W recepturze aptecznej i w pracy laboratoryjnej moździerz służy m.in. do rozcierania (ucierania) i rozdrabniania substancji stałych oraz do ich wstępnego ujednorodnienia. Narzędziem przeznaczonym do tej czynności jest pistla (pestle) – element o kształcie umożliwiającym docisk i tarcie materiału o dno oraz ścianki moździerza.
Odpowiedź "pistla." jest poprawna, ponieważ tylko to narzędzie jest konstrukcyjnie przeznaczone do rozcierania w moździerzu: zapewnia odpowiedni nacisk, pozwala wykonywać ruchy obrotowe i posuwiste, a jego końcówka współpracuje z krzywizną naczynia. Dzięki temu można uzyskać drobniejszą frakcję proszku albo jednorodną mieszaninę, co bywa kluczowe przed podziałem na dawki czy przed połączeniem z podłożem.
Pozostałe propozycje nie odpowiadają tej czynności:
- "bagietki." używa się głównie do mieszania cieczy i zawiesin w naczyniach takich jak zlewka czy cylinder; nie daje typowego efektu ucierania, a w moździerzu jest mało ergonomiczna.
- "łyżeczki." służy raczej do odmierzania, przesypywania lub przenoszenia porcji substancji; nie zapewnia właściwego docisku i powierzchni tarcia, więc nie jest narzędziem do rozdrabniania w moździerzu.
- "szpatułki." wykorzystuje się do przenoszenia, zgarniania i rozprowadzania mas (np. maści) na płytce lub w opakowaniu; może pomóc w zebraniu materiału ze ścianek, ale nie zastępuje pistli w procesie ucierania.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się czasownik "rozcierać/ucierać", w pierwszej kolejności łącz go z parą moździerz–pistla. Pozostałe narzędzia częściej pasują do czynności: mieszać (bagietka), przenosić/zgarniać (szpatułka), odmierzać/przesypywać (łyżeczka).
