KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2016 (test 2)

PYTANIE NR 35.
Do sterownika PLC pracującego w układzie sterowania, którego schemat przedstawiono na rys. 1, wgrano program widoczny na rys. 2. W przedstawionym układzie stycznik KI załącza i wyłącza grzałkę elektryczną. Jaki będzie skutek przerwania ciągłości przewodu łączącego wejście 10.1 z przyciskiem S2?
Ilustracja przedstawia schemat układu sterowania oraz program wgrany do sterownika PLC, co jest częścią egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przerwanie ciągłości przewodu między wejściem 10.1 a przyciskiem S2 powoduje, że sterownik PLC nie otrzyma sygnału z tego przycisku.
Jeśli S2 jest warunkiem załączenia stycznika KI w programie, to warunek ten nie zostanie spełniony, więc grzałka nie da się załączyć.

Pełne wyjaśnienie:

W układach PLC przycisk podłączony do wejścia cyfrowego pełni rolę źródła sygnału logicznego (np. "start/zezwolenie/załącz"). Jeżeli zostanie przerwana ciągłość przewodu łączącego wejście 10.1 z przyciskiem S2, to z punktu widzenia sterownika sygnał z S2 nie dotrze do wejścia.

Skutek funkcjonalny zależy od tego, jak w programie wykorzystano wejście 10.1, ale w typowym sterowaniu grzałką przez stycznik KI przycisk S2 stanowi warunek konieczny do wysterowania wyjścia sterującego stycznikiem. Skoro wejście nie zmienia stanu po naciśnięciu S2, program nie "zobaczy" żądania załączenia, więc stycznik KI nie zadziała, a grzałka pozostanie wyłączona.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w takim rozumieniu zadania:

  • "Załączenie/wyłączenie po określonym czasie" sugeruje działanie timera (opóźnienie załączenia lub wyłączenia). Samo przerwanie przewodu wejściowego nie jest mechanizmem wyzwalającym odliczanie czasu; bez sygnału z S2 układ zwykle nie przechodzi do sekwencji wymagającej odmierzania.
  • "Samoczynne załączenie grzałki" oznaczałoby, że przerwa powoduje stan równoważny naciśnięciu przycisku. Taki efekt jest możliwy tylko w specyficznych rozwiązaniach (np. błędna logika, brak właściwego podciągania/pull-up/pull-down, odwrócona interpretacja NC/NO), ale zadanie opisuje standardowe sterowanie, w którym uszkodzenie toru wejścia skutkuje brakiem możliwości załączenia.

W praktyce serwisowej taki objaw diagnozuje się przez sprawdzenie stanu diody wejścia na sterowniku, test w programie (monitoring wejść) oraz pomiar ciągłości przewodu i poprawności zacisków. To pozwala szybko odróżnić awarię wejścia/okablowania od uszkodzenia stycznika lub samej grzałki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza fizyczne rozłączenie toru sygnałowego (np. urwany przewód, luźny zacisk), przez co stan z czujnika lub przycisku nie dociera do wejścia sterownika. W efekcie PLC "nie widzi" zadziałania elementu, nawet jeśli przycisk jest naciskany.
Najczęściej jest to brak możliwości wysterowania stycznika, czyli brak załączenia grzałki. Układ pozostaje w stanie spoczynkowym, bo nie został spełniony warunek startu/zezwolenia. To zachowanie bywa celowo projektowane jako bezpieczne.
W poprawnie zaprojektowanym układzie wejście ma zdefiniowany stan spoczynkowy (np. przez odpowiednie okablowanie oraz podciąganie do poziomu logicznego). Dzięki temu przerwa nie jest interpretowana jako "1". Samoczynne załączenie wskazywałoby raczej na błąd projektu lub zakłócenia.
Można użyć monitoringu online w programie PLC (podgląd bitu wejścia), obserwować diodę LED przypisaną do wejścia na sterowniku oraz wykonać pomiar napięcia na zacisku wejścia względem wspólnego. Jeśli stan się nie zmienia, problem leży w przycisku, przewodzie lub zaciskach.
Jeśli wejście PLC nie zmienia stanu, a wyjście nie jest wysterowane, podejrzenie pada na tor wejściowy (przycisk/okablowanie). Gdy wejście działa, a program wysterowuje wyjście, a stycznik nie załącza, wtedy diagnozuje się tor wykonawczy (cewka stycznika, zasilanie, zabezpieczenia, okablowanie).
Załączenie lub wyłączenie po czasie występuje, gdy w logice programu jest użyty timer (np. opóźnienie załączenia, podtrzymanie, zwłoka wyłączenia). Bez informacji o elemencie czasowym (w programie lub opisie działania) nie należy automatycznie zakładać, że przerwa przewodu wywoła funkcję czasową.
Fałszywe stany mogą pojawić się przy "pływającym" wejściu (brak jednoznacznego poziomu logicznego), długich nieekranowanych przewodach, zakłóceniach EMC lub błędnym okablowaniu wspólnego. W praktyce ogranicza się to doborem właściwych wejść, filtrowaniem, ekranowaniem i poprawnym podłączeniem.
Zmienia się oczekiwany stan spoczynkowy wejścia. Dla NO (normalnie otwarty) w spoczynku zwykle jest brak sygnału, a po naciśnięciu pojawia się sygnał. Dla NC jest odwrotnie. Przerwa przewodu może w praktyce "udawać" rozwarcie, więc diagnoza wymaga wiedzy o konfiguracji.
Wyjścia PLC mają ograniczoną obciążalność i służą do sterowania sygnałowego, a nie do zasilania dużych mocy. Stycznik separuje część sterowania od obwodu mocy i umożliwia bezpieczne załączanie grzałki. Dodatkowo łatwiej realizować zabezpieczenia i serwis.
Typowe są: automatyczne wybieranie odpowiedzi z "czasem", bo kojarzy się z PLC; mylenie przerwy ze zwarciem; ignorowanie faktu, że brak sygnału uniemożliwia spełnienie warunku startu; oraz nieuwzględnianie, że w poprawnym układzie awaria wejścia powinna prowadzić do stanu bezpiecznego.
info

Statystycznie 35% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Materiały:

  • Podręczniki/rozdziały z podstaw automatyki: wejścia/wyjścia PLC i logika drabinkowa
  • Instrukcje szkoleniowe dotyczące czytania schematów elektrycznych sterowania
  • Zadania praktyczne: symulacje przerwy przewodu na wejściu PLC i obserwacja stanów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego