KWALIFIKACJA MEC3 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 32.
Do sprawdzenia równoległości dwóch rowków suportu o wymiarze 60-0,004 należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Równoległość rowków to cecha geometryczna, którą w praktyce kontroluje się przyrządem porównawczym.
Passametr służy do oceny, czy dwa rowki spełniają wymaganie (np. przejście/nieprzejście lub odchyłka porównawcza).
Liniał, suwmiarka i mikrometr są typowo do prostoliniowości lub pomiaru wymiaru, nie do kontroli równoległości rowków.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest słowo równoległość. Nie chodzi więc o to, aby "zmierzyć 60 mm", lecz aby sprawdzić, czy dwa rowki suportu są względem siebie ustawione równolegle (czyli czy ich położenie i kierunek są zgodne w wymaganym zakresie). W praktyce warsztatowej takie cechy geometryczne kontroluje się najczęściej metodą porównawczą, a nie klasycznym pomiarem wymiaru.

Passametr jest przyrządem stosowanym do kontroli porównawczej (często w logice "spełnia/nie spełnia" lub do szybkiej oceny odchyłki), co pasuje do zadania sprawdzania równoległości rowków o małej tolerancji. Umożliwia on wiarygodną ocenę geometrii bez skupiania się na samym odczycie wartości nominalnej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Liniał jest przydatny głównie do wstępnej kontroli prostoliniowości lub płaskości (zależnie od metody), ale sam w sobie nie jest typowym narzędziem do dokładnego sprawdzania równoległości dwóch rowków o tak małej tolerancji.
  • Suwmiarka służy przede wszystkim do pomiaru wymiarów (zewnętrznych, wewnętrznych, głębokości). Może wskazać szerokość/odległość, ale nie daje pewnej informacji o równoległości na długości rowków bez dodatkowej metody bazowania i porównania.
  • Mikrometr zapewnia dużą dokładność, ale nadal jest to narzędzie do pomiaru wymiaru, a nie bezpośrednio do kontroli cechy geometrycznej jak równoległość dwóch rowków na całej ich długości.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się cechy geometryczne (równoległość, prostopadłość, współosiowość, bicie), szukaj w odpowiedziach przyrządów i metod porównawczych, a nie typowych narzędzi do pomiaru samego wymiaru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Passametr to przyrząd do kontroli porównawczej elementów, często w podejściu "zgodne/niezgodne" lub do szybkiej oceny odchyłki. Stosuje się go, gdy ważna jest powtarzalna kontrola cech (np. geometrii lub pasowania), a nie tylko jednorazowy pomiar wymiaru suwmiarką.
Jeśli w treści jest cecha typu równoległość, prostopadłość czy bicie, to zwykle chodzi o geometrię, a nie o sam wymiar liczbowy. Wtedy częściej wybiera się metody porównawcze i bazowanie na powierzchniach odniesienia, zamiast samego pomiaru szerokości czy długości.
Suwmiarka jest przeznaczona głównie do pomiaru wymiarów (np. szerokości, średnic, głębokości). Może pokazać wynik w kilku punktach, ale nie zapewnia pewnej kontroli geometrii na całej długości rowków. Łatwo też o błąd bazowania i docisku szczęk.
Mikrometr daje dużą dokładność, ale mierzy przede wszystkim wymiar w konkretnym miejscu. Do sprawdzania równoległości potrzebujesz metody, która porównuje położenie/kierunek powierzchni na większej długości. Sam mikrometr bez odpowiedniego ustawienia i procedury nie jest typowym wyborem.
Metodami porównawczymi często kontroluje się: równoległość, prostopadłość, współosiowość, bicie, a także odchyłki kształtu i położenia. W praktyce ważne jest wtedy stabilne bazowanie detalu i powtarzalny sposób przykładania przyrządu.
Typowe błędy to: złe bazowanie (brak pewnej powierzchni odniesienia), pomiar w zbyt małej liczbie punktów, zbyt duży docisk narzędzia, zanieczyszczenia w rowku oraz mylenie kontroli geometrii z pomiarem samej szerokości. Każdy z nich może zafałszować wynik.
Liniał bywa dobry do szybkiej kontroli wstępnej, ale gdy wymagania są ciasne (małe odchyłki) albo kontrolujesz cechy geometryczne kluczowe dla pracy maszyny, potrzebujesz narzędzi zapewniających większą powtarzalność i mniejszą zależność od operatora, czyli m.in. kontroli porównawczej.
Przed kontrolą usuń wióry i zabrudzenia, odtłuść powierzchnie, sprawdź brak zadziorów oraz wybierz stabilne bazy (powierzchnie odniesienia). Upewnij się, że detal i przyrząd mają zbliżoną temperaturę, bo różnice temperatur mogą wpływać na wyniki przy małych tolerancjach.
Taki zapis informuje, że wymiar nominalny wynosi 60, a dopuszczalna odchyłka jest jednostronna (w dół) o 0,004. W praktyce sygnalizuje to bardzo małą tolerancję, więc dobór metody kontroli powinien zapewnić dużą powtarzalność i ograniczyć błędy operatora.
Szukaj w treści słów: równoległość, prostopadłość, bicie, współosiowość. To zwykle oznacza kontrolę geometrii, gdzie liczy się porównanie względem bazy. W odpowiedziach wypatruj narzędzi porównawczych, a nie tylko typowych mierników wymiaru.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że równoległość rowków to cecha geometryczna, którą w praktyce kontroluje się przyrządem porównawczym.

Materiały:

  • Podręczniki z metrologii warsztatowej (działy: sprawdziany i pomiary porównawcze)
  • Instrukcje stanowiskowe/zakładowe dotyczące kontroli geometrii elementów maszyn
  • Materiały szkolne z obróbki skrawaniem i budowy tokarki (suport, prowadnice, rowki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego