KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 6.
Do kompetencji Prezesa Rady Ministrów należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prezes Rady Ministrów ma własne kompetencje wskazane w Konstytucji, w tym wydawanie rozporządzeń. Pozostałe odpowiedzi dotyczą kompetencji Prezydenta RP: mianowanie ambasadorów, ratyfikacja umów międzynarodowych oraz przewodniczenie Radzie Gabinetowej, więc nie należą do zadań Prezesa RM.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź to wydawanie rozporządzeń. Prezes Rady Ministrów jest naczelnym organem administracji rządowej i ma w Konstytucji wyraźnie wskazane własne kompetencje, w tym kompetencję normotwórczą polegającą na wydawaniu rozporządzeń. Rozporządzenie jest aktem wykonawczym: powstaje na podstawie upoważnienia ustawowego i służy doprecyzowaniu przepisów ustawy. W praktyce urzędowej oznacza to, że w obrocie prawnym funkcjonują rozporządzenia podpisywane przez Prezesa RM, publikowane w Dzienniku Ustaw i wiążące powszechnie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Mianowanie ambasadorów – to kompetencja przypisana Prezydentowi RP w zakresie stosunków zagranicznych. Typowy błąd polega na myleniu funkcji reprezentacyjnych państwa z bieżącym kierowaniem pracami rządu.
  • Ratyfikowanie umów międzynarodowych – również należy do Prezydenta RP. Uczniowie często kojarzą "umowy międzynarodowe" z rządem, ale ratyfikacja jest kompetencją głowy państwa, a nie Prezesa RM.
  • Przewodniczenie posiedzeniom Rady Gabinetowej – Rada Gabinetowa to Rada Ministrów obradująca pod przewodnictwem Prezydenta RP w sprawach szczególnej wagi. Z tego powodu przewodniczenie nie może być uznane za kompetencję Prezesa RM.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawiają się dyplomaci, ratyfikacja lub Rada Gabinetowa, najpierw rozważ kompetencje Prezydenta RP. Jeśli mowa o kierowaniu pracami rządu i aktach wykonawczych, częściej chodzi o Prezesa Rady Ministrów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że premier może wydawać akty wykonawcze do ustaw, gdy ustawa zawiera upoważnienie. Takie rozporządzenia doprecyzowują szczegóły stosowania przepisów i są źródłem prawa powszechnie obowiązującego po ogłoszeniu.
Pomaga skojarzenie: premier – kierowanie rządem, koordynacja ministrów i akty wykonawcze; Prezydent – funkcje głowy państwa, reprezentacja zewnętrzna, dyplomacja i ratyfikacja. Gdy pojawia się ambasador lub umowa międzynarodowa, zwykle chodzi o Prezydenta.
Mianowanie ambasadorów jest elementem prowadzenia polityki zagranicznej w zakresie funkcji głowy państwa. W polskim systemie kompetencja ta jest przypisana Prezydentowi RP, a nie premierowi. Premier może kierować pracami rządu, ale nie zastępuje Prezydenta w nominacjach dyplomatycznych.
W sensie formalnym ratyfikacja jest kompetencją Prezydenta RP. Rząd może przygotowywać i negocjować porozumienia, ale czynność ratyfikacji przypisana jest głowie państwa. Na testach to częsta pułapka myląca etap przygotowania z ratyfikacją.
Rada Gabinetowa to posiedzenie Rady Ministrów zwołane w sprawach szczególnej wagi, któremu przewodniczy Prezydent RP. Nie jest to "zwykłe" posiedzenie rządu prowadzone przez premiera, dlatego odpowiedź o przewodniczeniu nie pasuje do kompetencji Prezesa RM.
W praktyce spotyka się m.in. rozporządzenia organizujące działanie administracji rządowej, takie jak określanie zakresu działania ministrów lub szczegółowe regulacje wykonawcze wynikające z ustaw. Kluczowe jest to, że rozporządzenie musi mieć podstawę w ustawie.
Najczęściej występuje zamiana ról między Prezydentem a premierem: uczniowie przypisują premierowi dyplomację, ratyfikację lub Radę Gabinetową, bo brzmią "państwowo". Drugi błąd to mylenie rozporządzeń z zarządzeniami i uznawanie, że premier nie tworzy prawa.
Rozporządzenie jest powszechnie obowiązującym źródłem prawa niższego rzędu niż ustawa. Nie może jej zmieniać ani wykraczać poza delegację ustawową. Dla administracji oznacza to obowiązek stosowania rozporządzenia przy załatwianiu spraw, gdy reguluje szczegóły procedury lub wymogi.
Nie. Rozporządzenie można wydać tylko wtedy, gdy istnieje upoważnienie ustawowe oraz określony jest zakres spraw do uregulowania. Bez delegacji premier nie powinien tworzyć rozporządzenia "samodzielnie". Na egzaminie warto pamiętać: rozporządzenie to wykonanie ustawy, a nie dowolne prawo.
Najpierw rozpoznaj "słowa-klucze": ambasador i ratyfikacja prowadzą do Prezydenta RP, Rada Gabinetowa też wiąże się z Prezydentem. Jeśli wśród opcji jest kompetencja z art. 148 dotycząca premiera (np. rozporządzenia), zwykle to ona jest poprawna.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Prezes Rady Ministrów ma własne kompetencje wskazane w Konstytucji, w tym wydawanie rozporządzeń."

Źródła:

  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r., art. 148 ust. 1 pkt 3 (kompetencja Prezesa Rady Ministrów: wydawanie rozporządzeń), Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r., art. 133 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 oraz art. 141 (kompetencje Prezydenta RP: ratyfikacja umów, mianowanie ambasadorów, przewodniczenie Radzie Gabinetowej), Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483

Materiały:

  • Tekst Konstytucji RP (działy dotyczące organów władzy wykonawczej)
  • Komentarze/opracowania edukacyjne do Konstytucji (w zakresie kompetencji organów)
  • Materiały dydaktyczne z WOS/prawa konstytucyjnego: źródła prawa i akty wykonawcze

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego