KWALIFIKACJA SPC4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 32.
Do wyprodukowania 220 kg serdelków drobno rozdrobnionych zużyto surowców o łącznej masie 200 kg.
Ile wyniosła wydajność gotowego produktu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność gotowego produktu to stosunek masy wyrobu gotowego do łącznej masy zużytych surowców, wyrażony w %. Obliczenie: 220 kg / 200 kg × 100% = 110,0%. Wynik powyżej 100% jest możliwy, gdy masa rośnie np. przez dodatek wody lub składników wiążących.

Pełne wyjaśnienie:

Wydajność gotowego produktu (wydajność masowa) w produkcji przetworów mięsnych oblicza się jako iloraz masy wyrobu gotowego i masy zużytych surowców, a następnie wyraża w procentach. Jest to typowy wskaźnik kontroli procesu, pozwalający porównywać partie produkcyjne i wykrywać odchylenia technologiczne.

Dane z zadania:
masa serdelków (wyrób gotowy) = 220 kg
łączna masa surowców = 200 kg

Obliczenie krok po kroku:

  • Wyznacz stosunek mas: 220 / 200 = 1,10
  • Zamień na procenty: 1,10 × 100% = 110,0%

Dlatego poprawna jest odpowiedź 110,0%.

Dlaczego pozostałe wyniki nie pasują?

  • 100,0% oznaczałoby, że masa wyrobu gotowego jest dokładnie równa masie surowców (220 kg musiałoby wynosić 200 kg), co nie zgadza się z danymi.
  • 90,0% sugeruje ubytek masy (wyrób gotowy mniejszy od surowców). Tymczasem w zadaniu wyrób gotowy ma większą masę niż surowce.
  • 120,0% oznaczałoby, że 220 kg stanowi 120% masy surowców, czyli surowców musiałoby być ok. 183,3 kg. To również nie wynika z danych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, co jest "bazą" we wzorze. Jeśli pytanie dotyczy wydajności produktu, w liczniku jest masa produktu, a w mianowniku masa surowców. Wynik może być >100%, gdy do receptury wchodzi woda/lód lub składniki zwiększające wiązanie wody.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wydajność gotowego produktu to wskaźnik mówiący, ile (w %) wyrobu gotowego uzyskano z określonej masy surowców. Najczęściej liczy się ją jako: masa wyrobu gotowego / masa surowców × 100%. Pomaga oceniać opłacalność i stabilność procesu.
Podstaw dane do wzoru: wydajność [%] = (masa wyrobu gotowego / masa surowców) × 100%. Najpierw policz iloraz mas (bez jednostek), a potem pomnóż przez 100. Zwróć uwagę, co jest w liczniku i mianowniku.
Wydajność >100% jest możliwa, gdy w recepturze lub procesie następuje przyrost masy, np. przez dodatek wody/lodu, substancji wiążących wodę lub dzięki wysokiej zdolności farszu do zatrzymywania wody. To nie musi oznaczać błędu rachunkowego.
Najczęściej potrzebujesz tylko dwóch informacji: łącznej masy zużytych surowców oraz masy uzyskanego wyrobu gotowego. Ważne, aby porównywać masy z tego samego etapu (np. po obróbce) i z tej samej partii, inaczej wskaźnik będzie mylący.
W mianowniku umieszcza się masę, do której odnosisz wynik, czyli zwykle masę surowców. Dzięki temu wynik pokazuje, jaki procent masy surowców stanowi masa wyrobu gotowego. Odwrócenie ułamka daje inny wskaźnik i prowadzi do błędnej odpowiedzi.
Nie. Ubytek masy opisuje spadek masy podczas procesu (np. parowanie, wyciek). Wydajność opisuje relację masy produktu do masy surowców i może być zarówno mniejsza, równa, jak i większa od 100% w zależności od technologii i składu farszu.
Porównaj liczby: jeśli masa wyrobu gotowego jest większa niż masa surowców, wynik powinien być >100%. Jeśli jest mniejsza, wynik będzie <100%. Dodatkowo przelicz "w głowie" przybliżenie (np. 220/200 to ok. 1,1), żeby uniknąć pomyłek.
Najczęstsze błędy to: odwrócenie ułamka (surowce/produkt), pominięcie mnożenia przez 100, złe podstawienie mas z różnych etapów (np. surowce netto vs wyrób po obróbce) oraz założenie, że wynik nie może przekroczyć 100%.
Znając wydajność, możesz oszacować, ile surowców potrzeba na planowaną masę wyrobów albo odwrotnie: ile produktu uzyskasz z danej partii surowca. To ułatwia planowanie zakupów, rozliczanie receptur, kontrolę kosztów i ocenę stabilności procesu technologicznego.
Monitoruje się ją regularnie: przy rozruchu receptury, po zmianie dostawcy surowca, po zmianach parametrów procesu (kutrowanie, parzenie, chłodzenie) oraz w ramach kontroli jakości. Nagłe odchylenia wydajności mogą wskazywać na problem technologiczny lub surowcowy.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Wydajność gotowego produktu to stosunek masy wyrobu gotowego do łącznej masy zużytych surowców, wyrażony w %."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii mięsa (działy: wydajność, bilans masy, produkcja kiełbas drobno rozdrobnionych)
  • Zbiór zadań z obliczeń zawodowych dla przetwórstwa spożywczego (procenty, bilanse masowe)
  • Notatki z zajęć: definicje wskaźników technologicznych (wydajność, ubytek, strata)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego