Metody specjalne drążenia szybu stosuje się wtedy, gdy warunki górotworu powodują istotne ryzyka techniczne i bezpieczeństwa, a prowadzenie robót metodami "zwykłymi" jest utrudnione lub niebezpieczne. Najczęstszym czynnikiem wymuszającym takie rozwiązania są warunki wodne, czyli prognozowany dopływ wody do wyrobiska.
Dlaczego "planowany dopływ wody" jest decydujący?
Duży napływ wód może prowadzić do podtapiania przodka, rozmywania ośrodka, pogorszenia stateczności, trudności z transportem urobku i materiałów, a także do gwałtownego wzrostu zagrożenia wypadkowego. W praktyce to właśnie przewidywany dopływ wód determinuje potrzebę zastosowania rozwiązań ograniczających filtrację, uszczelniających lub zapewniających prowadzenie robót w warunkach wysokiego ciśnienia/napływu wody.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są najlepszym kryterium?
- "Planowane przeznaczenie szybu" wpływa głównie na docelową funkcję (np. wentylacyjna, zjazdowa, materiałowa) oraz na wyposażenie i przekroje, ale samo w sobie nie przesądza o konieczności metody specjalnej drążenia.
- "Ukształtowanie powierzchni terenu" ma znaczenie organizacyjne (lokalizacja placu budowy, dojazdy), natomiast o technologii drążenia decydują przede wszystkim warunki w górotworze na trasie szybu, w tym wody.
- "Głębokość szybu" wpływa na czas, koszty i dobór rozwiązań technicznych, ale nie jest jednoznacznym wyznacznikiem metody specjalnej. Płytki szyb może wymagać metod specjalnych przy silnym zawodnieniu, a głęboki nie zawsze, jeśli warunki wodne i geologiczne są korzystne.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się wybór "metody specjalnej" przy drążeniu, szukaj odpowiedzi związanej z czynnikiem ograniczającym bezpieczeństwo i możliwość prowadzenia robót. W praktyce bardzo często jest to właśnie woda (napływ, ciśnienie, zawodnienie warstw).
