Podczas dojrzewania zbóż ozimych kluczowa jest stabilna, sucha pogoda, ponieważ ziarno powinno stopniowo tracić wodę i osiągnąć stan umożliwiający zbiór oraz bezpieczne przechowywanie. Jeżeli jednak wystąpi długotrwała pogoda deszczowa i jednocześnie będzie ciepło, na roślinach utrzymuje się wilgoć, a ziarniaki mogą ponownie pobierać wodę. W takich warunkach może dojść do zjawiska porastania, czyli rozpoczęcia kiełkowania ziarna jeszcze przed zbiorem (na roślinie).
Odpowiedź "porastania" jest poprawna, bo łączy dwa kluczowe czynniki z pytania: wysoką wilgotność (długie opady) i ciepło, które przyspiesza procesy metaboliczne oraz inicjuje kiełkowanie, gdy ziarno jest na to podatne w końcowej fazie dojrzewania. Skutkiem porastania jest pogorszenie jakości ziarna (m.in. technologicznej) i realne straty gospodarcze.
- "Wylegania" nie jest najbardziej typowym skutkiem opisanym w pytaniu, ponieważ wyleganie dotyczy głównie pokładania się łanu pod wpływem wiatru, deszczu, nadmiernego nawożenia azotem czy osłabienia źdźbeł. Może współwystępować z opadami, ale nie wynika bezpośrednio z mechanizmu "ciepło + długotrwała wilgoć" w końcowym dojrzewaniu ziarna.
- "Wyprzenia" odnosi się najczęściej do uszkodzeń roślin w okresie zimowym (np. pod długotrwałą okrywą śnieżną i przy ograniczonym dostępie powietrza), a nie do problemów typowych dla dojrzewania przed żniwami.
- "Wysmalenia" kojarzy się z uszkodzeniami od upału i silnego nasłonecznienia lub przesuszenia, czyli warunkami przeciwnymi do długotrwałej, deszczowej pogody.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się zestaw "długo + mokro + ciepło" w końcówce sezonu, myśl o procesach zachodzących w ziarnie (nawilżenie i kiełkowanie), a nie wyłącznie o mechanicznych problemach łanu.
