KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 38.
Do sterowania silnika klatkowego zmontowano układ przedstawiony na schemacie. Na podstawie tabeli z wynikami pomiarów ciągłości połączeń określ, jakie uszkodzenie występuje w obwodzie.
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny oraz tabelę z wynikami pomiarów ciągłości połączeń.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brak samopodtrzymania wynika z przerwy w torze zasilającym gałąź styku pomocniczego K1(13-14). Wskazuje na to pomiar ciągłości S1:22–K1:13 = ∞ (brak połączenia). Jednocześnie S1 (NC) ma w spoczynku 0 Ω, a S2 (NO) w spoczynku ∞, więc przyciski działają prawidłowo.

Pełne wyjaśnienie:

W typowym układzie sterowania silnikiem z użyciem stycznika, po naciśnięciu przycisku rozruchu (styk NO) cewka stycznika zostaje zasilona, stycznik załącza obwód mocy i jednocześnie zamyka swój styk pomocniczy NO K1(13-14). Ten styk jest połączony równolegle do przycisku START i realizuje samopodtrzymanie, czyli podtrzymanie zasilania cewki po puszczeniu przycisku.

Kluczowa informacja diagnostyczna pochodzi z pomiarów ciągłości połączeń. Wartość 0 Ω oznacza, że przewód/połączenie jest ciągłe, natomiast symbol oznacza przerwę (brak ciągłości).

Wynik S1:22 – K1:13 = ∞ wskazuje, że pomiędzy punktem za przyciskiem STOP (S1:22) a początkiem gałęzi samopodtrzymania (K1:13) nie ma połączenia. Skutek jest charakterystyczny: naciśnięcie START może chwilowo zasilić cewkę przez swoją gałąź, ale po zwolnieniu START prąd nie ma jak popłynąć przez styk K1(13-14), bo ta gałąź nie dostaje zasilania od strony S1. Układ nie "trzyma" i stycznik odpadnie.

Dlaczego pozostałe diagnozy są błędne?

  • "Uszkodzenie przycisku zwiernego S2." – styk NO w spoczynku ma naturalnie przerwę, więc pomiar na jego zaciskach może dawać ∞ bez oznaczania awarii. Dodatkowo w tabeli są pomiary wskazujące, że połączenia do S2 są wykonane.
  • "Uszkodzenie przycisku rozwiernego S1." – styk NC w spoczynku powinien mieć 0 Ω i taki wynik jest zgodny z poprawnym działaniem (ciągłość między S1:21 i S1:22).
  • "Brak połączenia przycisku zwiernego z cewką stycznika." – pomiary ciągłości w torze od wyjścia S2 do A1 wskazują ciągłość, więc problem nie leży w tym odcinku, tylko w zasileniu gałęzi samopodtrzymania.

Wniosek: usterka powoduje brak samopodtrzymania (przerwa w przewodzie/połączeniu zasilającym styk pomocniczy K1 równoległy do START).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Samopodtrzymanie to podtrzymanie zasilania cewki stycznika po puszczeniu przycisku START. Realizuje je zwykle styk pomocniczy NO stycznika (np. 13-14) połączony równolegle do przycisku START, dzięki czemu cewka nadal ma zasilanie.
Styk pomocniczy K1(13-14) zamyka się po zadziałaniu stycznika i przejmuje "funkcję START" po puszczeniu przycisku S2. Jeśli ten styk nie jest zasilony lub jest przerwa w jego gałęzi, stycznik odpadnie i silnik nie będzie pracował ciągle.
Przycisk zwierny (NO) w stanie spoczynku jest rozwarty, więc pomiar ciągłości na jego zaciskach pokaże przerwę (∞) i to jest wynik prawidłowy. Dopiero brak zwarcia po naciśnięciu albo sprzeczne pomiary między punktami obwodu sugerują uszkodzenie.
W diagnostyce ciągłości 0 Ω (lub bardzo mała rezystancja) oznacza, że przewód i połączenia są ciągłe. Symbol ∞ oznacza przerwę: brak połączenia, uszkodzony przewód, rozłączony zacisk albo element w stanie rozwarcia (np. styk NO w spoczynku).
Taki wynik oznacza przerwę między punktem za przyciskiem STOP (S1:22) a początkiem gałęzi samopodtrzymania (K1:13). W praktyce stycznik może zadziałać po wciśnięciu START, ale nie utrzyma się po puszczeniu, bo gałąź podtrzymania nie ma zasilania.
Najpierw sprawdza się, czy pomiar na zaciskach przycisku odpowiada jego typowi (NC ma 0 Ω w spoczynku, NO ma ∞ w spoczynku). Jeśli to się zgadza, a przerwa pojawia się dopiero między dwoma punktami instalacji (np. S1:22–K1:13), to typowo winne jest połączenie lub przewód.
Dzieje się tak, gdy nie działa samopodtrzymanie: uszkodzony jest styk pomocniczy stycznika, brakuje zasilenia jego gałęzi albo jest przerwa w przewodach tej gałęzi. Wtedy po puszczeniu START cewka stycznika traci zasilanie i stycznik natychmiast odpada.
Częsty błąd to uznanie, że każdy wynik ∞ oznacza awarię elementu, bez uwzględnienia, że styk NO w spoczynku ma być rozwarty. Drugi błąd to pomijanie pomiarów "między punktami", które wskazują na przerwę w przewodzie, a nie na uszkodzenie aparatu.
Przycisk STOP jako styk NC w szeregu zapewnia, że obwód sterowania jest zamknięty w normalnej pracy, a naciśnięcie STOP natychmiast przerywa zasilanie cewki. To rozwiązanie jest proste diagnostycznie i zwiększa bezpieczeństwo, bo awaria przewodu także powoduje zatrzymanie.
Warto przećwiczyć schemat: STOP (NC) w szeregu, START (NO) równolegle ze stykiem pomocniczym stycznika. Ucz się czytać zaciski (np. 13-14, A1-A2) i analizować pomiary 0 Ω/∞. Na egzaminie szukaj pomiaru, który wskazuje przerwę w torze zasilania gałęzi podtrzymania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 38% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Brak samopodtrzymania wynika z przerwy w torze zasilającym gałąź styku pomocniczego K1(13-14)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw elektrotechniki: styczniki, przyciski, schematy sterowania
  • Materiały dydaktyczne o układach rozruchu silników asynchronicznych i samopodtrzymaniu
  • Ćwiczenia laboratoryjne z pomiarów ciągłości i lokalizacji przerw w obwodach sterowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego