KWALIFIKACJA BUD12 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 6.
Do sporządzenia zaprawy cementowo-wapiennej o objętościowej proporcji składników 1:2:6 (cement:wapno:piasek) użyto 20 dm3 ciasta wapiennego. Ile piasku należy dodać do tak przygotowywanej zaprawy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Proporcja 1:2:6 oznacza, że wapno stanowi 2 części mieszaniny. Skoro użyto 20 dm3 ciasta wapiennego, to 1 część ma 10 dm3. Piasek to 6 części, więc potrzeba 6×10 = 60 dm3 piasku. Po przeliczeniu 60 dm3 = 0,060 m3 (bo 1 m3 = 1000 dm3).

Pełne wyjaśnienie:

W zaprawie o proporcji objętościowej 1:2:6 (cement:wapno:piasek) liczby oznaczają liczbę równych części objętości każdego składnika. Kluczowe jest to, że podane w zadaniu 20 dm3 dotyczy wapna, czyli składnika mającego 2 części w proporcji.

Krok 1: wyznacz objętość jednej części.
Skoro 2 części (wapno) to 20 dm3, to 1 część wynosi: 20 dm3 / 2 = 10 dm3.

Krok 2: oblicz piasek z liczby części.
Piasek ma 6 części, więc jego objętość to: 6 × 10 dm3 = 60 dm3.

Krok 3: przelicz dm3 na m3.
1 m3 = 1000 dm3, więc 60 dm3 = 60/1000 m3 = 0,060 m3.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wartości typu 0,006 m3 lub 0,009 m3 zwykle wynikają z błędu w przeliczeniu jednostek (np. potraktowania 1 m3 jako 10 dm3 albo "zgubienia zera").
  • Wartość 0,090 m3 może wynikać z błędnego założenia, że 20 dm3 to 1 część albo z pomylenia, do którego składnika odnosi się podana objętość.

Na egzaminie najbezpieczniej jest zawsze zapisać: "ile części ma dany składnik?", przeliczyć na jedną część, a dopiero potem na szukaną liczbę części i na końcu wykonać konwersję dm3 ↔ m3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Traktuj liczby jako części objętości. Najpierw ustal, ile wynosi 1 część na podstawie składnika, którego objętość znasz (tu: wapno = 2 części). Potem pomnóż przez liczbę części piasku (6) i na końcu przelicz jednostki na m3.
W zapisie 1:2:6 druga liczba odnosi się do wapna, więc wapno ma 2 równe części. Jeśli w zadaniu podano objętość wapna (20 dm3), to oznacza to objętość dwóch takich części, a nie jednej.
Proporcja objętościowa mówi, w jakim stosunku objętości składników mają się do siebie (np. wiadra, pojemniki). Nie dotyczy masy. Przykładowo 1:2:6 oznacza 1 "miarka" cementu, 2 "miarki" wapna i 6 "miarek" piasku.
Użyj zależności: 1 m3 = 1000 dm3. Dlatego 60 dm3 to 60/1000 m3, czyli 0,060 m3. Najczęstszy błąd to pominięcie dzielenia przez 1000 lub przesunięcie przecinka w złą stronę.
Najczęściej myli się: (1) do którego składnika odnosi się podana objętość, (2) liczbę części (np. uznanie 20 dm3 za 1 część), (3) przeliczenie dm3 na m3 (zgubienie zera). Pomaga zapis: 2 części = 20 dm3 → 1 część = 10 dm3.
Sumę części (1+2+6) stosuje się wtedy, gdy znasz całkowitą objętość zaprawy i chcesz rozdzielić ją na składniki. W tym typie zadania znasz objętość jednego składnika (wapna), więc szybciej i pewniej jest wyliczyć wartość 1 części z tego składnika.
W proporcji 1:2:6 piasek (6 części) jest trzy razy większy niż wapno (2 części). Skoro wapna jest 20 dm3, to piasku powinno być około 3×20 = 60 dm3, czyli 0,060 m3. Taka kontrola "na oko" pozwala szybko wychwycić pomyłki.
W dm3 często liczy się małe porcje na budowie, gdy składniki odmierza się pojemnikami (np. wiadrami). W m3 częściej podaje się większe ilości przy zamówieniach, transporcie i rozliczeniach materiałów. Na egzaminie ważne jest poprawne przejście: 1000 dm3 = 1 m3.
Zasada jest taka sama: dzielisz podaną objętość przez liczbę części tego składnika. Np. gdyby podano piasek, to 1 część = (objętość piasku) / 6. Potem wyliczasz pozostałe składniki, mnożąc przez ich liczbę części.
Ćwicz schemat: części → 1 część → szukany składnik → jednostki. Zrób serię zadań z różnymi proporcjami i różnymi danymi wejściowymi (raz piasek, raz cement, raz wapno). Zawsze dopisz przelicznik 1 m3 = 1000 dm3 i wykonaj krótką kontrolę wyniku "na proporcję".
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Proporcja 1:2:6 oznacza, że wapno stanowi 2 części mieszaniny."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Decymetr_sze%C5%9Bcienny - dostęp: 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr_sze%C5%9Bcienny - dostęp: 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Stosunek_(matematyka) - dostęp: 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: proporcje i przeliczenia jednostek objętości
  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z technologii robót murarskich i tynkarskich (działy o zaprawach)
  • Zadania egzaminacyjne z receptur zapraw i obliczeń materiałowych (arkusze próbne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego