Wydajność produkcji wyrażona w procentach opisuje, ile wyrobu gotowego otrzymano w stosunku do zużytego surowca. W takim ujęciu jest to po prostu stosunek mas przeliczony na %.
Wzór:
(masa wyrobu gotowego / masa surowca) × 100%
Krok po kroku:
- Masa surowca: 350 kg
- Masa wyrobu gotowego: 385 kg
- Obliczamy iloraz: 385 / 350 = 1,1
- Zamieniamy na procent: 1,1 × 100% = 110%
Wynik powyżej 100% oznacza, że masa produktu końcowego jest większa niż masa surowca wejściowego (np. na skutek uwzględnienia dodatków, wody, osłonek lub innego sposobu bilansowania). Matematycznie jest to poprawny rezultat, jeśli tak zdefiniowano wydajność w zadaniu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- 105% – odpowiadałoby sytuacji, gdy masa wyrobu wynosiłaby ok. 367,5 kg (350 × 1,05), a nie 385 kg.
- 90% – to spadek masy (uzysk mniejszy od surowca), czyli masa wyrobu byłaby ok. 315 kg (350 × 0,9).
- 125% – oznaczałoby masę wyrobu ok. 437,5 kg (350 × 1,25), więc wyraźnie większą niż podane 385 kg.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj wzór i podstawiaj liczby z jednostkami. Jeśli obie masy są w kg, jednostki się skracają i zostaje czysta liczba, którą łatwo przeliczyć na procent.
