KWALIFIKACJA MED11 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 2.
Do którego typu stawów należy staw skokowy górny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Staw skokowy górny (skokowo-goleniowy) jest stawem zawiasowym, ponieważ umożliwia głównie ruch w jednej osi: zgięcie grzbietowe i podeszwowe stopy. Pozostałe typy (obrotowy, eliptyczny, kulisty) mają inną liczbę osi i inny charakter powierzchni stawowych.

Pełne wyjaśnienie:

Staw skokowy górny, nazywany też stawem skokowo-goleniowym, łączy kość skokową z widełkami utworzonymi przez kość piszczelową i strzałkową. Z punktu widzenia anatomii i biomechaniki jest to staw, w którym dominuje ruch w jednej osi.

To właśnie cecha ruchu jednoosiowego jest kluczowa dla klasyfikacji: staw skokowy górny zalicza się do stawów zawiasowych. W praktyce oznacza to, że podstawowe, "najczystsze" ruchy w tym stawie to:

  • zgięcie grzbietowe (unoszenie przodostopia),
  • zgięcie podeszwowe (opuszczanie przodostopia).

Dlatego odpowiedź "zawiasowego" jest poprawna: odpowiada zarówno budowie powierzchni stawowych, jak i dominującemu zakresowi ruchu.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo opisują inne modele ruchu:

  • Staw obrotowy jest przystosowany do ruchu obrotowego wokół osi długiej (rotacji), co nie jest podstawową funkcją stawu skokowo-goleniowego.
  • Staw eliptyczny umożliwia ruch dwuosiowy (np. zgięcie/wyprost oraz odwodzenie/przywodzenie), a to nie odpowiada dominującej mechanice stawu skokowego górnego.
  • Staw kulisty jest wieloosiowy (ruch w wielu płaszczyznach, w tym rotacje), co jest typowe np. dla barku czy biodra, a nie dla stawu skokowo-goleniowego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się "zawiasowy", "kulisty", "eliptyczny", "obrotowy", najpierw pomyśl o liczbie osi ruchu. Jedna oś = zawiasowy; wiele osi = kulisty; dwie osie = eliptyczny; rotacja wokół osi długiej = obrotowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Staw skokowy górny (skokowo-goleniowy) to połączenie kości skokowej z "widełkami" utworzonymi przez kość piszczelową i strzałkową. Odpowiada głównie za zgięcie grzbietowe i podeszwowe stopy, czyli ruch w dominującej jednej osi.
Najważniejsze ruchy to zgięcie grzbietowe (unoszenie przodostopia) oraz zgięcie podeszwowe (opuszczanie przodostopia). W nauczaniu egzaminacyjnym traktuje się je jako ruchy typowe dla stawu zawiasowego.
Ponieważ jego budowa i biomechanika sprzyjają ruchowi głównie w jednej osi. Staw zawiasowy jest z definicji jednoosiowy, a w stawie skokowo-goleniowym dominują zgięcie i wyprost (podeszwowe i grzbietowe).
Staw skokowy górny (skokowo-goleniowy) odpowiada głównie za zgięcie grzbietowe i podeszwowe. Staw skokowy dolny (podskokowy i sąsiednie połączenia) bardziej uczestniczy w ruchach "kołysania" stopy, istotnych np. dla inwersji i ewersji.
Nie, ponieważ staw kulisty jest wieloosiowy i umożliwia szeroki zakres ruchów oraz rotacje. Staw skokowo-goleniowy ma dominujący ruch w jednej osi, co odpowiada stawowi zawiasowemu, a nie kulistemu.
Staw eliptyczny jest zwykle dwuosiowy, czyli pozwala na ruch w dwóch prostopadłych osiach. W stawie skokowym górnym nie jest to model dominujący; podstawą są zgięcie grzbietowe i podeszwowe, typowe dla stawu zawiasowego.
Częsty błąd to przenoszenie cech całego kompleksu stawu skokowego (w tym stawów stępu) na sam staw skokowy górny. Pomaga zasada: najpierw określ liczbę osi ruchu, a dopiero potem dopasuj typ stawu.
Skup się na opisie ruchu: jeśli dominują ruchy typu zgięcie–wyprost (jedna oś), to wskazuje na staw zawiasowy. Dla stawu skokowego górnego będą to zgięcie grzbietowe i podeszwowe.
Jeśli wiesz, że staw skokowy górny jest zawiasowy, łatwiej dobrać ortezę tak, by kontrolowała ruch w dominującej osi (zgięcie grzbietowe/podeszwowe) i stabilizowała okolice kostek. To wspiera zarówno leczenie urazów, jak i profilaktykę.
Ograniczanie ruchu stosuje się m.in. po skręceniach, w niestabilności stawu, po urazach okolicy kostek lub w wybranych stanach pooperacyjnych. Celem jest stabilizacja i ochrona tkanek, przy jednoczesnym kontrolowanym powrocie do zgięcia i wyprostu.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że staw skokowy górny (skokowo-goleniowy) jest stawem zawiasowym, ponieważ umożliwia głównie ruch w jednej osi: zgięcie grzbietowe i podeszwowe stopy.

Materiały:

  • Podręcznik anatomii człowieka (dział: stawy kończyny dolnej)
  • Atlas anatomiczny z rycinami stawu skokowo-goleniowego
  • Materiały z biomechaniki narządu ruchu (oś i zakres ruchu w stawach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego