Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPC4 - CZERWIEC 2021



PYTANIE NR 22.
Korzystając z przedstawionej w tabeli receptury, oblicz ile kg mięsa wieprzowego peklowanego klasy I należy przygotować do wyprodukowania 350 kg gotowego wyrobu.
Ilustracja przedstawia tabelę z recepturą na 100 kg gotowego wyrobu mięsnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć masę mięsa klasy I dla 350 kg wyrobu, należy odczytać z tabeli receptury udział (w % lub w kg na partię wzorcową) mięsa wieprzowego peklowanego klasy I, a następnie przeliczyć go proporcjonalnie na 350 kg. Po takim przeliczeniu otrzymuje się 210 kg.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach recepturowych kluczowe jest poprawne odczytanie danych z tabeli: receptura może podawać składniki jako udziały procentowe (np. % masy wsadu/wyrobu) albo jako ilości na partię wzorcową (np. na 100 kg). Dopiero potem wykonuje się przeliczenie na żądaną masę gotowego produktu.

Metoda postępowania:

  1. Znajdź w tabeli pozycję "mięso wieprzowe peklowane klasy I" i odczytaj jego udział w recepturze (w jednostce podanej w tabeli).
  2. Jeśli receptura jest w %: oblicz masę składnika jako udział × 350 kg (po zamianie % na ułamek).
  3. Jeśli receptura jest na partię wzorcową (np. 100 kg): zastosuj proporcję 350 kg / masa partii wzorcowej, a następnie pomnóż przez ilość składnika z receptury.
  4. Sprawdź sens wyniku: masa jednego składnika nie może przekraczać masy wyrobu, a suma wszystkich składników (w zależności od sposobu zapisu receptury) powinna odpowiadać masie docelowej.

W tej recepturze przeliczenie na 350 kg prowadzi do wyniku 210 kg mięsa wieprzowego peklowanego klasy I.

Dlaczego pozostałe wartości bywają wybierane błędnie?

  • 180 kg i 140 kg często wynikają z pomylenia udziału innego składnika lub z nieprawidłowego przeliczenia (np. potraktowania wartości z tabeli jako % zamiast kg).
  • 290 kg może wynikać z nieuwzględnienia, że pytanie dotyczy tylko jednego składnika, albo z odwrócenia proporcji (mnożenie przez niewłaściwy współczynnik).

Wskazówka egzaminacyjna: przed liczeniem zapisz, w jakiej jednostce jest receptura, i wykonaj szybki "test rozsądku" wyniku (czy mieści się w 350 kg i czy pasuje do typowego udziału mięsa klasy I w danym wyrobie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak przeliczyć składnik z receptury na 350 kg gotowego wyrobu?
Najpierw sprawdź, czy receptura podaje składniki w % czy w kg na partię wzorcową (np. 100 kg). Potem użyj proporcji: dla % liczysz udział × 350 kg, a dla partii wzorcowej mnożysz ilość składnika przez współczynnik 350 / masa partii.
Co oznacza w recepturze "mięso wieprzowe peklowane klasy I"?
To określenie surowca: wieprzowina po procesie peklowania (z dodatkiem soli/peklosoli) oraz wskazana klasa jakościowa/handlowa użyta w danej dokumentacji. Na egzaminie ważne jest, by liczyć dokładnie ten składnik, a nie całą wieprzowinę łącznie.
Dlaczego w zadaniach recepturowych używa się proporcji?
Receptury są zwykle zapisane dla jednej, stałej partii (np. 100 kg) albo jako udziały procentowe. Produkcja może wymagać innej masy partii (tu 350 kg), więc trzeba zachować te same relacje między składnikami, skalując je proporcjonalnie.
Jak sprawdzić, czy wynik obliczeń ma sens technologiczny?
Zrób szybki test: masa pojedynczego składnika musi być mniejsza lub równa masie wyrobu (350 kg). Jeśli receptura jest w %, suma udziałów powinna dawać 100%. Jeśli jest na partię wzorcową, suma mas składników powinna odpowiadać masie tej partii (zależnie od sposobu zapisu).
Czy 350 kg dotyczy wsadu czy masy po obróbce?
W zadaniu jest mowa o "350 kg gotowego wyrobu", więc należy traktować to jako masę produktu końcowego. W praktyce technologicznej bywa, że wsad i wyrób różnią się przez ubytki, ale na egzaminie decyduje zapis w poleceniu oraz to, jak receptura definiuje podstawę (wyrób/waswo).
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy obliczaniu ilości mięsa z receptury?
Najczęstsze pomyłki to: pomieszanie jednostek (% i kg), policzenie całego wsadu zamiast jednego składnika, odwrócenie proporcji (dzielenie zamiast mnożenia), oraz przepisanie wartości z niewłaściwego wiersza tabeli. Pomaga zapis danych i kroków obliczeń przed podstawieniem liczb.
Jak obliczyć ilość składnika, gdy receptura jest podana na 100 kg?
Ustal współczynnik skali: 350 / 100 = 3,5. Następnie każdą ilość składnika z receptury dla 100 kg pomnóż przez 3,5. To zachowuje proporcje składu. Potem porównaj sumę składników z 350 kg, aby wychwycić ewentualny błąd przepisywania.
Kiedy w produkcji mięsnej liczy się zapotrzebowanie na surowiec peklowany?
Zapotrzebowanie liczy się na etapie planowania partii: przed peklowaniem i mieszaniem wsadu, aby przygotować właściwą ilość mięsa w odpowiedniej klasie. To wpływa na organizację pracy, zamówienia magazynowe oraz kontrolę kosztów, bo mięso klasy I ma zwykle inną cenę niż surowce niższych klas.
Czy z samej treści pytania da się policzyć wynik bez tabeli receptury?
Nie. Do obliczeń potrzebny jest udział (lub ilość na partię wzorcową) mięsa wieprzowego peklowanego klasy I podany w tabeli receptury. Bez tej informacji można jedynie opisać metodę przeliczenia, ale nie da się wyznaczyć jednoznacznej wartości liczbowej.
Jak na egzaminie szybko rozpoznać, że trzeba policzyć procent z masy?
Jeśli w recepturze pojawiają się wartości sumujące się do 100 albo jest oznaczenie %, to zwykle są to udziały procentowe. Wtedy liczysz procent × masa wyrobu. Gdy receptura jest w kg na konkretną partię (np. 50 kg, 100 kg), stosujesz skalowanie przez współczynnik masy partii.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii przetwórstwa mięsnego dotyczące receptur i bilansów surowcowych
  • Zbiór zadań z obliczeń recepturowych (procenty, proporcje, przeliczenia partii)
  • Instrukcje zakładowe (SOP) dotyczące przygotowania wsadu i ewidencji surowca
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego