby ≤ 1,80 kg. W tym zadaniu z przeliczenia wynika zapotrzebowanie większe, dlatego 1,80 kg nie wystarcza. Zawsze decyduje wynik skalowania z receptury, a nie intuicja.
Pomaga stały schemat: brak = zapotrzebowanie − zapas. Jeśli wyjdzie liczba dodatnia, to brakuje; jeśli 0 – wystarcza idealnie; jeśli ujemna – masz nadwyżkę. Warto też dopisać jednostkę "kg" przy każdym wyniku, żeby nie zgubić sensu obliczeń.
Częsty błąd to pominięcie skalowania i traktowanie wartości z receptury na 1 kg jakby dotyczyła całego zamówienia. Drugi błąd to pomylenie, czy liczymy niedobór czy nadwyżkę (zła kolejność odejmowania). Pomaga zapis w trzech liniach: "na 1 kg", "na 40 kg", "w magazynie".
Trzeba porównać 1,80 kg z zapotrzebowaniem obliczonym z receptury na 40 kg. Jeśli zapotrzebowanie jest większe, 1,80 kg nie może "wystarczyć". Jeśli jest równe, to wystarczy dokładnie. Jeśli mniejsze, to byłaby nadwyżka. Bez skalowania nie da się tego ocenić poprawnie.
Po obliczeniu zapotrzebowania na całą partię porównujesz je z zapasem. Gdy zapotrzebowanie > zapas, wtedy "brakuje" i liczysz różnicę. Gdy zapotrzebowanie ≤ zapas, wtedy "wystarczy", a ewentualnie można policzyć nadwyżkę. Zawsze trzymaj się bilansu w kg.
Ćwicz zadania z proporcji i skalowania receptur: przeliczanie z 1 kg/10 porcji na wielkość produkcyjną, a potem bilansowanie z magazynem. Warto robić krótkie notatki-szablony obliczeń oraz sprawdzać wynik "na zdrowy rozsądek" (czy składnika nie wyszło podejrzanie mało/dużo).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby ustalić brak jaj, trzeba przeliczyć ilość jaj z receptury na 1 kg na produkcję 40 kg (mnożenie przez 40).

Materiały:

  • materiały dydaktyczne z technologii produkcji wyrobów cukierniczych dotyczące recepturowania
  • zestawy zadań z obliczeń technologicznych (proporcje, skala receptury)
  • instrukcje zakładowe/ćwiczenia z gospodarki magazynowej surowców

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego