Wydajność w zadaniach technologicznych najczęściej rozumie się jako stosunek masy wyrobu gotowego do masy surowców zużytych do jego wytworzenia.
Jeżeli wydajność wynosi 70%, to znaczy, że:
masa wyrobu = 0,70 × masa surowców
W zadaniu znamy masę wyrobu: 350 kg. Szukamy masy surowców, więc przekształcamy zależność:
masa surowców = masa wyrobu / 0,70
Podstawienie danych:
350 / 0,70 = 500
Zatem należy przeznaczyć 500 kg surowców.
Jak sprawdzić sensowność wyniku?
- Gdy wydajność jest mniejsza niż 100%, to surowców musi być więcej niż wyrobu. 500 kg > 350 kg, więc to logiczne.
- Gdyby ktoś policzył 350 × 0,70 = 245 kg, otrzymałby wynik mniejszy niż masa wyrobu, co nie pasuje do znaczenia wydajności w tym kontekście (to byłoby liczenie masy wyrobu z surowców, a nie surowców na wyrób).
Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?
- 350 kg oznaczałoby wydajność 100% (brak ubytków), co przeczy danym 70%.
- 280 kg jest mniejsze od masy wyrobu, więc nie może być masą surowców przy wydajności poniżej 100%.
- 650 kg odpowiadałoby wydajności ok. 54% (350/650), a nie 70%.
W praktyce takie obliczenia wykorzystuje się do planowania zakupów i rozliczania zużycia surowców w partiach produkcyjnych kiełbas, zwłaszcza gdy proces obejmuje etapy powodujące ubytki masy (np. suszenie).
