Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPC4 - CZERWIEC 2023



PYTANIE NR 22.
Korzystając z receptury zamieszczonej w tabeli oblicz, ile mięsa wieprzowego peklowanego klasy II należy przygotować do wyprodukowania 250 kg kiełbasy rzeszowskiej?
Ilustracja przedstawia tabelę z recepturą dotyczącą produkcji kiełbasy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wielkość surowca wyznacza się przez przeskalowanie receptury do masy partii 250 kg.
Należy odczytać z tabeli udział (procent lub ułamek) mięsa wieprzowego peklowanego kl. II i pomnożyć go przez 250 kg. Otrzymany wynik odpowiada wartości 87,5 kg, a pozostałe odpowiedzi dają inne udziały w partii.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest skalowanie receptury, czyli przeliczenie ilości danego surowca z receptury (tabeli) na zadaną masę partii produktu.

Kroki postępowania są zawsze podobne:

  • Odczytaj z tabeli, jaki jest udział mięsa wieprzowego peklowanego klasy II w recepturze (najczęściej jako % masy farszu/partii lub jako ilość na 100 kg).
  • Ujednolić zapis: jeśli w tabeli jest procent, zamień go na ułamek dziesiętny; jeśli w tabeli jest "na 100 kg", przelicz proporcją na 250 kg.
  • Policz masę surowca: masa surowca = udział × 250 kg (albo: masa na 100 kg × 2,5).
  • Sprawdź sens wyniku: wynik powinien być realistyczny (nie większy niż 250 kg) i zgodny z typową strukturą receptury.

Wskazana odpowiedź "87,5 kg" oznacza, że udział tego składnika w partii 250 kg wynosi 87,5/250 = 0,35, czyli 35%. To jest spójne z metodą liczenia "udział razy masa partii".

Pozostałe wartości odpowiadają innym udziałom w 250 kg (np. 80,0 kg to 32%, 112,5 kg to 45%), więc byłyby poprawne tylko wtedy, gdyby w tabeli widniały inne proporcje. Typowy błąd to odczytanie udziału innego składnika albo policzenie dla innej masy bazowej (np. 200 kg zamiast 250 kg).

Na egzaminie warto dopisać krótko kontrolę: "czy procent z tabeli × 250 kg = wynik?". Taka weryfikacja często pozwala uniknąć pomyłki rachunkowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak przeliczyć recepturę z tabeli na partię 250 kg?
Najpierw odczytaj z tabeli udział składnika (np. % lub ilość na 100 kg). Potem przemnóż: masa składnika = udział × 250 kg (dla % po zamianie na ułamek). Gdy receptura jest "na 100 kg", pomnóż ilość przez 2,5.
Co oznacza "mięso wieprzowe peklowane klasy II" w recepturze?
To wskazanie konkretnego surowca o określonej jakości/klasie handlowej oraz stanu technologicznego (po peklowaniu). W zadaniu trzeba użyć dokładnie tego wiersza z tabeli, bo inna klasa lub surowiec nie będzie zgodny z recepturą.
Dlaczego w takich zadaniach używa się proporcji i procentów?
Receptury opisują strukturę wyrobu (udziały surowców) niezależnie od wielkości partii. Proporcje pozwalają zachować tę samą jakość i cechy produktu przy większej lub mniejszej produkcji, a jednocześnie ułatwiają szybkie planowanie wsadu.
Jak sprawdzić, czy wynik obliczeń ma sens technologiczny?
Wykonaj kontrolę: podziel wynik przez masę partii (np. 87,5/250) i zobacz, jaki to udział. Udział powinien odpowiadać wartości z tabeli i nie może dawać masy większej niż 250 kg. To prosta autokontrola przed wyborem odpowiedzi.
Jakie są najczęstsze błędy przy przeliczaniu receptury kiełbasy?
Najczęściej myli się wiersz składnika (np. klasa I zamiast II), liczy się dla złej masy partii, źle zamienia procent na ułamek (np. 35% jako 0,035), albo zaokrągla zbyt wcześnie. Pomaga zapisanie krótkiego działania i kontrola udziału.
Czy 250 kg dotyczy masy gotowego wyrobu czy masy farszu?
To zależy od tego, jak zdefiniowano tabelę w zadaniu (masa partii, masa farszu, norma na 100 kg). W praktyce egzaminacyjnej przyjmuje się zapis zgodny z tabelą. Jeśli są ubytki obróbkowe, muszą być podane; bez tego liczy się wprost z proporcji.
Jak obliczyć udział procentowy z podanej masy składnika i masy partii?
Podziel masę składnika przez masę partii i pomnóż przez 100%. Przykład metody: udział = (masa składnika / 250) × 100%. To przydaje się do weryfikacji, czy wybrana odpowiedź pasuje do wartości procentowej z tabeli.
Kiedy w recepturach stosuje się przeliczanie "na 100 kg"?
To popularny zapis technologiczny, bo ułatwia porównywanie receptur i szybkie skalowanie produkcji. Jeśli receptura jest na 100 kg, to dla 250 kg mnożysz wszystkie składniki przez 2,5, zachowując identyczne proporcje mieszaniny.
Jakie dane z tabeli są niezbędne, aby rozwiązać takie zadanie?
Potrzebujesz jednoznacznie: (1) udziału mięsa wieprzowego peklowanego klasy II w recepturze oraz (2) informacji, do jakiej masy odnosi się receptura (np. 100 kg wsadu lub %). Bez tych danych nie da się policzyć liczby w kilogramach.
Jak przygotować się do zadań z receptur i obliczeń na egzaminie SPC.4?
Ćwicz trzy schematy: przeliczanie z % na kg, przeliczanie z normy "na 100 kg" na inną masę oraz kontrolę wyniku przez obliczenie udziału w partii. Warto też rozwiązywać zadania na zaokrąglanie i poprawne odczytywanie wiersza składnika z tabeli.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wielkość surowca wyznacza się przez przeskalowanie receptury do masy partii 250 kg.Należy odczytać z tabeli udział (procent lub ułamek) mięsa wieprzowego peklowanego kl.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii przetwórstwa mięsa: recepturowanie i zestawianie farszów
  • Zadania rachunkowe z proporcji i procentów w technologii żywności
  • Instrukcje zakładowe dotyczące klasyfikacji mięsa i ewidencji surowców
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego