KWALIFIKACJA SPL1 - TEST WIEDZY NR 11

PYTANIE NR 11.
Dane są następujące wartości ilości towaru wydawanego z magazynu w ciągu 7 dni: 100, 120, 90, 110, 130, 90, 100. Oblicz medianę tych wartości.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw porządkujemy dane rosnąco: 90, 90, 100, 100, 110, 120, 130. Ponieważ jest 7 obserwacji (liczba nieparzysta), mediana to element o pozycji (7+1)/2 = 4. Czwarta wartość w szeregu to 100, więc to jest mediana.

Pełne wyjaśnienie:

Mediana to wartość środkowa w uporządkowanym (posortowanym) zbiorze danych. W logistyce i w pracy magazynu jest użyteczna, bo opisuje "typowy" poziom wydań i jest mniej wrażliwa na dni skrajne (np. wyjątkowo duże lub małe wydania) niż średnia.

Krok 1: uporządkowanie danych
Podane wartości: 100, 120, 90, 110, 130, 90, 100.
Po sortowaniu rosnąco otrzymujemy: 90, 90, 100, 100, 110, 120, 130.

Krok 2: wybór właściwej pozycji
Liczba obserwacji wynosi n = 7 (nieparzysta). Dla nieparzystej liczby elementów mediana to element na pozycji (n+1)/2, czyli (7+1)/2 = 4. Zatem bierzemy 4. element szeregu.

Krok 3: odczyt mediany
Czwarta wartość w uporządkowanym zbiorze to 100. To jest poprawna mediana.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "110" – to 5. element po sortowaniu, czyli leży już "za środkiem". Taki wybór często wynika z pomylenia pozycji środkowej.
  • "120" – to 6. element; jest wyraźnie po prawej stronie rozkładu i nie reprezentuje wartości środkowej.
  • "90" – to wartości minimalne (1. i 2. element). Wybór może wynikać z mylenia mediany z minimum lub z koncentracji na skrajnościach.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw sortuj dane i dopiero potem zdecyduj, czy n jest parzyste czy nieparzyste. Dla parzystego n mediana jest średnią z dwóch środkowych wartości, a dla nieparzystego n jest jedną, konkretną wartością z szeregu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mediana to wartość środkowa w uporządkowanym zbiorze danych. Dzieli dane na dwie równe części: połowa obserwacji jest nie większa od mediany, a połowa nie mniejsza. W logistyce pomaga opisać typowy poziom wydań bez wpływu dni skrajnych.
Najpierw posortuj 7 liczb rosnąco. Ponieważ 7 to liczba nieparzysta, mediana jest elementem o pozycji (7+1)/2 = 4. Czyli wybierasz 4. wartość z uporządkowanej listy. To szybka metoda do analizy "typowego" dnia wydań.
Mediana zależy od kolejności wartości w szeregu. Bez sortowania nie da się wskazać elementu środkowego, bo "środek" ma sens dopiero po ułożeniu danych od najmniejszych do największych. To jeden z najczęstszych błędów na egzaminach i w analizie raportów magazynowych.
Średnia arytmetyczna sumuje wszystkie wartości i dzieli przez ich liczbę, więc silnie reaguje na dni ekstremalne (np. duże wydania). Mediana wybiera wartość środkową po sortowaniu, dlatego jest bardziej odporna na odstające dni i często lepiej opisuje "typowy" poziom wydań.
Mediana jest lepsza, gdy dane mają "skoki" i wartości odstające, np. pojedynczy dzień z bardzo dużym wydaniem (promocja, awaryjna wysyłka) albo bardzo małym (przestój). Wtedy mediana lepiej oddaje typowy poziom wydań i może wspierać planowanie zapasów.
Gdy obserwacji jest parzyście (np. 6, 8), po posortowaniu danych nie ma jednego elementu środkowego. Mediana to wtedy średnia z dwóch środkowych wartości (na pozycjach n/2 oraz n/2 + 1). To częsty punkt kontrolny w zadaniach egzaminacyjnych.
Dla nieparzystej liczby obserwacji mediana jest dokładnie jedną z istniejących wartości (to element środkowy po sortowaniu). Dla parzystej liczby obserwacji mediana może wyjść "pomiędzy" dwoma wartościami, bo liczy się średnią dwóch środkowych elementów.
Najczęstsze pomyłki to: brak sortowania danych, mylenie mediany ze średnią, błędne wyznaczenie pozycji środkowej, a przy parzystej liczbie danych zapomnienie o uśrednieniu dwóch środkowych wartości. Warto zawsze zapisać uporządkowany szereg i numer pozycji.
Mediana zależy głównie od położenia wartości w uporządkowanym szeregu, a nie od ich sumy. Pojedyncza bardzo duża lub bardzo mała obserwacja zmienia skrajne miejsca w szeregu, ale często nie zmienia elementu środkowego. Dzięki temu mediana stabilniej opisuje "typową" wielkość.
Mediana dziennych wydań może być prostą miarą "typowego" zapotrzebowania, pomocną przy ustalaniu poziomu uzupełnień i ocenie rotacji. W praktyce porównuje się mediany z różnych tygodni/miesięcy, aby wykryć zmiany popytu bez zniekształceń od pojedynczych nietypowych dni.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Najpierw porządkujemy dane rosnąco: 90, 90, 100, 100, 110, 120, 130."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Mediana" – definicja i sposób wyznaczania dla n parzystego i nieparzystego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mediana (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy: "Median" – opis procedury: sortowanie danych i wybór wartości środkowej, https://www.khanacademy.org/math/statistics-probability/summarizing-quantitative-data/center-distribution/v/median (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyclopaedia Britannica: "Median" – definicja miary położenia i metoda wyznaczania, https://www.britannica.com/science/median (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy statystyki opisowej (mediana, średnia, moda) – rozdział z podręcznika do matematyki/statystyki
  • Materiały edukacyjne o statystyce opisowej (kursy online) – temat: mediana i kwartyle
  • Zadania treningowe z obliczania mediany dla zbiorów parzystych i nieparzystych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego