Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2020



PYTANIE NR 38.
Z jaką dokładnością terenową został umieszczony punkt sytuacyjny na mapie w skali 1:5000, jeżeli dokładność graficzna umieszczania punktu na mapie wynosi 0,1 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokładność terenową wyznacza się przez przeliczenie dokładności graficznej w skali 1:5000. 0,1 mm = 0,0001 m na mapie. W terenie odpowiada to 0,0001 m × 5000 = 0,5 m, więc poprawny zapis wynosi ±0,50 m. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnej zamiany jednostek lub złego kierunku skali.

Pełne wyjaśnienie:

Skala 1:5000 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 5000 jednostkom w terenie. Jeżeli błąd (dokładność) graficznego umieszczenia punktu na mapie wynosi 0,1 mm, to ten sam błąd po przeliczeniu na teren rośnie proporcjonalnie do mianownika skali.

Krok 1: zamiana jednostek.
0,1 mm = 0,1 / 1000 m = 0,0001 m.

Krok 2: przeliczenie na teren.
W skali 1:5000 błąd terenowy = 0,0001 m × 5000 = 0,5 m.

Dlatego odpowiedź "±0,50 m" jest właściwa: odpowiada dokładnie temu, co "widać" jako 0,1 mm na mapie w tej skali.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "±0,05 m" odpowiadałoby 0,01 mm na mapie w skali 1:5000 (dziesięć razy mniejszy błąd graficzny) lub wynika z pomylenia rzędu wielkości po zamianie mm na m.
  • "±5,00 m" jest wynikiem błędu jednostek (np. potraktowania 0,1 mm jak 0,001 m albo wykonania niepoprawnego mnożenia) albo przypadkowego przesunięcia przecinka.
  • "±50,00 m" zwykle bierze się z rażącego błędu w rozumieniu skali lub z przyjęcia 0,1 mm jako 0,01 m; taki wynik nie pasuje do typowej interpretacji skali 1:5000.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaczynaj od zamiany mm na metry i dopiero potem mnoż przez mianownik skali. Warto zapamiętać, że dla 1:5000 0,1 mm na mapie to 0,5 m w terenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak przeliczyć 0,1 mm na mapie w skali 1:5000 na metry w terenie?
Najpierw zamień 0,1 mm na metry: 0,1 mm = 0,0001 m. Potem pomnóż przez mianownik skali: 0,0001 m × 5000 = 0,5 m. To jest terenowy odpowiednik błędu graficznego.
Co oznacza dokładność graficzna 0,1 mm na mapie?
To umowny błąd rysunkowy/odczytu położenia punktu na mapie. Oznacza, że punkt może być naniesiony lub odczytany z przesunięciem rzędu 0,1 mm względem "idealnego" położenia w obrazie mapy.
Dlaczego w skali 1:5000 błąd na mapie mnoży się przez 5000?
Skala 1:5000 mówi o proporcji: 1 jednostka na mapie odpowiada 5000 jednostkom w terenie. Jeśli na mapie wystąpi przesunięcie (błąd) o pewną wartość, w terenie odpowiada mu przesunięcie 5000 razy większe.
Czy znak ± w odpowiedzi ma znaczenie w zadaniach z dokładnością?
Tak. Znak ± informuje, że podana wartość jest dopuszczalnym odchyleniem w obie strony (plus lub minus) od położenia prawdziwego. To nie jest "odległość", tylko granica błędu/niepewności położenia.
Jakie są najczęstsze błędy przy przeliczaniu skali mapy na dokładność terenową?
Najczęściej myli się jednostki (mm traktowane jak m), gubi się przecinek przy zamianie mm→m lub odwraca działanie (dzielenie zamiast mnożenia). Pomaga zapisanie skali jako zależności: 1 mm na mapie = 5 m w terenie dla 1:5000.
Jak szybko zapamiętać przeliczenie dla skali 1:5000?
Użyj skrótu: w skali 1:5000 1 mm = 5 m. Wtedy 0,1 mm to 0,5 m, a 0,2 mm to 1,0 m. Takie "kotwice" przyspieszają rachunki na egzaminie.
Kiedy w geodezji używa się mapy w skali 1:5000?
Skala 1:5000 jest spotykana w opracowaniach sytuacyjnych i planistycznych dla większych obszarów, gdzie nie potrzeba tak szczegółowego obrazu jak na mapach 1:1000 czy 1:500. Dobór skali wpływa na szczegółowość i możliwą dokładność prezentacji.
Co to jest punkt sytuacyjny na mapie?
Punkt sytuacyjny to element opisujący położenie obiektu w planie (współrzędne X,Y), np. naroże budynku, studzienka, słup lub inny szczegół terenowy. Na mapie przedstawia się go symbolem, a jego pozycja obarczona jest błędem graficznym i pomiarowym.
Czy dokładność terenowa zależy tylko od skali mapy?
W tym typie zadania zależy od skali i przyjętej dokładności graficznej. W praktyce końcowa dokładność położenia punktu zależy też od metody pomiaru, osnowy, instrumentu, warunków terenowych i opracowania danych, ale skala ogranicza dokładność prezentacji.
Jak sprawdzić wynik, żeby nie pomylić rzędu wielkości?
Zrób test sensowności: w 1:5000 jeden milimetr to kilka metrów w terenie (dokładnie 5 m). Skoro 0,1 mm to dziesiąta część milimetra, wynik powinien być dziesiątą częścią 5 m, czyli 0,5 m, a nie 5 m ani 50 m.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Dokładność terenową wyznacza się przez przeliczenie dokładności graficznej w skali 1:5000."

Materiały:

  • Podręcznik/opracowanie z podstaw kartografii: skala mapy i dokładność graficzna
  • Zestawy zadań rachunkowych z geodezji/kartografii (przeliczenia skali i jednostek)
  • Notatki własne: tabela szybkich przeliczeń mm na mapie ↔ m w terenie dla typowych skal
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego