W tego typu zadaniach wydajność rozumiemy jako stosunek masy wyrobu gotowego do masy surowca użytego do produkcji, wyrażony w procentach.
Jeżeli wydajność wynosi 85%, to znaczy, że:
- wyrób gotowy = 0,85 × surowiec
W zadaniu podano masę wyrobu gotowego: 170 kg wędzonki. Szukamy masy surowca peklowanego, więc przekształcamy zależność:
- surowiec = wyrób gotowy / 0,85
Obliczenie:
- surowiec = 170 / 0,85 = 200 kg
To ma też sens technologiczny: przy wydajności mniejszej niż 100% surowca potrzeba więcej niż masa finalnego produktu, ponieważ w trakcie procesu (np. obróbki termicznej i wędzenia) występują ubytki masy.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- 100 kg byłoby możliwe tylko przy wydajności 170% (co jest nielogiczne w tym kontekście) albo przy zupełnie innej definicji wydajności.
- 170 kg ignoruje informację o 85% i zakłada brak ubytków (wydajność 100%).
- 85 kg wynika z błędnego potraktowania 85% jako masy albo mechanicznego "przepisania" wartości procentowej w kilogramy.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy wynik jest logiczny. Gdy wydajność jest poniżej 100%, masa surowca powinna wyjść większa niż masa wyrobu gotowego.