KWALIFIKACJA SPC4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 33.
Ile surowca peklowanego należy użyć do produkcji 170 kg wędzonki o wydajności 85%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność 85% oznacza, że masa wyrobu gotowego stanowi 0,85 masy surowca. Aby otrzymać 170 kg wędzonki, trzeba obliczyć masę surowca: 170 / 0,85 = 200 kg. Surowca musi być więcej, bo część masy ubywa w procesie (np. podczas wędzenia).

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach wydajność rozumiemy jako stosunek masy wyrobu gotowego do masy surowca użytego do produkcji, wyrażony w procentach.

Jeżeli wydajność wynosi 85%, to znaczy, że:

  • wyrób gotowy = 0,85 × surowiec

W zadaniu podano masę wyrobu gotowego: 170 kg wędzonki. Szukamy masy surowca peklowanego, więc przekształcamy zależność:

  • surowiec = wyrób gotowy / 0,85

Obliczenie:

  • surowiec = 170 / 0,85 = 200 kg

To ma też sens technologiczny: przy wydajności mniejszej niż 100% surowca potrzeba więcej niż masa finalnego produktu, ponieważ w trakcie procesu (np. obróbki termicznej i wędzenia) występują ubytki masy.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 100 kg byłoby możliwe tylko przy wydajności 170% (co jest nielogiczne w tym kontekście) albo przy zupełnie innej definicji wydajności.
  • 170 kg ignoruje informację o 85% i zakłada brak ubytków (wydajność 100%).
  • 85 kg wynika z błędnego potraktowania 85% jako masy albo mechanicznego "przepisania" wartości procentowej w kilogramy.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy wynik jest logiczny. Gdy wydajność jest poniżej 100%, masa surowca powinna wyjść większa niż masa wyrobu gotowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wydajność 85% oznacza, że masa wyrobu gotowego stanowi 85% masy użytego surowca. Innymi słowy: z 100 kg surowca uzyskuje się 85 kg produktu. W praktyce wynika to z ubytków masy podczas procesu (np. obróbki i wędzenia).
Najpierw zamień procent na ułamek dziesiętny (np. 85% = 0,85). Następnie użyj wzoru: surowiec = wyrób / wydajność. To przekształcenie zależności, że wyrób jest częścią (procentem) surowca.
Podczas procesu technologicznego występują ubytki masy, np. odparowanie wody oraz wytop tłuszczu. Dlatego przy wydajności mniejszej niż 100% trzeba zużyć więcej surowca, aby uzyskać zadaną masę produktu końcowego.
Zastosuj kontrolę logiczną: gdy wydajność < 100%, surowca musi wyjść więcej niż wyrobu. Gdy wydajność = 100%, surowiec i wyrób są równe. Gdy wydajność > 100%, oznaczałoby to przyrost masy (rzadkie i wymaga szczególnego uzasadnienia).
Najczęściej myli się kierunek działania: zamiast dzielić przez 0,85, ktoś mnoży 170 × 0,85. Drugi błąd to ignorowanie wydajności i wybór 170 kg. Trzeci to potraktowanie "85%" jak "85 kg". Pomaga zapisanie wzoru przed liczeniem.
Tak. W obliczeniach procent zawsze zamienia się na ułamek dziesiętny: 85% = 85/100 = 0,85. Dopiero taką wartość podstawia się do wzorów. To ogranicza pomyłki i ułatwia przekształcanie zależności między surowcem a wyrobem.
Wydajność liczy się m.in. przy planowaniu produkcji, rozliczeniu zużycia surowca, analizie ubytków po obróbce oraz kontroli procesu. Porównuje się wynik z założeniami receptury lub normą zakładową, aby ocenić stabilność technologii i jakość surowca.
W typowym zadaniu potrzebujesz dwóch danych: masy wyrobu gotowego (ile ma być produktu) oraz wydajności w % (jaki jest stosunek wyrobu do surowca). Czasem zadanie podaje też ubytek, ale wtedy i tak sprowadza się to do przeliczenia procentowego.
W prostym ujęciu tak: jeśli wyrób stanowi 85% surowca, to "brakujące" 15% można interpretować jako ubytek masy w procesie. W praktyce warto pamiętać, że ubytek może mieć różne przyczyny, ale matematycznie te wartości się dopełniają do 100%.
Ćwicz schemat: (1) zapisz definicję wydajności, (2) zamień % na ułamek, (3) dobierz wzór: wyrób = wydajność × surowiec lub surowiec = wyrób / wydajność, (4) wykonaj kontrolę sensu wyniku. Rozwiązuj wiele krótkich zadań na partiach produkcyjnych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Wydajność 85% oznacza, że masa wyrobu gotowego stanowi 0,85 masy surowca."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Procent" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy: "Percent word problems" – https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii mięsa (działy: peklowanie, wędzenie, wydajność i ubytki)
  • Zadania rachunkowe z procentów (arkusze ćwiczeń: wydajność, ubytki, przyrosty)
  • Notatki z kalkulacji produkcyjnej: bilans masy surowiec–wyrób

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego