KWALIFIKACJA SPC4 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 7.
Rozważ następującą tabelę dotyczącą produkcji wędlin:
Surowiec Masa surowca [kg] Wydajność [%]
Mięso wołowe 200 60
Mięso wieprzowe 150 70
Oblicz, ile kilogramów wędliny otrzymasz z każdego rodzaju mięsa.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność oznacza, że z masy surowca otrzymujemy określony procent wyrobu gotowego. Dla wołowiny: 200 kg × 60% = 200 × 0,60 = 120 kg. Dla wieprzowiny: 150 kg × 70% = 150 × 0,70 = 105 kg. To są masy otrzymanej wędliny z każdego surowca.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano masę surowca oraz wydajność w procentach. Wydajność 60% oznacza, że masa wyrobu gotowego stanowi 60% masy surowca (czyli uzysk to część "pozostająca" po obróbce, ubytkach, odciekach itp.). Matematycznie obliczamy to jako wartość procentu z liczby:

1) Mięso wołowe
200 kg przy wydajności 60%:
200 × 60% = 200 × 0,60 = 120 kg
Z wołowiny otrzymamy 120 kg wędliny.

2) Mięso wieprzowe
150 kg przy wydajności 70%:
150 × 70% = 150 × 0,70 = 105 kg
Z wieprzowiny otrzymamy 105 kg wędliny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 130 kg i 110 kg: te wyniki odpowiadałyby wyższym wydajnościom niż 60% i 70% albo błędnemu przeliczeniu procentów.
  • 140 kg i 115 kg: analogicznie są zawyżone względem prawidłowego mnożenia przez 0,60 i 0,70.
  • 150 kg i 120 kg: te wartości są jeszcze bliższe masie surowca, co sugeruje pominięcie wydajności lub użycie niepoprawnej operacji (np. odejmowania 60 i 70 zamiast liczenia procentu).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zamień procent na ułamek dziesiętny (60%→0,60) i pomnóż przez masę. Jeśli wydajność jest poniżej 100%, wynik musi być mniejszy od masy surowca.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uzysk liczysz jako masa surowca × wydajność. Najpierw zamień procent na ułamek dziesiętny (np. 60% = 0,60), a potem pomnóż: 200 kg × 0,60 = 120 kg. Wynik to masa wyrobu gotowego.
Wydajność 60% oznacza, że z 100 kg surowca uzyskuje się 60 kg wyrobu gotowego. Pozostała część to ubytki (np. obróbka, odciek, parowanie). W obliczeniach traktuj to jako mnożenie masy przez 0,60.
Jeśli wydajność jest poniżej 100%, to tylko część masy surowca przechodzi do wyrobu gotowego. Matematycznie mnożysz przez liczbę mniejszą od 1 (np. 0,60), więc wynik zawsze jest mniejszy od masy wejściowej.
Najczęściej myli się działania: zamiast mnożyć przez 0,60, ktoś odejmuje 60 albo dodaje 60. Inny błąd to brak zamiany procentu na ułamek dziesiętny. Warto sprawdzić "zdrowym rozsądkiem", czy wynik nie wyszedł większy od masy surowca.
Zasada jest prosta: dzielisz przez 100. Przykłady: 60% = 60/100 = 0,60; 70% = 0,70. Potem mnożysz masę surowca przez ten ułamek, aby dostać masę wyrobu gotowego.
Tak. Dla każdego surowca liczysz osobno: masa × (wydajność/100). Dopiero na końcu, jeśli zadanie tego wymaga, możesz zsumować uzyski. Ważne, aby nie mieszać procentów między surowcami.
Użyj przybliżeń: 60% z 200 to trochę ponad połowa (100) i jeszcze 20% z 200 (40), razem 120. 70% z 150 to 50% (75) + 20% (30) = 105. Taka kontrola szybko wyłapuje zawyżone odpowiedzi.
Liczy się je przy planowaniu partii produkcyjnych, rozliczaniu zużycia surowca, analizie strat i kontroli jakości procesu. Porównanie uzysku planowanego z rzeczywistym pomaga ocenić, czy proces przebiega prawidłowo.
To działanie odwrotne: surowiec = wyrób / (wydajność/100). Przykładowo przy 60%: 100 kg / 0,60 = 166,67 kg surowca. Ta umiejętność często pojawia się w zadaniach planistycznych.
W sensie obliczeń procentowych tak (to relacja mas). W praktyce wartość wydajności zależy od receptury i procesu (np. ubytki cieplne, odcieki). W zadaniach egzaminacyjnych przyjmujesz wydajność dokładnie tak, jak podano w treści.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Wydajność oznacza, że z masy surowca otrzymujemy określony procent wyrobu gotowego."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Procent – opis pojęcia i podstawowe przeliczenia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - dostęp 2026-02-18
  • Khan Academy (PL): Procenty – obliczanie procentu z liczby (materiały edukacyjne), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages - dostęp 2026-02-18
  • Wolfram MathWorld: Percent – definicja i podstawowe własności matematyczne, https://mathworld.wolfram.com/Percent.html - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej: działania na procentach
  • Podręczniki/opracowania z technologii przetwórstwa mięsa (dział: wydajność i uzysk)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń technologicznych dla branży spożywczej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego