KWALIFIKACJA SPC1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 13.
Ile kilogramów mąki ziemniaczanej należy pobrać z magazynu, aby zrealizować zamówienie na 25 kg korpusów biszkoptowych zgodnie z recepturą zamieszczoną w tabeli?
Ilustracja przedstawia tabelę z recepturą na korpusy biszkoptowe, która jest częścią egzaminu zawodowego dla cukierników w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyliczyć ilość mąki ziemniaczanej na 25 kg korpusów, stosuje się przeliczenie proporcjonalne z tabeli receptury: wyznacza się współczynnik skali (25 kg / masa partii z tabeli) i mnoży ilość mąki z receptury bazowej przez ten współczynnik. Po takim przeliczeniu otrzymuje się 2,5 kg.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest skalowanie receptury do wymaganej wielkości produkcji. Receptura w tabeli zwykle podaje ilości surowców dla określonej partii bazowej (np. na daną masę korpusów lub na daną ilość ciasta). Żeby zrealizować zamówienie na 25 kg korpusów biszkoptowych, nie zgaduje się ilości surowca, tylko przelicza ją proporcjonalnie.

Krok 1: odczytaj dane z tabeli.
Potrzebujesz dwóch informacji: (1) na jaką masę/partię korpusów odnosi się receptura bazowa oraz (2) ile mąki ziemniaczanej przypada na tę partię.

Krok 2: policz współczynnik skali.
Współczynnik skali to iloraz: wymagana masa / masa partii bazowej, czyli 25 kg podzielone przez wartość z tabeli.

Krok 3: przemnóż ilość mąki przez współczynnik.
Ilość mąki ziemniaczanej do pobrania = (mąka z receptury bazowej) × (współczynnik skali). Z danych w tabeli po przeliczeniu wychodzi 2,5 kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2,2 kg – typowy wynik zaniżony, powstaje np. po użyciu zbyt małego współczynnika skali albo po przedwczesnym zaokrągleniu.
  • 3,3 kg – wynik zawyżony, często efekt pomylenia masy partii bazowej lub błędnego odczytu danych z tabeli.
  • 4,3 kg – znaczne zawyżenie, zwykle pojawia się po odwróceniu proporcji (dzieleniu zamiast mnożenia) albo po przeliczeniu na niewłaściwą podstawę (np. na ciasto zamiast na korpusy).

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, sprawdź, czy wynik ma sens (czy rośnie wraz z większym zamówieniem) oraz czy jednostki w tabeli i w odpowiedziach są zgodne (kg vs g).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj proporcji: najpierw wyznacz współczynnik skali = 25 kg / masa partii z receptury. Następnie każdą ilość surowca z tabeli pomnóż przez ten współczynnik. Na końcu dopasuj jednostki (g na kg) i zaokrąglij zgodnie z zasadami w pracowni.
To liczba mówiąca, ile razy musisz zwiększyć lub zmniejszyć recepturę bazową. Liczy się ją jako stosunek masy/ilości wymaganej do masy/ilości, na którą podana jest receptura. Dzięki temu wszystkie składniki rosną proporcjonalnie.
Bo receptury często podają surowce w gramach, a zamówienie w kilogramach. Pomylenie jednostek daje wyniki 10× lub 1000× za duże/za małe. Przed wyborem odpowiedzi sprawdź, czy wszystkie wartości są w tych samych jednostkach.
Najczęstsze są: użycie złej masy partii bazowej z tabeli, odwrócenie proporcji, zaokrąglenie na zbyt wczesnym etapie oraz pomylenie mąki ziemniaczanej z innym składnikiem o podobnej roli. Pomaga zapis kroków i kontrola sensowności wyniku.
W zadaniach egzaminacyjnych trzeba to odczytać z opisu i tabeli. Czasem receptura jest "na ciasto", a czasem "na korpusy". To kluczowe, bo współczynnik skali liczysz względem tej samej podstawy, którą ma tabela, inaczej wynik będzie zawyżony lub zaniżony.
Zrób kontrolę: jeśli zamówienie jest większe niż partia bazowa, ilość mąki też powinna być większa. Porównaj też udział mąki w recepturze (mąka/masa partii). Jeżeli wynik wygląda nielogicznie (np. bardzo duży), wróć do współczynnika skali.
Stosuje się ją m.in. do kształtowania struktury i delikatności wypieku oraz jako element mieszanki mąk. W zadaniach egzaminacyjnych jej ilość wynika ściśle z receptury technologicznej, dlatego kluczowe jest poprawne przeliczenie tabeli na wymaganą partię.
Postępuj schematem: (1) odczytaj ilość surowca dla partii bazowej, (2) policz współczynnik = masa wymagana / masa bazowa, (3) pomnóż ilość surowca przez współczynnik. To uniwersalna metoda dla mąk, cukru, jaj i tłuszczów.
To celowe: ma sprawdzać poprawność rachunku i uważne czytanie tabeli. Wartości "prawie dobre" często wynikają z typowych pomyłek: złego współczynnika, odwrócenia proporcji, błędnej podstawy (ciasto vs korpus) lub błędów jednostek.
Ćwicz przeliczanie receptur na różne partie (w g i kg), zapisuj zawsze współczynnik skali i rób kontrolę sensowności wyniku. Warto też trenować szybkie zamiany jednostek oraz czytanie tabel recepturowych, bo większość błędów to pośpiech, nie trudna matematyka.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Po takim przeliczeniu otrzymuje się 2,5 kg."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii cukiernictwa dotyczące bilansowania i skalowania receptur
  • Zadania rachunkowe z przeliczeń recepturowych (proporcje, współczynniki)
  • Instrukcje zakładowe (karty receptur) pokazujące masę partii i przeliczenia na inne wydajności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego