KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 15.
Długość odcinka pomierzonego na mapie w skali 1:2000 wynosi 11,1 cm. Ile wynosi długość tego odcinka w terenie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:2000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 2000 cm w terenie, czyli 20 m. Dla 11,1 cm: 11,1 × 2000 = 22
200 cm. Następnie przeliczamy centymetry na metry: 22
200 cm ÷ 100 = 222,0 m.
Kluczowe są: mnożenie przez mianownik skali i poprawna zmiana jednostek.

Pełne wyjaśnienie:

Skala liczbowa mapy jest zapisem proporcji: odległość na mapie : odległość w terenie. Dla skali 1:2000 oznacza to, że 1 cm na mapie odpowiada 2000 cm w terenie.

Aby obliczyć odległość terenową, stosuje się prosty wzór:
Odległość rzeczywista = odległość na mapie × mianownik skali.

Dane: 11,1 cm na mapie w skali 1:2000.
Obliczenie:
11,1 cm × 2000 = 22
200 cm
.

Następnie konieczna jest poprawna konwersja jednostek. Ponieważ 100 cm = 1 m, dzielimy przez 100:
22
200 cm ÷ 100 = 222,0 m
.

Dlatego odpowiedź "222,0 m" jest poprawna.

Pozostałe propozycje wynikają z typowych pomyłek:

  • "22,20 m" zwykle pojawia się, gdy ktoś gubi jedno zero w mnożeniu lub błędnie upraszcza przeliczenie.
  • "2,22 m" odpowiada sytuacji, gdy skala jest źle zastosowana (np. dzielenie zamiast mnożenia) albo gdy mylone są rzędy wielkości.
  • "55,50 m" może wynikać z błędnego przyjęcia, że 1 cm odpowiada 5 m (czyli innej skali), albo z niepoprawnej konwersji jednostek.

W praktyce geodety szybka kontrola sensowności wyniku pomaga uniknąć błędów: przy skali 1:2000 1 cm to 20 m, więc 11,1 cm musi dać wynik rzędu kilkuset metrów, a nie kilku czy kilkudziesięciu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:2000 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 2000 takich samych jednostek w terenie. Najczęściej liczy się w cm: 1 cm na mapie = 2000 cm w terenie = 20 m. To pozwala szybko ocenić rzeczywiste odległości i zaplanować prace pomiarowe.
Najpierw pomnóż długość z mapy (w cm) przez 2000, aby dostać wynik w cm w terenie. Potem zamień cm na m, dzieląc przez 100. Przykład: 11,1 cm × 2000 = 22 200 cm, a 22 200 cm ÷ 100 = 222,0 m.
Bo skala 1:M mówi, że odległość na mapie jest M razy mniejsza niż w terenie. Żeby "odwrócić" to pomniejszenie i odzyskać rzeczywisty wymiar, trzeba wykonać działanie odwrotne do zmniejszenia, czyli pomnożyć przez M.
Najczęściej myli się kierunek przeliczenia (dzielenie zamiast mnożenia), gubi zera przy mnożeniu przez 2000 oraz zapomina o konwersji jednostek (wynik zostaje w cm). Zdarza się też odwracanie skali (traktowanie 1:2000 jak 2000:1) i błędny rząd wielkości.
Zrób kontrolę "na oko" dla 1 cm. W skali 1:2000 1 cm = 20 m. Jeśli na mapie jest ok. 10–12 cm, wynik powinien być ok. 200–240 m. Gdy wychodzi kilka metrów lub kilka kilometrów, prawdopodobnie wystąpił błąd operacji lub jednostek.
Możesz zapamiętać, że w 1:2000 1 cm = 20 m. Wtedy liczysz: 11,1 × 20 m = (11 × 20) + (0,1 × 20) = 220 m + 2 m = 222 m. To szybka metoda terenowa i egzaminacyjna.
Skala 1:2000 należy do skal dużych i jest typowa dla map obejmujących szczegółowe obszary, zwłaszcza zurbanizowane. Ułatwia analizę sytuacji terenowej, planowanie pomiarów i prac realizacyjnych, bo pokazuje wiele detali, a odległości można łatwo przeliczać.
Konwersja jednostek decyduje o poprawnym wyniku końcowym. Po przeliczeniu skali często otrzymujesz odległość w cm (bo mierzysz cm na mapie). Żeby podać wynik w metrach, musisz pamiętać, że 100 cm = 1 m, więc dzielisz przez 100.
Nie musi być błędny rachunkowo, ale zwykle jest niezgodny z oczekiwaną jednostką odpowiedzi. Jeśli pytanie prosi o długość w terenie, standardowo podaje się ją w metrach. Dlatego po obliczeniu w cm należy dopisać właściwą jednostkę lub przeliczyć na m.
Spójrz na kierunek: mapa → teren oznacza powiększanie, więc mnożysz przez mianownik skali. Teren → mapa oznacza pomniejszanie, więc dzielisz przez mianownik skali. Ten prosty test kierunku pomaga uniknąć najczęstszej pomyłki.
info

Statystycznie 78% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Skala 1:2000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 2000 cm w terenie, czyli 20 m."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw kartografii i geodezji (dział: skale map)
  • Zestawy ćwiczeń rachunkowych z przeliczania skali i jednostek
  • Arkusze egzaminacyjne z kwalifikacji BUD.18 (zadania o skali i opracowaniu wyników)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego