Skala liczbowa mapy jest zapisem proporcji: odległość na mapie : odległość w terenie. Dla skali 1:2000 oznacza to, że 1 cm na mapie odpowiada 2000 cm w terenie.
Aby obliczyć odległość terenową, stosuje się prosty wzór:
Odległość rzeczywista = odległość na mapie × mianownik skali.
Dane: 11,1 cm na mapie w skali 1:2000.
Obliczenie:
11,1 cm × 2000 = 22
200 cm.
Następnie konieczna jest poprawna konwersja jednostek. Ponieważ 100 cm = 1 m, dzielimy przez 100:
22
200 cm ÷ 100 = 222,0 m.
Dlatego odpowiedź "222,0 m" jest poprawna.
Pozostałe propozycje wynikają z typowych pomyłek:
- "22,20 m" zwykle pojawia się, gdy ktoś gubi jedno zero w mnożeniu lub błędnie upraszcza przeliczenie.
- "2,22 m" odpowiada sytuacji, gdy skala jest źle zastosowana (np. dzielenie zamiast mnożenia) albo gdy mylone są rzędy wielkości.
- "55,50 m" może wynikać z błędnego przyjęcia, że 1 cm odpowiada 5 m (czyli innej skali), albo z niepoprawnej konwersji jednostek.
W praktyce geodety szybka kontrola sensowności wyniku pomaga uniknąć błędów: przy skali 1:2000 1 cm to 20 m, więc 11,1 cm musi dać wynik rzędu kilkuset metrów, a nie kilku czy kilkudziesięciu.