Moc w obwodach prądu przemiennego opisuje się zwykle trzema wielkościami: mocą czynną (P), mocą bierną (Q) oraz mocą pozorną (S). Moc bierna wiąże się z okresową wymianą energii między źródłem a elementami magazynującymi energię (głównie indukcyjności i pojemności). W praktyce oznacza to, że w obciążeniach indukcyjnych (np. silniki, transformatory) pojawia się pobór Q, a w układach kompensacji (kondensatory) można ją zmniejszać.
Przyrządem przeznaczonym do bezpośredniego pomiaru mocy biernej jest waromierz (varemeter). Jest on zbudowany i wyskalowany tak, aby wskazanie odpowiadało składowej biernej mocy, a więc tej związanej z przesunięciem fazowym między prądem a napięciem.
- Odpowiedź "waromierz" jest poprawna, bo to przyrząd dedykowany do pomiaru Q.
- Odpowiedź "fazomierz" jest błędna: fazomierz mierzy kąt przesunięcia fazowego (lub czasem cos φ w pośrednich układach), a nie moc. Choć kąt fazowy wpływa na Q, to nie jest to ten sam pomiar.
- Odpowiedź "watomierz" jest błędna: watomierz służy do pomiaru mocy czynnej P. Uczeń może się pomylić przez skojarzenie "moc = watomierz", ale dotyczy to mocy czynnej.
- Odpowiedź "woltomierz" jest błędna: woltomierz mierzy napięcie, czyli inną wielkość elektryczną. Z napięcia nie wyznacza się Q bez dodatkowych danych (np. prądu i kąta fazowego).
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "moc bierna", szukaj odpowiedzi związanej z "var/war". Gdy pojawia się "moc czynna" – zwykle będzie to watomierz.
