Wskaźnik "zużycie surowca wynosi 120 kg na 100 kg gotowego produktu" oznacza, że do wytworzenia 100 kg kiełbasy trzeba zużyć 120 kg surowca. To jest typowy przelicznik (wskaźnik zużycia) podany w odniesieniu do jednostki produkcji.
Krok 1: sprowadzenie wskaźnika do 1 kg produktu
Skoro 120 kg surowca przypada na 100 kg wyrobu, to na 1 kg wyrobu przypada:
120 / 100 = 1,2 kg surowca na 1 kg produktu.
Krok 2: przeliczenie na 500 kg wyrobu
Dla 500 kg gotowej kiełbasy zapotrzebowanie surowca wyniesie:
500 × 1,2 = 600 kg.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "500 kg" to typowy błąd polegający na pominięciu wskaźnika 120/100 i założeniu, że surowca potrzeba tyle samo co produktu. Przy wskaźniku 1,2 surowca musi być więcej.
- "400 kg" wynika zwykle z odwrócenia proporcji (dzielenia przez 1,2 lub traktowania wskaźnika jak "oszczędności"). To dawałoby sytuację, w której surowca jest mniej niż wyrobu, co przeczy podanemu wskaźnikowi 120 kg na 100 kg.
- "700 kg" może wynikać z błędnego dodawania "20%" w niekontrolowany sposób (np. 500 + 200) albo z niepoprawnego skalowania wskaźnika. Poprawne przeliczenie 20% nadwyżki to 500 × 0,2 = 100, więc łącznie 600.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się zapis "X kg na 100 kg", najpierw zamień go na współczynnik X/100, a potem przemnażaj przez żądaną masę produktu. To minimalizuje ryzyko pomylenia kierunku proporcji.
