KWALIFIKACJA INF9 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 33.
Do parametrów jednostkowych toru kablowego reprezentowanego schematem zastępczym linii długiej nie można zaliczyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Parametry jednostkowe (pierwotne) linii długiej są rozłożone wzdłuż toru i odnoszą się do jednostki długości: rezystancja, indukcyjność, pojemność oraz upływność. Impedancja charakterystyczna nie jest parametrem jednostkowym – jest wielkością pochodną wyznaczaną z parametrów jednostkowych i częstotliwości.

Pełne wyjaśnienie:

W modelu linii długiej (model rozłożony) opisuje się tor kablowy za pomocą parametrów jednostkowych, czyli wielkości przypadających na jednostkę długości linii. Są to tzw. parametry pierwotne (rozłożone):

  • rezystancja jednostkowa – opisuje straty omowe żył przewodzących,
  • indukcyjność jednostkowa – wynika z pola magnetycznego wytwarzanego przez prąd w przewodnikach,
  • pojemność jednostkowa – związana z polem elektrycznym między przewodnikami,
  • upływność (konduktancja jednostkowa) – opisuje straty w dielektryku/izolacji i prądy upływu.

Te wielkości są "jednostkowe", bo są rozłożone wzdłuż linii i w opisie występują jako wartości na jednostkę długości (np. na metr lub kilometr).

Impedancja charakterystyczna nie należy do parametrów jednostkowych. Jest to parametr wtórny (pochodny) linii: wynika z parametrów jednostkowych (oraz częstotliwości i modelu strat) i opisuje relację napięcia do prądu dla fali bieżącej w linii. Stosuje się ją m.in. przy dopasowaniu i analizie odbić, ale nie jest bezpośrednio "na metr".

Dlatego odpowiedź "impedancji charakterystycznej" jest poprawna, bo pozostałe pojęcia (indukcyjność, rezystancja jednostkowa, upływność) są właśnie typowymi parametrami jednostkowymi modelu linii długiej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Parametry jednostkowe to wielkości opisujące linię transmisyjną na jednostkę długości. W klasycznym modelu rozłożonym są to: rezystancja, indukcyjność, pojemność i upływność (konduktancja). Służą do wyznaczania własności propagacji i strat w torze kablowym.
Do parametrów pierwotnych (jednostkowych, rozłożonych) zalicza się: rezystancję, indukcyjność, pojemność oraz upływność odniesione do jednostki długości. To one są "wbudowane" w schemat zastępczy linii długiej.
Impedancja charakterystyczna jest wielkością pochodną: wylicza się ją z parametrów jednostkowych (oraz warunków pracy, np. częstotliwości). Nie opisuje "na metr" elementu rozłożonego, tylko zachowanie fali wzdłuż linii, m.in. dla dopasowania i analizy odbić.
Upływność (konduktancja jednostkowa) opisuje prądy upływu przez izolację/dielektryk między przewodnikami. Zbyt duża upływność oznacza większe straty i gorsze parametry transmisyjne, szczególnie gdy izolacja jest zawilgocona lub uszkodzona.
W praktyce pojawia się przy dopasowaniu toru (ograniczaniu odbić) oraz przy pracy z urządzeniami pomiarowymi i dokumentacją kabla. Niewłaściwe dopasowanie może powodować pogorszenie jakości transmisji, mimo że sama ciągłość żył jest poprawna.
Rezystancja jednostkowa to wartość "na jednostkę długości", więc sama w sobie nie zależy od długości odcinka. Natomiast rezystancja całkowita odcinka rośnie proporcjonalnie do długości, bo jest iloczynem rezystancji jednostkowej i długości przewodu.
Najczęściej myli się parametry jednostkowe z wielkościami pochodnymi, takimi jak impedancja charakterystyczna. Pomaga proste kryterium: parametry jednostkowe są elementami rozłożonymi w schemacie linii (R, L, C, G), a wielkości pochodne są z nich wyznaczane.
Model linii długiej stosuje się, gdy długość przewodu nie jest pomijalna względem długości fali sygnału (np. dla wyższych częstotliwości lub długich odcinków). Wtedy pojawia się propagacja falowa, odbicia i konieczność opisu rozłożonego parametrami jednostkowymi.
Indukcyjność jednostkowa wpływa na propagację i kształtowanie się impedancji oraz prędkości rozchodzenia sygnału wzdłuż linii. Razem z pojemnością jednostkową determinuje zachowanie falowe, a w konsekwencji parametry transmisyjne toru.
Warto opanować podział na: parametry pierwotne (jednostkowe R, L, C, G) i parametry wtórne (np. impedancja charakterystyczna, stała propagacji). Pomaga też rozwiązywanie zadań typu "co jest jednostkowe, a co wynika z modelu".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 36% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Parametry jednostkowe (pierwotne) linii długiej są rozłożone wzdłuż toru i odnoszą się do jednostki długości: rezystancja, indukcyjność, pojemność oraz upływność."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Linia_d%C5%82uga - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Impedancja_charakterystyczna - dostęp 2026-03-01
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Telegrapher%27s_equations - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z teorii obwodów i linii transmisyjnych (dział: linia długa i równania telegrafistów)
  • Notatki/opracowania o parametrach pierwotnych R′, L′, C′, G′ oraz parametrach wtórnych (Z0, stała propagacji)
  • Zadania treningowe: klasyfikowanie wielkości jako jednostkowe vs pochodne dla linii transmisyjnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego