KWALIFIKACJA HAN1 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 19.
Dane w tabeli przedstawiają stan faktyczny oraz stan księgowy składników majątku. Wynikiem końcowym inwentaryzacji jest
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik inwentaryzacji to różnica między stanem faktycznym a stanem księgowym.
Suma stanu faktycznego: 12 000 + 1 300 + 1 100 = 14 400 zł. Stan księgowy: 14 230 zł. Różnica: 14 400 − 14 230 = 170 zł, czyli dodatnia różnica oznacza nadwyżkę 170 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W inwentaryzacji porównuje się stan faktyczny (ustalony np. spisem z natury) ze stanem księgowym (wynikającym z ewidencji). Wynikiem są tzw. różnice inwentaryzacyjne, które dzielą się na:

  • nadwyżki – gdy stan faktyczny jest wyższy niż księgowy,
  • niedobory (potocznie: manko) – gdy stan faktyczny jest niższy niż księgowy.

Najpierw obliczamy stan faktyczny jako sumę wartości składników majątku z tabeli:

12 000 zł (zapas towarów) + 1 300 zł (opakowania) + 1 100 zł (gotówka) = 14 400 zł.

Następnie porównujemy z wartością stanu księgowego majątku:

14 400 zł − 14 230 zł = 170 zł.

Różnica jest dodatnia, więc mamy nadwyżkę 170 zł. To właśnie jest końcowy wynik inwentaryzacji w tym zadaniu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "superata 200 zł" – kwota 200 zł nie wynika z obliczeń na danych z tabeli; dodatkowo "superata" bywa traktowana jako określenie przestarzałe i nie jest tu uzasadniona.
  • "niedobór 150 zł" – niedobór wystąpiłby wtedy, gdyby stan faktyczny był mniejszy od księgowego; tutaj jest większy, a sama kwota 150 zł nie pasuje do różnicy.
  • "manko 170 zł" – mimo tej samej liczby, "manko" oznacza niedobór, czyli sytuację odwrotną (stan faktyczny < stan księgowy). W tym zadaniu różnica jest dodatnia, więc to nie manko.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj działanie w stałej formie: stan faktyczny − stan księgowy. Potem interpretuj znak wyniku: "+" to nadwyżka, "−" to niedobór.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Inwentaryzacja to ustalenie rzeczywistego stanu majątku (np. towarów, opakowań, gotówki) i porównanie go ze stanem księgowym. Robi się ją, aby wykryć różnice, błędy ewidencji, straty lub nadwyżki i prawidłowo je rozliczyć.
Stosuj prosty schemat: stan faktyczny − stan księgowy = różnica. Jeśli wynik jest dodatni, powstaje nadwyżka. Jeśli ujemny, powstaje niedobór (manko). Kluczowe jest zachowanie tej samej kolejności odejmowania.
"Nadwyżka" oznacza, że w rzeczywistości jest więcej majątku niż wynika z ewidencji. "Manko" (niedobór) jest odwrotną sytuacją: stan faktyczny jest mniejszy od księgowego. Dlatego dodatnia różnica (faktyczny > księgowy) to nadwyżka.
Najczęściej: (1) odejmowanie w złej kolejności, (2) pomylenie pojęć "nadwyżka" i "manko", (3) zła interpretacja znaku wyniku, (4) wybór odpowiedzi z "pasującą liczbą" bez sprawdzenia, czy to nadwyżka czy niedobór.
Stan księgowy to wartość (lub ilość) majątku wykazana w księgach rachunkowych/ewidencji na dany dzień. W zadaniach egzaminacyjnych jest to zwykle jedna liczba podana w tabeli, z którą porównuje się sumę stanu faktycznego ustaloną ze spisu.
Niedobór występuje wtedy, gdy stan faktyczny jest niższy od stanu księgowego. W obliczeniu "faktyczny − księgowy" niedobór da wynik ujemny. W praktyce oznacza to, że brakuje towaru, gotówki lub innych składników w porównaniu z ewidencją.
W praktyce "manko" bywa używane jako potoczne określenie niedoboru, a "superata" jako określenie nadwyżki. Na egzaminie bezpieczniej jest jednak trzymać się współczesnych, jednoznacznych terminów: niedobór i nadwyżka.
W handlu typowo inwentaryzuje się: towary (zapas magazynowy i sklepowy), opakowania (np. zwrotne), gotówkę w kasie oraz czasem inne składniki (np. materiały pomocnicze). W zadaniach często trzeba zsumować te pozycje jako stan faktyczny.
Zawsze wtedy, gdy tabela podaje stan faktyczny w kilku wierszach (np. oddzielnie towary, opakowania, gotówka). Dopiero suma tych pozycji jest pełnym stanem faktycznym majątku do porównania ze stanem księgowym podanym jako jedna wartość.
Ćwicz krótkie schematy: (1) zsumuj składniki stanu faktycznego, (2) odejmij stan księgowy, (3) nazwij wynik: "+" nadwyżka, "−" niedobór. Rób zadania na tabelach i pilnuj pojęć: stan faktyczny, księgowy, różnice inwentaryzacyjne.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, art. 26-27, tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 120

Materiały:

  • Tekst ustawy o rachunkowości – przepisy o inwentaryzacji i rozliczaniu różnic (art. 26-27)
  • Podręczniki i notatki z podstaw rachunkowości w zakresie inwentaryzacji
  • Zestawy zadań rachunkowych: obliczanie niedoborów i nadwyżek na podstawie tabel

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego