KWALIFIKACJA SPC1 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 9.
Do pomiaru wilgotności w magazynie służy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Psychrometr służy do wyznaczania wilgotności powietrza (na podstawie wskazań termometru suchego i wilgotnego), dlatego nadaje się do kontroli warunków w magazynie. Wakuometr mierzy podciśnienie, pirometr temperaturę (zwykle bezdotykowo), a konduktometr przewodność elektryczną roztworów.

Pełne wyjaśnienie:

W magazynie surowców i wyrobów cukierniczych jednym z kluczowych parametrów środowiska jest wilgotność powietrza, ponieważ wpływa na zbrylanie cukru i mąki, chłonięcie wilgoci przez proszki (np. kakao), a także na ryzyko rozwoju drobnoustrojów i pogorszenie jakości przechowywanych produktów.

Psychrometr jest przyrządem do oceny wilgotności powietrza. Klasycznie wykorzystuje dwa termometry: "suchy" i "wilgotny". Różnica ich wskazań (wynikająca z parowania wody z nawilżonego zbiorniczka) pozwala określić wilgotność względną powietrza. Z tego powodu psychrometr jest właściwym narzędziem do kontroli warunków w pomieszczeniach magazynowych.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych wielkości fizycznych, więc nie pasują do pytania:

  • Wakuometr służy do pomiaru podciśnienia (ciśnienia niższego od atmosferycznego). Stosuje się go m.in. w instalacjach próżniowych lub w urządzeniach technologicznych, ale nie do oceny wilgotności powietrza w magazynie.
  • Pirometr jest przyrządem do pomiaru temperatury, często bezkontaktowo (np. promieniowania cieplnego). Może być użyteczny w procesach technologicznych, jednak nie mierzy wilgotności.
  • Konduktometr mierzy przewodność elektryczną, typowo roztworów wodnych. W praktyce służy np. do kontroli stężenia/zasolenia pośrednio przez przewodność, ale nie jest miernikiem wilgotności powietrza.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "wilgotność w pomieszczeniu", szukaj przyrządów typu higrometr/psychrometr. Gdy mowa o temperaturze – termometr/pirometr; o ciśnieniu – manometr/wakuometr; a o przewodności – konduktometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Psychrometr to przyrząd do wyznaczania wilgotności powietrza na podstawie dwóch pomiarów temperatury (termometr suchy i wilgotny). W magazynie pomaga kontrolować warunki przechowywania surowców, aby ograniczać zawilgocenie, zbrylanie oraz ryzyko pogorszenia jakości.
Psychrometr nie "mierzy" wilgotności bezpośrednio, tylko pozwala ją wyznaczyć. Porównuje temperaturę termometru suchego i wilgotnego; parowanie wody ochładza termometr wilgotny. Im większa różnica temperatur, tym zwykle niższa wilgotność względna powietrza.
Wilgotność wpływa na jakość surowców i wyrobów: cukier i proszki mogą chłonąć wodę i zbrylać się, a zbyt wilgotne środowisko sprzyja psuciu i rozwojowi pleśni. Stabilne warunki magazynowania ułatwiają utrzymanie powtarzalności produkcji i ograniczają straty.
Wakuometr służy do pomiaru podciśnienia (ciśnienia niższego od atmosferycznego), np. w układach próżniowych. Nie jest przyrządem do oceny wilgotności powietrza, więc nie nadaje się do standardowej kontroli warunków w magazynie surowców cukierniczych.
Pirometr mierzy temperaturę, często bezkontaktowo, np. powierzchni gorących elementów lub produktów. Może być użyteczny w kontroli temperatury procesów (podgrzewanie, topienie, pieczenie), ale nie dostarcza informacji o wilgotności powietrza w pomieszczeniu.
Konduktometr mierzy przewodność elektryczną, najczęściej roztworów wodnych. Bywa używany do kontroli parametrów roztworów (np. orientacyjnie stężenia substancji jonowych), jakości wody technologicznej lub płukanek. Nie służy do pomiaru wilgotności powietrza w magazynie.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie brzmienia słowa zamiast analizowania, co jest mierzone (temperatura, ciśnienie, wilgotność, przewodność). Pomaga kojarzenie rdzeni: "pyr-" z temperaturą/żarem, "vaku-" z podciśnieniem, a psychrometr/higrometr z wilgotnością.
Zbyt wysoka wilgotność może powodować zbrylanie cukru, zawilgocenie mąki i kakao oraz gorszą sypkość mieszanek. W skrajnych przypadkach rośnie ryzyko rozwoju pleśni i pogorszenia cech sensorycznych. Efektem są straty surowcowe i problemy z powtarzalnością receptur.
Oba służą do oceny wilgotności, ale nie muszą być tym samym urządzeniem. "Higrometr" to nazwa ogólna miernika wilgotności, a "psychrometr" to konkretny typ wykorzystujący dwa termometry (suchy i wilgotny). Na egzaminie zwykle chodzi o dopasowanie typu przyrządu do mierzonej wielkości.
Warto zrobić listę podstawowych wielkości i odpowiadających im mierników: wilgotność (psychrometr/higrometr), temperatura (termometr/pirometr), ciśnienie (manometr/wakuometr), przewodność (konduktometr). Ćwicz na przykładach z magazynu surowców i produkcji, żeby kojarzyć nazwę z zastosowaniem.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Psychrometr służy do wyznaczania wilgotności powietrza (na podstawie wskazań termometru suchego i wilgotnego), dlatego nadaje się do kontroli warunków w magazynie."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z towaroznawstwa oraz magazynowania surowców w produkcji żywności
  • Materiały dydaktyczne z metrologii/techniki pomiarów (podstawowe przyrządy: termometr, higrometr, psychrometr)
  • Instrukcje obsługi przyrządów do pomiaru wilgotności stosowanych w magazynach (higrometry/psychrometry)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego