KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 15.
Dla którego z wymienionych obiektów dopuszcza się domiar większy niż 25 m, jeśli pomiary szczegółów terenowych są wykonywane metodą ortogonalną?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodzie ortogonalnej obowiązuje ogólne ograniczenie długości domiaru, ale dla wybranych obiektów dopuszcza się odstępstwa.
Elementy podziemnych sieci (np. gazowej) bywają trudne do bezpośredniego wyznaczenia w terenie, dlatego w praktyce przewiduje się możliwość zastosowania większego domiaru niż 25 m.

Pełne wyjaśnienie:

Metoda ortogonalna polega na wyznaczaniu położenia szczegółu terenowego przez odniesienie go do linii pomiarowej: odkłada się odciętą wzdłuż tej linii oraz domiar (prostopadłą). W tej metodzie jakość wyniku zależy silnie od długości domiaru: im większy domiar, tym trudniej utrzymać dokładność, prostopadłość i poprawną identyfikację szczegółu.

Z tego powodu w praktyce stosuje się ograniczenia maksymalnej długości domiaru (w pytaniu wskazano 25 m) oraz dopuszcza wyjątki dla niektórych klas obiektów. Poprawna odpowiedź: "Elementu podziemnego sieci gazowej." Wynika to z faktu, że elementy sieci podziemnych mogą być widoczne jedynie w punktach dostępu (np. armatura, studzienki, zasuwy), a sam przebieg/element może wymagać odniesień wykonywanych z większej odległości niż w przypadku obiektów łatwo dostępnych i jednoznacznych w terenie.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, ponieważ dotyczą obiektów, które zwykle można pomierzyć jako dobrze rozpoznawalne szczegóły sytuacyjne, bez konieczności stosowania wyjątków od ograniczenia domiaru:

  • "Drewnianej podpory mostu." – element naziemny, zazwyczaj możliwy do pomiaru z bliższej odległości, a jego położenie nie wymaga typowo zwiększania domiaru ponad ograniczenie metody.
  • "Trwałego ogrodzenia." – obiekt liniowy widoczny w terenie; w razie trudności częściej zmienia się organizację pomiaru (np. prowadzi linię pomiarową bliżej), niż korzysta z wyjątku właściwego dla sieci podziemnych.
  • "Stabilizowanego punktu załamania granicy działki." – punkt o wysokim znaczeniu prawnym/technicznym; oczekuje się starannego pomiaru i dobrej geometrii nawiązania, a nie zwiększania domiaru w sposób typowy dla pomiaru elementów podziemnych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się obiekt uzbrojenia podziemnego, a pytanie dotyczy wyjątków w ograniczeniach pomiaru (np. domiaru), to często właśnie ta kategoria obiektów jest powiązana z dopuszczeniem odstępstw ze względu na dostępność w terenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Domiar to odległość odkładana prostopadle od linii pomiarowej do mierzonego szczegółu terenowego. Razem z odciętą (mierzoną wzdłuż linii) pozwala wyznaczyć położenie punktu. Zbyt długi domiar pogarsza geometrię i może obniżać dokładność wyniku.
Najpierw zakłada się linię pomiarową (np. między punktami osnowy), a następnie dla każdego szczegółu wyznacza się: odciętą wzdłuż linii oraz domiar prostopadły. Metoda jest szybka i wygodna, ale wymaga dobrej widoczności oraz kontroli długości domiarów.
Im większy domiar, tym trudniej utrzymać idealną prostopadłość oraz ograniczyć błędy celowania, odczytu i lokalizacji szczegółu. Dodatkowo rośnie ryzyko pomyłki w identyfikacji punktu w terenie. Dlatego stosuje się ograniczenia długości domiarów i przewidziane wyjątki.
W pytaniach egzaminacyjnych próg 25 m jest traktowany jako ograniczenie ogólne dla metody ortogonalnej, po przekroczeniu którego pogarsza się geometria pomiaru. Sens zadania polega zwykle na rozpoznaniu, dla jakich obiektów dopuszcza się odstępstwo od tej reguły.
Najczęściej wyjątki dotyczą obiektów, które są trudniejsze do bezpośredniego uchwycenia lub występują w punktach dostępu, np. elementy uzbrojenia podziemnego. W praktyce terenowej nie zawsze da się poprowadzić linię pomiarową blisko takich elementów, stąd dopuszczalne odstępstwa.
Elementy sieci gazowej są pod ziemią i często widoczne tylko w miejscach armatury lub punktach dostępu. Ukształtowanie terenu, zabudowa czy bezpieczeństwo mogą ograniczać dojście i ustawienie instrumentu. W takich sytuacjach dopuszcza się większy domiar niż dla typowych szczegółów naziemnych.
Ogrodzenie jest obiektem naziemnym i zwykle nadaje się do pomiaru metodą ortogonalną, ale nie zawsze jest to najlepszy wybór. Gdy domiary stają się zbyt duże, lepiej zmienić organizację pomiaru (poprowadzić linię bliżej) lub zastosować inną metodę, aby utrzymać wymaganą dokładność.
Najczęstszy błąd to wybór obiektu "ważnego" (np. granica działki) zamiast obiektu, dla którego przewidziano wyjątek. Drugi błąd to mechaniczne zapamiętanie limitu bez zrozumienia celu ograniczenia. Pomaga myślenie: wyjątki dotyczą zwykle obiektów trudnych do uchwycenia w terenie.
Uzbrojenie podziemne to sieci i urządzenia prowadzone pod powierzchnią (np. gaz, woda, kanalizacja), często reprezentowane w terenie przez studzienki, zasuwy, skrzynki. Zwykłe szczegóły naziemne (ogrodzenia, podpory) są bezpośrednio widoczne i zwykle nie wymagają wyjątków dotyczących domiaru.
Ucz się metod (ortogonalna, biegunowa, wcięcia) przez porównanie ich ograniczeń i typowych zastosowań. Zrób listę: co mierzy się łatwo, a co bywa problematyczne (np. uzbrojenie podziemne). Rozwiązuj arkusze i zwracaj uwagę na słowa-klucze typu "dopuszcza się", "wyjątek", "maksymalny".
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych (metody szczegółów)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące pomiarów uzbrojenia terenu (GESUT) i zasad identyfikacji obiektów
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dla kwalifikacji BUD.18 dotyczące metod pomiaru

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego