KWALIFIKACJA SPC4 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 32.
Do produkcji użyto 1 200 kg surowca mięsnego. Oblicz wydajność produktu gotowego, jeżeli otrzymano 1 500 kg produktu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność liczona jest jako stosunek masy produktu gotowego do masy użytego surowca, pomnożony przez 100%.
Obliczenie: 1500 kg / 1200 kg = 1,25, a 1,25 × 100% = 125%. Wynik powyżej 100% oznacza, że masa produktu wzrosła względem surowca.

Pełne wyjaśnienie:

W produkcji przetworów mięsnych wydajność najczęściej wyraża się w procentach jako relację tego, co uzyskano (produkt gotowy), do tego, co zużyto (surowiec). Dlatego w zadaniu stosuje się wzór:

wydajność [%] = (masa produktu gotowego / masa surowca) × 100

Podstawienie danych:

  • masa surowca: 1200 kg
  • masa produktu: 1500 kg

Krok 1: oblicz iloraz mas: 1500 / 1200 = 1,25.

Krok 2: zamień na procenty: 1,25 × 100% = 125%.

Odpowiedź 125% jest poprawna, bo bezpośrednio wynika z definicji wydajności jako stosunku "uzysk / wsad". W praktyce wynik powyżej 100% może się pojawić, gdy w procesie następuje przyrost masy (np. poprzez dodatek wody, solanki, przypraw lub innych składników recepturowych), a zadanie sprawdza wyłącznie umiejętność rachunkową.

Odpowiedź 105% jest zbyt niska i mogłaby wynikać z błędnego, "na skróty" zaokrąglania albo podstawienia innej liczby niż 1200 kg do mianownika. Odpowiedź 115% również nie pasuje do dokładnego wyniku 1,25 i często jest skutkiem pomyłki w dzieleniu lub przestawienia cyfr w trakcie obliczeń. Odpowiedź 95% sugeruje ubytek (spadek masy), co stoi w sprzeczności z danymi zadania, bo produkt gotowy (1500 kg) jest cięższy niż użyty surowiec (1200 kg).

Wskazówka egzaminacyjna: przed liczeniem sprawdź intuicyjnie kierunek wyniku. Jeśli produkt > surowiec, wydajność musi wyjść > 100%. Jeśli produkt < surowiec, wydajność będzie < 100%.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się wzór: wydajność [%] = (masa produktu gotowego / masa surowca) × 100. Najpierw dzielisz masę produktu przez masę surowca, a potem wynik mnożysz przez 100. Zawsze sprawdź, czy kierunek ma sens (produkt większy od surowca daje wynik > 100%).
Wydajność > 100% oznacza, że masa produktu gotowego jest większa niż masa surowca. W praktyce może to wynikać z dodatków recepturowych (np. woda, solanka, przyprawy) albo z wiązania wody w strukturze produktu. W zadaniu egzaminacyjnym ważne jest przede wszystkim poprawne zastosowanie wzoru.
W takich obliczeniach "surowiec" to masa wsadu mięsnego użytego do produkcji danej partii. Jest to wartość w mianowniku we wzorze na wydajność. Uczniowie często mylą surowiec z produktem po obróbce lub z masą całej mieszanki, dlatego warto czytać uważnie, co dokładnie podano w treści.
Najczęściej pojawiają się: odwrócenie ułamka (surowiec/produkt zamiast produkt/surowiec), pominięcie mnożenia przez 100, nieuzasadnione zaokrąglanie "w pamięci" oraz błędne przepisanie liczb. Dobry nawyk to zapisanie wzoru i wykonanie działań w dwóch krokach: iloraz, potem procent.
Nie. Wydajność opisuje relację uzyskanej masy produktu do masy wsadu (często w %). Ubytek koncentruje się na spadku masy podczas procesu (np. obróbki cieplnej). W praktyce można je ze sobą łączyć, ale na egzaminie trzeba rozpoznać, które pojęcie jest wprost wymagane w treści.
Porównaj liczby: jeśli produkt gotowy jest większy niż surowiec (np. 1500 kg vs 1200 kg), wynik musi wyjść powyżej 100%. Jeśli produkt jest mniejszy, wynik wyjdzie poniżej 100%. To szybka kontrola, która pomaga wychwycić odwrócenie dzielenia albo pominięcie mnożenia przez 100.
Liczba 1,25 to iloraz (stosunek) mas: produkt/surowiec. Aby zapisać ją jako procent, mnożysz przez 100: 1,25 × 100% = 125%. Typowy błąd to zapisanie 1,25% zamiast 125% albo pozostawienie wyniku bez znaku procentu.
Wydajność < 100% pojawia się, gdy masa produktu po procesie jest mniejsza niż masa wsadu, np. przez odparowanie wody, wytapianie tłuszczu lub straty podczas obróbki. W zadaniach egzaminacyjnych będzie to wprost widoczne po danych: produkt gotowy ma mniejszą masę niż surowiec.
W najprostszym ujęciu wystarczą dwie wartości: masa zużytego surowca (wsad) oraz masa uzyskanego produktu gotowego (uzysk). Jeśli w zadaniu podane są też dodatki lub straty, trzeba uważnie ustalić, które liczby dotyczą surowca, a które finalnego produktu.
Opanuj jeden wzór i ćwicz na krótkich przykładach: produkt/surowiec × 100. Zadbaj o kontrolę logiczną (>100 lub <100), zapisuj jednostki (kg) i rób obliczenia etapami. Warto też ćwiczyć zadania pokrewne: ubytek, rozchód surowca, bilans masy dla partii.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wydajność liczona jest jako stosunek masy produktu gotowego do masy użytego surowca, pomnożony przez 100%.Obliczenie: 1500 kg / 1200 kg = 1,25, a 1,25 × 100% = 125%.

Materiały:

  • Podstawy rachunku procentowego (materiały z matematyki zawodowej)
  • Notatki z technologii przetwórstwa mięsa: pojęcia wydajności, ubytków i przyrostów
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń technologicznych (wydajność, ubytek, zużycie surowca)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego