Względną wysokość obiektu (różnicę wysokości względem stanowiska lub punktu odniesienia) można w praktyce geodezyjnej wyznaczać różnymi metodami. Kluczowe w treści pytania jest to, że obiekt jest dostępny do pomiaru odległości. Taki warunek jest typowy dla niwelacji trygonometrycznej, w której różnicę wysokości oblicza się na podstawie odległości do celu oraz kąta w płaszczyźnie pionowej.
Dlatego poprawny jest wybór instrumentu, który potrafi jednocześnie:
- zmierzyć odległość (np. dalmierzem elektronicznym),
- zmierzyć kąt pionowy (obserwacja w pionie, odczyt z enkoderów),
- a następnie umożliwić obliczenie składowej wysokościowej (różnicy wysokości).
Takie możliwości ma tachimetr elektroniczny. Używa się go m.in. do wyznaczania wysokości elementów, na których nie da się ustawić łaty (wieże, kominy, elementy konstrukcyjne), ale do których można wykonać celową i pomiar dalmierczy.
Odpowiedź "niwelator optyczny" jest błędna, ponieważ niwelator jest przeznaczony do niwelacji geometrycznej: utrzymuje linię celową poziomo (kompensator) i wymaga odczytu na łacie niwelacyjnej ustawionej na punkcie. Nie służy do pomiaru kątów pionowych, więc nie jest właściwy do metody opartej na kącie w pionie.
Odpowiedź "odbiornik GNSS" także nie pasuje: GNSS wyznacza współrzędne (w tym wysokość w sensie satelitarnym/modelowym), ale nie realizuje klasycznego pomiaru różnicy wysokości metodą "odległość + kąt pionowy" względem stanowiska instrumentu. Z kolei "pionownik" służy do wyznaczenia kierunku pionu (centrowanie, przenoszenie punktu w pionie), a nie do pomiaru odległości i kąta pionowego do celu.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się warunek pomiaru odległości do obiektu i temat wysokości, zwykle chodzi o niwelację trygonometryczną i instrument typu tachimetr.
