W wyrobiskach górniczych jednym z kluczowych parametrów przewietrzania jest prędkość powietrza, bo wpływa na skuteczność usuwania zanieczyszczeń, wymianę powietrza oraz odczuwalne warunki mikroklimatu. Do bezpośredniego pomiaru tej wielkości stosuje się anemometr (wiatraczkowy lub innego typu), który jest zaprojektowany właśnie do określania prędkości strumienia powietrza w miejscu pomiaru.
Pozostałe przyrządy w odpowiedziach dotyczą innych wielkości fizycznych, co bywa częstą pułapką terminologiczną:
- Pirometr kojarzy się z "pomiarami na odległość" i służy do pomiaru temperatury (najczęściej przez analizę promieniowania cieplnego). Nie mierzy prędkości ruchu powietrza.
- Psychrometr wykorzystuje dwa termometry (suchy i wilgotny) do wyznaczania wilgotności powietrza. Jest przydatny w ocenie mikroklimatu, ale nie daje bezpośrednio prędkości przepływu.
- Katatermometr służy do oceny warunków cieplnych (oddawanie ciepła do otoczenia), czyli jest powiązany z odczuwalnym mikroklimatem. Również nie jest przyrządem do pomiaru prędkości powietrza jako podstawowej wielkości.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: prędkość powietrza → anemometr, temperatura → (m.in.) pirometr/termometr, wilgotność → psychrometr. Przy pytaniach jednokrotnego wyboru najlepiej najpierw wskazać mierzoną wielkość (tu: prędkość), a dopiero potem dopasować do niej właściwy przyrząd.
