KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 24.
Do grupy przenośników bezcięgnowych należy zaliczyć przenośnik
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przenośniki bezcięgnowe nie wykorzystują cięgna (taśmy ani łańcucha) jako elementu nośno-transportującego. Przenośnik śrubowy przemieszcza materiał obracającym się ślimakiem w korycie lub rurze. Dla porównania przenośnik taśmowy i kubełkowy są typowo cięgnowe, bo opierają pracę na taśmie/łańcuchu.

Pełne wyjaśnienie:

W klasyfikacji przenośników spotykanej w nauczaniu budowy i eksploatacji maszyn ważnym kryterium jest to, czy urządzenie ma cięgno (np. taśmę albo łańcuch), które przenosi ładunek i obiega po bębnach/kołach, czy też transport odbywa się bez takiego cięgna.

Odpowiedź "śrubowy" pasuje do grupy przenośników bezcięgnowych, ponieważ materiał jest przemieszczany przez obracający się element roboczy w postaci ślimaka (śruby Archimedesa). W praktyce przenośniki śrubowe stosuje się często do materiałów sypkich i drobnych (np. ziarno, granulat, mączka, wióry), a przepływ jest wymuszany ruchem ślimaka w korycie lub rurze.

Pozostałe odpowiedzi wskazują typy, które w typowym ujęciu są cięgnowe:

  • "taśmowy" – transport realizuje taśma poruszająca się po bębnach; taśma jest cięgnem i podstawowym elementem transportującym.
  • "kubełkowy" – ładunek przenoszą kubełki zamocowane na taśmie lub łańcuchu; elementem obiegowym jest więc cięgno.
  • "zabierakowy" – w wielu rozwiązaniach zabieraki są mocowane do taśmy lub łańcucha, które stanowią cięgno poruszające zabieraki; dlatego w standardowym rozumieniu nie zalicza się go do bezcięgnowych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w nazwie lub opisie pojawia się taśma/łańcuch jako element obiegowy, to najczęściej mówimy o przenośniku cięgnowym. Jeśli materiał przesuwa ślimak, wibracje, powietrze lub inny mechanizm bez taśmy/łańcucha, zwykle jest to przenośnik bezcięgnowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przenośnik bezcięgnowy to taki, w którym transport nie odbywa się za pomocą cięgna obiegowego (taśmy lub łańcucha). Ruch materiału wymusza inny element roboczy, np. ślimak, drgania rynny lub strumień powietrza. To kryterium jest często używane w podstawowej klasyfikacji przenośników.
W przenośniku śrubowym materiał przesuwany jest przez obracający się ślimak umieszczony w korycie lub rurze. Nie ma tu taśmy ani łańcucha, które obiegałyby po kołach. Elementem "napędzającym transport" jest śruba/ślimak, dlatego typowo zalicza się go do przenośników bezcięgnowych.
W przenośniku taśmowym cięgnem jest taśma (gumowa, PVC, tekstylna itp.), która porusza się po bębnach i rolkach. Taśma jednocześnie przenosi ładunek i przenosi siły napędowe. Dlatego przenośnik taśmowy jest klasycznym przykładem przenośnika cięgnowego.
W typowych rozwiązaniach kubełki są mocowane do taśmy lub łańcucha, które obiegają po kołach i unoszą ładunek. Z tego powodu przenośnik kubełkowy zalicza się zwykle do cięgnowych. Na egzaminie przyjmuje się najczęściej właśnie tę standardową konstrukcję spotykaną w przemyśle.
Śrubowy przesuwa materiał ciągłym ślimakiem obracającym się w korycie/rurze, a materiał "toczy się" i jest pchany. Zabierakowy transportuje ładunek dzięki zabierakom, które przemieszczają się razem z taśmą lub łańcuchem. Klucz to pytanie: czy jest obiegowa taśma/łańcuch, czy obracający się ślimak.
Najczęściej są to materiały sypkie i drobne: zboża, pasze, granulaty, mączki, pyły, wióry, drobny urobek. Przenośnik śrubowy dobrze sprawdza się, gdy potrzebny jest transport w zamkniętym korycie lub rurze. W praktyce mechanika ważna jest też kontrola zużycia ślimaka i łożysk.
Taśmowy bywa lepszy przy dłuższych odcinkach, dużej wydajności i transporcie materiałów, które nie powinny być intensywnie mieszane lub rozdrabniane. Śrubowy jest kompaktowy, ale może bardziej "ugniatać" i mieszać materiał. W doborze znaczenie mają: rodzaj ładunku, trasa, wydajność, szczelność i łatwość czyszczenia.
Do częstych problemów należą: zużycie spirali ślimaka, uszkodzenia łożysk i uszczelnień, zapychanie przy materiałach wilgotnych/lepkich oraz niewspółosiowość wału po montażu. Mechanik-monter powinien kontrolować luzy, smarowanie, hałas oraz stan koryta/rury, bo wpływa to na wydajność i bezpieczeństwo.
Nie zawsze. Brak taśmy/łańcucha nie oznacza automatycznie mniejszego ryzyka. W śrubowych zagrożeniem są strefy wciągania i kontakt z obracającym się ślimakiem, a w wibracyjnych – drgania i luźne elementy. Bezpieczeństwo zależy od osłon, blokad, procedur i prawidłowego montażu oraz serwisu.
Najpierw ustal kryterium: czy pytanie dotyczy cięgna (taśma/łańcuch), kierunku pracy, materiału czy budowy. Potem skojarz nazwę z elementem roboczym: taśmowy → taśma, kubełkowy → kubełki na taśmie/łańcuchu, śrubowy → ślimak. Unikaj zgadywania po "brzmieniu" nazwy.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przenośniki bezcięgnowe nie wykorzystują cięgna (taśmy ani łańcucha) jako elementu nośno-transportującego.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Przenośnik śrubowy" – opis zasady działania i budowy, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_%C5%9Brubowy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Przenośnik taśmowy" – informacja o taśmie jako elemencie transportującym, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_ta%C5%9Bmowy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Przenośnik kubełkowy" – informacja o kubełkach na taśmie/łańcuchu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_kube%C5%82kowy (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do "transportu wewnętrznego" i "urządzeń transportu bliskiego" dla szkół branżowych/technikum (dział: przenośniki)
  • Instrukcje producentów (DTR) przenośników śrubowych i taśmowych – część opisowa budowy i zasady działania
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji MEC.3 dotyczące montażu i obsługi urządzeń transportujących

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego