W fazie dojrzałości pełnej ziarno jest już uformowane i gotowe do zbioru, a kluczowa staje się jego jakość (m.in. zdolność przechowalnicza i wartość technologiczna). Jeśli w tym czasie wystąpią opady deszczu, ziarno ulega zwilżeniu. Gdy jednocześnie utrzymuje się wysoka temperatura, warunki te sprzyjają uruchomieniu procesów fizjologicznych prowadzących do kiełkowania nasion.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: "porastania ziarna w kłosach." Porastanie oznacza, że ziarno zaczyna kiełkować jeszcze na roślinie (przed zbiorem). Zjawisko to jest niepożądane, bo:
- pogarsza parametry jakościowe ziarna (np. przydatność do przemiału i przechowywania),
- zwiększa ryzyko strat podczas zbioru i magazynowania,
- może powodować problemy w dalszym użytkowaniu ziarna.
Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w kontekście pytania:
- "zmniejszenia ilości suchej masy w roślinie." – w dojrzałości pełnej główny proces budowania plonu jest zakończony; problemem staje się przede wszystkim jakość ziarna, a nie typowy spadek suchej masy całej rośliny.
- "lepszego wykształcenia się części użytkowej rośliny." – deszcz w końcowej fazie dojrzewania nie poprawia wykształcenia ziarna; nadmiar wilgoci i ciepło częściej prowadzą do niekorzystnych zmian, w tym do porastania.
- "większej podatności na porażenie roślin przez choroby." – wilgoć może sprzyjać chorobom, ale pytanie wskazuje szczególnie na okres dojrzałości pełnej i skutek typowo kojarzony z deszczem i ciepłem tuż przed zbiorem, czyli kiełkowanie ziarna w kłosie.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się zestaw "deszcz + wysoka temperatura" w końcowej fazie dojrzewania zbóż, najczęściej chodzi o ryzyko porastania, czyli pogorszenia jakości ziarna przed zbiorem.
